Καθώς ο Σεπτέμβριος φέρνει τις πρώτες δροσερές πρωινές ώρες, το Πεντελικό όρος ξαναγίνεται προορισμός για πεζοπόρους και φυσιολάτρες. Λίγα χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας, το βουνό που τροφοδότησε με μάρμαρο τον Παρθενώνα κρύβει μονοπάτια, αρχαία λατομεία και πανοραμική θέα ως τον Σαρωνικό.
Η ιστορία του πεντελικού μαρμάρου και η Οδός Λιθαγωγίας
Το Πεντελικό μάρμαρο χρησιμοποιήθηκε σε πολλά από τα σπουδαιότερα μνημεία της αρχαιότητας, όπως ο Παρθενώνας, το Τελεστήριο της Ελευσίνας και ο Ναός του Ολυμπίου Διός. Η μεταφορά των μαρμάρινων όγκων από τα λατομεία γινόταν πάνω σε ξύλινα έλκηθρα, με σχοινιά, τροχαλίες και βαρούλκα, κατά μήκος μιας ειδικά διαμορφωμένης οδού, της Οδού Λιθαγωγίας, τμήματα της οποίας διατηρούνται σε σχετικά καλή κατάσταση μέχρι σήμερα.
Ελληνικά: Υπόγεια λατόμηση μαρμάρου στο όρος Πεντέλη. Φωτ.: Peter Tzeferis, CC BY-SA 4.0.
Η κυκλική διαδρομή από την Παλιά Πεντέλη στα αρχαία λατομεία
Μία από τις πιο δημοφιλείς διαδρομές ξεκινά από την Παλιά Πεντέλη και οδηγεί στα αρχαία λατομεία, ακολουθώντας εν μέρει την ιστορική Οδό Λιθαγωγίας. Η πορεία είναι καλά σημασμένη, περνά από χωματόδρομους και μονοπάτια και επιστρέφει στο σημείο εκκίνησης, περνώντας κοντά στο παλιό Στρατιωτικό Νοσοκομείο.
Η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου και το μονοπάτι του Αγίου Παντελεήμονα
Μια πιο εύκολη επιλογή, περίπου 6 χιλιομέτρων και διάρκειας γύρω στις 2 ώρες, είναι ο κυκλικός γύρος γύρω από το εξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα, με αφετηρία τη Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η διαδρομή συνδυάζει κατηφορικό τμήμα, ήπια ανάβαση και βατό χωματόδρομο, ιδανική για πεζοπόρους κάθε επιπέδου.
Ελληνικά: Το καθολικό της Μονής Πεντέλης, Αττική. Φωτ.: C messier, CC BY-SA 4.0.
Θέα ως την Πάρνηθα, τον Διόνυσο και τον Μαραθώνα
Το ύψος του Πεντελικού, που φτάνει τα 1.109 μέτρα, χαρίζει σε αρκετά σημεία της διαδρομής ανοιχτή θέα προς την Πάρνηθα, τον Διόνυσο, τον Μαραθώνα και ολόκληρο το βορειοανατολικό τμήμα της Αττικής — μια από τις πιο εντυπωσιακές πανοραμικές εικόνες που προσφέρει η περιοχή χωρίς να χρειάζεται απαιτητική ορειβασία.
Πρακτικές συμβουλές για την πεζοπορία
Ο Σεπτέμβριος είναι ιδανική εποχή για το Πεντελικό, καθώς οι θερμοκρασίες πέφτουν και η βλάστηση παραμένει προσβάσιμη. Συνιστάται άνετη πεζοπορική υπόδηση, επαρκές νερό και έναρξη νωρίς το πρωί. Οι περισσότερες διαδρομές είναι καλά σηματοδοτημένες, ωστόσο χρήσιμη είναι η χρήση εφαρμογής πλοήγησης ή εκτυπωμένου χάρτη για τα λιγότερο σημασμένα τμήματα.
• 1 συσκευασία ζελέ φράουλα ή κεράσι, ποσότητα για περίπου 500 ml
• ζεστό και κρύο νερό σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας
Εκτέλεση
1. Βάζουμε τα 150 ml γάλα σε βαθύ πιάτο και, αν θέλουμε, προσθέτουμε τη βανίλια. Βουτάμε κάθε μπισκότο πολύ γρήγορα — δεν πρέπει να διαλυθεί — και καλύπτουμε τον πάτο του πυρέξ.
2. Σε μπολ ανακατεύουμε το κορν φλάουρ, τη ζάχαρη, τους κρόκους και περίπου 200 ml από το γάλα, μέχρι να σχηματιστεί λείο μείγμα.
3. Ζεσταίνουμε το υπόλοιπο γάλα σε κατσαρόλα. Λίγο πριν βράσει, προσθέτουμε σταδιακά το μείγμα του κορν φλάουρ, ανακατεύοντας συνεχώς με σύρμα.
4. Μαγειρεύουμε σε μέτρια φωτιά για 3–5 λεπτά, μέχρι η κρέμα να πήξει και να εμφανιστούν οι πρώτες μεγάλες φυσαλίδες. Αποσύρουμε, προσθέτουμε τη βανίλια, το αλάτι και το βούτυρο.
5. Απλώνουμε αμέσως τη ζεστή κρέμα πάνω στα μπισκότα. Ισιώνουμε την επιφάνεια και την καλύπτουμε με μεμβράνη που ακουμπά απευθείας στην κρέμα, ώστε να μη σχηματιστεί πέτσα.
6. Αφήνουμε να πέσει η θερμοκρασία της για περίπου 30 λεπτά και μεταφέρουμε το γλυκό στο ψυγείο για 1½–2 ώρες, μέχρι να σταθεροποιηθεί καλά.
7. Ετοιμάζουμε το ζελέ σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας. Το αφήνουμε να κρυώσει εντελώς, χωρίς όμως να αρχίσει να πήζει. Δεν το ρίχνουμε ζεστό, γιατί θα λιώσει την επιφάνεια της κρέμας.
8. Αφαιρούμε προσεκτικά τη μεμβράνη και ρίχνουμε το κρύο ζελέ λίγο-λίγο, αρχικά πάνω στην ανάποδη πλευρά ενός κουταλιού.
9. Βάζουμε το γλυκό στο ψυγείο για τουλάχιστον 3 ώρες, ιδανικά ολόκληρη τη νύχτα.
Μικρά μυστικά
Αν θέλουμε πιο πλούσια βάση, κάνουμε δύο στρώσεις μπισκότων.
Για κρέμα χωρίς αυγά, παραλείπουμε τους κρόκους και αυξάνουμε το κορν φλάουρ στα 100 γρ.
Μπορούμε να βάλουμε λεπτές φέτες φράουλας πάνω στη σταθεροποιημένη κρέμα, πριν προσθέσουμε το ζελέ.
Κόβουμε με μαχαίρι βουτηγμένο σε ζεστό νερό και σκουπισμένο.
Συντήρηση
Διατηρείται σκεπασμένο στο ψυγείο, στους 4°C ή χαμηλότερα, για έως 3 ημέρες. Δεν ενδείκνυται για κατάψυξη, επειδή η κρέμα και το ζελέ αλλοιώνουν την υφή τους.
Αλλεργιογόνα: γάλα, αυγά και γλουτένη· ελέγχουμε επίσης την ετικέτα των μπισκότων και του ζελέ.
Έξι θέσεις με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου προκηρύσσει ο Δήμος Λαυρεωτικής για τη στελέχωση παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών. Οι αιτήσεις για τη ΣΟΧ 2/2026 υποβάλλονται από 10 έως και 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Οι θέσεις και η διάρκεια
Κωδικός 100: δύο θέσεις ΤΕ Παιδαγωγών Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας
Κωδικός 101: τέσσερις θέσεις ΔΕ Βοηθών Βρεφονηπιοκόμων
Οι συμβάσεις αρχίζουν με την υπογραφή τους και διαρκούν έως τις 31 Αυγούστου 2027, με δυνατότητα ανανέωσης ή παράτασης αν συνεχιστεί η χρηματοδοτούμενη δράση και εξασφαλιστούν οι αναγκαίες πιστώσεις.
Τι προσόντα ζητούνται
Για τον κωδικό 100 απαιτείται πτυχίο ή δίπλωμα Βρεφονηπιοκομίας ή Προσχολικής Αγωγής ΤΕΙ, ή ισότιμος αντίστοιχος τίτλος της αλλοδαπής. Απαιτείται επίσης γνώση επεξεργασίας κειμένου, υπολογιστικών φύλλων και υπηρεσιών διαδικτύου.
Για τον κωδικό 101 γίνονται δεκτοί οι αναλυτικά προβλεπόμενοι τίτλοι ειδικοτήτων βοηθών βρεφονηπιοκόμων, παιδοκόμων, βρεφοκόμων, προσχολικής αγωγής, κοινωνικών φροντιστών και συναφών κατευθύνσεων, ανά επίπεδο εκπαίδευσης. Επειδή η προκήρυξη περιλαμβάνει κύρια και επικουρικά προσόντα, ο υποψήφιος πρέπει να ελέγξει τον ακριβή τίτλο του στον Πίνακα Β και όχι μόνο τη γενική ονομασία της θέσης.
Οι υποψήφιοι πρέπει να είναι από 18 έως 67 ετών. Κατ’ εξαίρεση μπορούν να φθάνουν έως τα 70, εφόσον έχουν συμπληρώσει τα 67 και δεν έχουν συνταξιοδοτηθεί από δημόσιο ταμείο ή άλλο ασφαλιστικό φορέα.
Πώς υποβάλλεται η αίτηση
Συμπληρώστε το ΝΕΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΣΕΠ ΣΟΧ 1 ΠΕ/ΤΕ για την κατηγορία ΤΕ ή το ΝΕΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΣΕΠ ΣΟΧ 2 ΔΕ/ΥΕ για την κατηγορία ΔΕ.
Επισυνάψτε τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τίτλο σπουδών, πρόσθετα προσόντα και τα κριτήρια μοριοδότησης που δηλώνετε.
Καταθέστε τον φάκελο αυτοπροσώπως, με εξουσιοδοτημένο πρόσωπο με θεωρημένη υπογραφή ή ταχυδρομικά με συστημένη επιστολή.
Απευθύνετε τον φάκελο στον Δήμο Λαυρεωτικής, Κουντουριώτη 1, Λαύριο, ΤΚ 19500, Γραφείο Προσωπικού, υπόψη Θεοφάνη Μπουκουβάλα.
Για ταχυδρομική αποστολή, το εμπρόθεσμο κρίνεται από την ημερομηνία του φακέλου. Τηλέφωνο επικοινωνίας είναι το 22923 20151.
Προσοχή στην κατηγορία και στα δικαιολογητικά
Κάθε υποψήφιος μπορεί να υποβάλει μία μόνο αίτηση και για θέσεις μίας μόνο κατηγορίας προσωπικού, ΤΕ ή ΔΕ. Η σώρευση διαφορετικών κατηγοριών οδηγεί σε ακύρωση όλων των αιτήσεων.
Η κατάταξη βασίζεται σε κριτήρια όπως ανεργία, οικογενειακή κατάσταση, ανήλικα τέκνα, βαθμός τίτλου, πρόσθετοι τίτλοι, εμπειρία και αναπηρία. Όποιος επικαλείται ιδιότητα ή εμπειρία πρέπει να την αποδεικνύει με τα δικαιολογητικά που ορίζει το Παράρτημα ΣΟΧ.
Οι επιλεγέντες θα πρέπει κατά την πρόσληψη να προσκομίσουν το προβλεπόμενο πιστοποιητικό υγείας.
Πού βρίσκονται τα έντυπα
Η ανακοίνωση, τα δύο έντυπα αίτησης, το Παράρτημα ΣΟΧ και το ειδικό παράρτημα απόδειξης γνώσης Η/Υ είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του Δήμου Λαυρεωτικής. Τα έντυπα διατίθενται επίσης από τον ΑΣΕΠ, στη διαδρομή Πολίτες, Έντυπα και Διαδικασίες, Διαγωνισμοί Φορέων Ορισμένου Χρόνου, καθώς και από τα ΚΕΠ.
Πώς έμοιαζε η Αθήνα όταν ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους και ποια διαδρομή ακολούθησε μέχρι την Απελευθέρωση του 1944;
Απαντήσεις δίνει η νέα περιοδική έκθεση «Αθήνα 1834–1944: Η γένεση της σύγχρονης πόλης», η οποία άνοιξε τις πύλες της στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής.
Μέσα από σπάνια τεκμήρια, ιστορικές φωτογραφίες και αντικείμενα, η έκθεση ακολουθεί τη μεταμόρφωση της Αθήνας από μια μικρή κωμόπολη σε μια σύγχρονη πρωτεύουσα με διαρκώς αυξανόμενο πληθυσμό, νέες υποδομές και έντονη κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή.
Η αφετηρία του 1834
Η αφήγηση αρχίζει το 1834, τη χρονιά κατά την οποία η έδρα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους μεταφέρθηκε από το Ναύπλιο στην Αθήνα.
Η πόλη που κλήθηκε να αποκτήσει τον ρόλο της πρωτεύουσας διέθετε τότε περιορισμένο οικιστικό ιστό και ελάχιστες από τις υποδομές που θεωρούνται σήμερα αυτονόητες. Μέσα στις επόμενες δεκαετίες, η εικόνα της άλλαξε ριζικά.
Νέα δημόσια κτίρια και κατοικίες εμφανίστηκαν, δρόμοι διανοίχθηκαν, συνοικίες δημιουργήθηκαν και ο πληθυσμός αυξήθηκε. Παράλληλα, η Αθήνα έγινε το διοικητικό, πολιτικό και σταδιακά το οικονομικό κέντρο της χώρας.
Η Αθήνα ως ένας ζωντανός οργανισμός
Η έκθεση δεν περιορίζεται στην παρουσίαση της πολεοδομικής εξέλιξης. Εξετάζει την πρωτεύουσα ως έναν ζωντανό οργανισμό που μεταβάλλεται μαζί με τους ανθρώπους του.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
Η πολεοδομική και πληθυσμιακή ανάπτυξη.
Η δημόσια και ιδιωτική αρχιτεκτονική.
Η δημιουργία και η επέκταση των υποδομών.
Οι συνθήκες διαβίωσης και η καθημερινότητα των κατοίκων.
Η κοινωνική και οικονομική πρόοδος.
Η πολιτική ζωή και η πνευματική παραγωγή.
Τα μεγάλα ιστορικά και κοινωνικά ορόσημα της εποχής.
Τα εκθέματα προέρχονται από τις συλλογές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, αλλά και από επιλεγμένους δανεισμούς συνεργαζόμενων φορέων και ιδιωτικών συλλογών.
Από τα πρώτα σχέδια της πρωτεύουσας στην Αθήνα του 1944
Η ιστορική διαδρομή ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 1944, με την απελευθέρωση της Αθήνας από τη γερμανική κατοχή.
Ανάμεσα σε αυτές τις δύο ημερομηνίες —το 1834 και το 1944— μεσολαβεί μια περίοδος κατά την οποία η πόλη άλλαξε κλίμακα, εμφάνιση και χαρακτήρα. Η νέα πρωτεύουσα επεκτάθηκε, απέκτησε θεσμούς, υποδομές και νέα κοινωνικά στρώματα, ενώ βρέθηκε αντιμέτωπη με πολέμους, οικονομικές κρίσεις, προσφυγικά κύματα και μεγάλες πολιτικές ανατροπές.
Η έκθεση επιχειρεί να συνδέσει αυτή την ιστορική πορεία με τη σημερινή Αθήνα, καλώντας τον επισκέπτη να αναγνωρίσει μέσα στη σύγχρονη πόλη τα ίχνη όσων προηγήθηκαν.
Ένας διαφορετικός τρόπος να ξαναδούμε την Αθήνα
Για τον σημερινό κάτοικο, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον βρίσκεται στη σύγκριση ανάμεσα στο τότε και το τώρα.
Δρόμοι, πλατείες και γειτονιές που αποτελούν μέρος της καθημερινής ζωής εμφανίζονται μέσα από τεκμήρια μιας διαφορετικής εποχής. Η αντιπαραβολή τους με τη σημερινή εικόνα αποκαλύπτει όχι μόνο όσα άλλαξαν, αλλά και στοιχεία που εξακολουθούν να καθορίζουν την ταυτότητα της πόλης.
Η έκθεση αποτελεί, έτσι, μια αφορμή για να περπατήσουμε ξανά στο ιστορικό κέντρο και να παρατηρήσουμε την Αθήνα με διαφορετική ματιά.
Χρήσιμες πληροφορίες
Έκθεση: «Αθήνα 1834–1944: Η γένεση της σύγχρονης πόλης»
Κλειστά θα παραμείνουν τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2026 τα φαρμακεία της Αττικής, λόγω της εορτής της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού.
Όπως ανακοίνωσε ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Αττικής, η συγκεκριμένη ημέρα αποτελεί επίσημη και υποχρεωτική αργία για τα φαρμακεία, σύμφωνα με απόφαση της Περιφέρειας Αττικής. Το μέτρο αφορά και τα φαρμακεία που έχουν ενταχθεί σε διευρυμένο ωράριο λειτουργίας.
Ποια φαρμακεία θα είναι ανοιχτά
Για την εξυπηρέτηση των πολιτών θα λειτουργήσουν μόνο τα φαρμακεία που έχουν οριστεί να εφημερεύουν τη συγκεκριμένη ημέρα και ειδικότερα:
Τα διημερεύοντα φαρμακεία.
Τα διανυκτερεύοντα φαρμακεία.
Επομένως, δεν πρόκειται για καθολικό κλείσιμο χωρίς δυνατότητα εξυπηρέτησης, αλλά για λειτουργία με το καθεστώς των επίσημων αργιών. Σύμφωνα με τον Φαρμακευτικό Σύλλογο Αττικής, κατά τις επίσημες αργίες οι σχετικές υποχρεώσεις ισχύουν και για τα φαρμακεία διευρυμένου ωραρίου.
Τι πρέπει να προσέξουν οι πολίτες
Όσοι ακολουθούν σταθερή φαρμακευτική αγωγή ή χρειάζονται συγκεκριμένα σκευάσματα είναι χρήσιμο να προγραμματίσουν εγκαίρως τις αγορές τους και να μην περιμένουν μέχρι τη Δευτέρα.
Πριν από τη μετάβαση σε εφημερεύον φαρμακείο, συνιστάται να γίνεται τηλεφωνική επικοινωνία, ώστε να επιβεβαιώνονται:
Το ωράριο της εφημερίας.
Η ακριβής διεύθυνση.
Η διαθεσιμότητα του φαρμάκου που αναζητείται.
Γιατί είναι αργία η 14η Σεπτεμβρίου
Η 14η Σεπτεμβρίου, ημέρα εορτασμού της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού, αποτελεί την καθιερωμένη επαγγελματική αργία των φαρμακείων της Αττικής. Δεν είναι γενική αργία για την αγορά ή τις υπόλοιπες επιχειρήσεις.
Η φετινή υποχρεωτική αργία επιβεβαιώθηκε με απόφαση της Περιφέρειας, όπως αναφέρει στην επίσημη ενημέρωσή του ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Αττικής. Αντίστοιχη ενημέρωση μεταδόθηκε και από την ΕΡΤ.
Δωρεάν προληπτικό έλεγχο για μεταβολική νόσο του ήπατος μπορούν να κάνουν ενήλικες 18 έως 75 ετών με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου, στο πλαίσιο συνεργασίας του Δήμου Περιστερίου με το Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου.
Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν
Η μη παρεμβατική μελέτη προσυμπτωματικού ελέγχου απευθύνεται σε άτομα 18 έως 75 ετών που έχουν τουλάχιστον έναν από τέσσερις παράγοντες κινδύνου.
υπέρταση
σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
αυξημένο σωματικό βάρος
μεταβολικό σύνδρομο
Κριτήριο αποκλεισμού είναι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, την οποία η ανακοίνωση ορίζει ως περισσότερα από δύο έως τρία ποτά ημερησίως. Η τελική ένταξη στη μελέτη γίνεται από την ερευνητική ομάδα μετά την επικοινωνία με τον ενδιαφερόμενο.
Τι περιλαμβάνει ο δωρεάν έλεγχος
αιμοληψία για έλεγχο ηπατικών βιοδεικτών
ελαστογραφία ήπατος, ανώδυνη και μη επεμβατική εξέταση
εξατομικευμένη καθοδήγηση και συμβουλευτική από ιατρούς και διαιτολόγους διατροφολόγους
Το πρόγραμμα GRIP on MASH στοχεύει στην έγκαιρη ανίχνευση της MASH, της μεταβολικής στεατοηπατίτιδας που συνδέεται συχνά με παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2, υπέρταση και μεταβολικό σύνδρομο. Ο προληπτικός έλεγχος δεν υποκαθιστά την παρακολούθηση από τον θεράποντα ιατρό.
Πώς κλείνεται το ραντεβού
Επικοινωνήστε με την ερευνητική ομάδα στο [email protected] ή στα 698 559 9481 και 698 198 2648.
Αναφέρετε ηλικία και τον παράγοντα ή τους παράγοντες κινδύνου, χωρίς να στέλνετε περισσότερα ευαίσθητα δεδομένα από όσα ζητηθούν.
Λάβετε οδηγίες προετοιμασίας και επιβεβαίωση ημέρας και ώρας.
Μεταβείτε στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Ελευθερίου Βενιζέλου 70, Καλλιθέα.
Η ανακοίνωση δεν ορίζει καταληκτική ημερομηνία. Επειδή τα ραντεβού εξαρτώνται από τη διαθεσιμότητα της μελέτης, συνιστάται έγκαιρη επικοινωνία.
Τι να ρωτήσετε πριν από την εξέταση
αν χρειάζεται νηστεία ή αποφυγή συγκεκριμένων φαρμάκων μόνο κατόπιν ιατρικής οδηγίας
πόσο διαρκεί η επίσκεψη
πώς θα δοθούν τα αποτελέσματα και σε ποιον χρόνο
πώς προστατεύονται τα προσωπικά και ιατρικά δεδομένα στο πλαίσιο της μελέτης
Επιστημονικός υπεύθυνος είναι ο Γεώργιος Δεδούσης, καθηγητής Μοριακής Γενετικής και Διατροφογενετικής. Η συμμετοχή είναι δωρεάν, αλλά προϋποθέτει ότι ο ενδιαφερόμενος πληροί τα κριτήρια της ερευνητικής ομάδας.
Απόδοση: 2 βάζα των 700–750 ml Προετοιμασία: 25 λεπτά Αναμονή: 48 ώρες
Υλικά
350 γρ. κουνουπίδι, σε μικρές φουντίτσες
200 γρ. καρότα, σε λεπτές ροδέλες
150 γρ. κόκκινη ή πράσινη πιπεριά, σε λωρίδες
350 ml λευκό ξίδι, οξύτητας 5% ή 6%
350 ml νερό
21 γρ. αλάτι
30 γρ. ζάχαρη
2 μικρές σκελίδες σκόρδο
2 κ.γ. σπόρους κόλιανδρου
1 κ.γ. σπόρους μουστάρδας
προαιρετικά, ½ κ.γ. μπούκοβο
Εκτέλεση
Πλύνε και κόψε τα λαχανικά σε σχετικά ομοιόμορφα κομμάτια.
Βράσε νερό σε κατσαρόλα. Ρίξε το καρότο και το κουνουπίδι για δύο λεπτά και μετά μετάφερέ τα αμέσως σε παγωμένο νερό. Στράγγισέ τα πολύ καλά. Η πιπεριά μπαίνει ωμή.
Μοίρασε στα βάζα το σκόρδο και τα μπαχαρικά. Πρόσθεσε τα λαχανικά χωρίς να τα συνθλίψεις.
Βράσε το ξίδι, το νερό, το αλάτι και τη ζάχαρη μέχρι να διαλυθούν.
Κάλυψε τα λαχανικά με την καυτή άλμη, αφήνοντας περίπου 1,5 εκ. κενό.
Κλείσε, άφησε να κρυώσουν και μετέφερε στο ψυγείο.
Πότε τρώγονται: Μετά από 48 ώρες· η γεύση ισορροπεί καλύτερα σε 3–4 ημέρες. Αλλεργιογόνα: Μουστάρδα, εφόσον χρησιμοποιηθεί. Αντικαταστάσεις: Μπορείς να αντικαταστήσεις την πιπεριά με επιπλέον καρότο. Μην προσθέσεις λάδι μέσα στο βάζο.
Σημαντική διάκριση
Αυτές είναι πίκλες ψυγείου, όχι κονσέρβες. Το «καυτό βάζο που έκλεισε» δεν σημαίνει ότι το προϊόν έγινε ασφαλές για ντουλάπι. Για διατήρηση εκτός ψυγείου χρειάζεται συγκεκριμένη, δοκιμασμένη συνταγή και κανονική επεξεργασία σε υδατόλουτρο, χωρίς αυτοσχέδιες αλλαγές στις αναλογίες USDA Complete Guide to Home Canning
Υπάρχουν δρόμοι που τους διασχίζεις και δρόμοι που σε ξεναγούν μόνοι τους. Η οδός Αθηνάς ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Αν ξεκινήσεις νωρίς το πρωί από το Μοναστηράκι, προτού γεμίσουν τα πεζοδρόμια και ανοίξουν όλα τα καταστήματα, η διαδρομή προς την Ομόνοια μοιάζει με σύντομη εισαγωγή στην ιστορία της νεότερης Αθήνας. Πίσω σου βρίσκεται η Ακρόπολη. Μπροστά σου απλώνεται η πόλη του 19ου και του 20ού αιώνα. Ανάμεσά τους, ένας δρόμος που σχεδιάστηκε ως μνημειακός άξονας αλλά κατέληξε να γίνει κάτι πολύ πιο ζωντανό: η καθημερινή σκηνή του αθηναϊκού εμπορίου.
Ένας δρόμος γεννημένος πάνω στο σχέδιο
Η οδός Αθηνάς εμφανίζεται στο πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της νέας Αθήνας, το οποίο συνέταξαν οι Σταμάτης Κλεάνθης και Eduard Schaubert στις αρχές της δεκαετίας του 1830, λίγο πριν η πόλη ανακηρυχθεί πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους.
Η Αθήνα της εποχής δεν είχε ακόμη καμία σχέση με τη σημερινή μητρόπολη. Ήταν μια μικρή πόλη, συγκεντρωμένη κυρίως γύρω από την Ακρόπολη, την Πλάκα και το Μοναστηράκι. Το σχέδιο των δύο αρχιτεκτόνων επιχειρούσε να οργανώσει την πρωτεύουσα που επρόκειτο να δημιουργηθεί, προβλέποντας μεγάλους άξονες, πλατείες, δημόσια κτίρια, κήπους και χώρους εμπορίου.
Στην αρχική σύλληψη, η οδός Αθηνάς αποτελούσε έναν από τους δρόμους που θα συνέδεαν την παλιά πόλη και την Ακρόπολη με το διοικητικό κέντρο της νέας πρωτεύουσας. Η περιοχή της σημερινής Ομόνοιας είχε προταθεί ως θέση των ανακτόρων· τελικά το παλάτι χτίστηκε στη σημερινή πλατεία Συντάγματος, αλλά ο δρόμος παρέμεινε. Μαζί του παρέμεινε και η καθαρή οπτική σχέση με τον βράχο της Ακρόπολης, η οποία αποκαλύπτεται ακόμη και σήμερα σε όποιον κατηφορίζει από την Ομόνοια.
Το Μοναστηράκι ήταν τότε σημαντικότερο σημείο της πόλης από την έρημη σχεδόν βόρεια άκρη της. Γι’ αυτό και η αρίθμηση των κτιρίων της Αθηνάς ξεκινά από εκεί και ανεβαίνει προς την Ομόνοια — μια μικρή λεπτομέρεια που διατηρεί πάνω στις προσόψεις τη γεωγραφία της παλιάς Αθήνας.
Από τον μνημειακό άξονα στον δρόμο των εμπόρων
Τα σχέδια μπορεί να ήθελαν την Αθηνάς επίσημη και επιβλητική, όμως η ίδια η πόλη της έδωσε διαφορετικό χαρακτήρα.
Η γειτνίασή της με το Μοναστηράκι, το Ψυρρή και τις παλιές εμπορικές συνοικίες προσέλκυσε εργαστήρια, αποθήκες, παντοπωλεία και καταστήματα. Στον δρόμο και γύρω από αυτόν εγκαταστάθηκαν επιχειρήσεις που εξυπηρετούσαν όχι τη βιτρίνα της πρωτεύουσας, αλλά τις καθημερινές της ανάγκες: εργαλεία, είδη οικιακής χρήσης, τρόφιμα, μπαχαρικά, σπόροι, γεωργικά εξαρτήματα και επαγγελματικός εξοπλισμός.
Η Αθηνάς δεν έγινε ποτέ ένας ομοιόμορφος εμπορικός δρόμος. Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον της. Στις προσόψεις της συνυπάρχουν νεοκλασικά κτίρια, μεταπολεμικές κατασκευές, παλιά ξενοδοχεία, μικρά καταστήματα και επιγραφές διαφορετικών εποχών. Η ιστορία της δεν διαβάζεται σαν ενιαίο αρχιτεκτονικό σύνολο, αλλά σαν παλίμψηστο. Εδώ η πόλη δεν αντικατέστησε εντελώς το παλιό με το νέο. Τοποθέτησε το ένα δίπλα στο άλλο.
Η Βαρβάκειος αλλάζει το κέντρο βάρους
Το σημείο όπου η οδός Αθηνάς αποκτά τον πιο αναγνωρίσιμο χαρακτήρα της είναι η Βαρβάκειος Δημοτική Αγορά.
Η οικοδόμηση της νέας αγοράς ξεκίνησε το 1878. Οι εργασίες προχωρούσαν αργά, μέχρι που η μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου του 1884 κατέστρεψε τις παλιές παράγκες της αγοράς κοντά στη Βιβλιοθήκη του Αδριανού. Η ανάγκη μεταφοράς του εμπορίου επιτάχυνε το έργο και η νέα αγορά ολοκληρώθηκε το 1886.
Από τότε λειτουργεί αδιάκοπα. Στους διαδρόμους της πέρασαν γενιές εμπόρων, κρεοπωλών, ιχθυοπωλών, εργαζομένων, μαγείρων και κατοίκων που έφταναν από κάθε σημείο της Αθήνας για τα ψώνια του σπιτιού ή της επαγγελματικής κουζίνας.
Η Βαρβάκειος δεν είναι απλώς ένα ιστορικό κτίριο. Είναι μια υποδομή που εξακολουθεί να εκτελεί την αρχική της λειτουργία, σχεδόν ενάμιση αιώνα μετά. Αυτό την κάνει σπάνια: δεν αποτελεί σκηνικό μιας περασμένης εμπορικής ζωής, αλλά ένα κομμάτι της που επιμένει.
Το Δημαρχείο και η πόλη που αποκτά θεσμούς
Λίγα βήματα βορειότερα, η Αθηνάς συναντά την πλατεία Κοτζιά. Εδώ ο εμπορικός δρόμος γίνεται και διοικητικός.
Το Δημαρχείο της Αθήνας χτίστηκε την περίοδο 1871–1874, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Παναγιώτη Κάλκου. Το αρχικά διώροφο νεοκλασικό κτίριο εξέφραζε τη φιλοδοξία μιας πόλης που μεγάλωνε και αποκτούσε θεσμούς, υπηρεσίες και δημόσια αρχιτεκτονική.
Η πλατεία μπροστά του άλλαξε ονομασίες και μορφές, φιλοξένησε το Δημοτικό Θέατρο που δεν υπάρχει πια και περιβάλλεται από κτίρια που αφηγούνται τη μετάβαση της Αθήνας από μικρή πρωτεύουσα σε μεγάλο οικονομικό κέντρο.
Η συνύπαρξη του Δημαρχείου με την αγορά δεν είναι τυχαία. Πάνω στην ίδια οδό βρίσκονται δύο βασικές λειτουργίες της πόλης: η διοίκηση και η τροφοδοσία της. Από τη μία οι αποφάσεις, από την άλλη η καθημερινή συναλλαγή.
Ένας δρόμος που αλλάζει χωρίς να χάνει τη φωνή του
Σήμερα η οδός Αθηνάς δέχεται τις πιέσεις που μεταμορφώνουν ολόκληρο το ιστορικό κέντρο. Ο τουρισμός, οι νέες χρήσεις κτιρίων και η διαφορετική οικονομία της πόλης συναντούν τα παλιά καταστήματα, τις βιοτεχνικές προμήθειες και τις οικογενειακές επιχειρήσεις.
Η αλλαγή δεν είναι πάντοτε θεαματική. Φαίνεται σε μια παλιά επιγραφή που κατεβαίνει, σε ένα κατάστημα που αλλάζει χρήση, σε έναν πάνω όροφο που μετατρέπεται, σε έναν επαγγελματία που δεν βρίσκει διάδοχο. Φαίνεται όμως και στις επιχειρήσεις που επιμένουν, προσαρμόζονται και συνεχίζουν να εξυπηρετούν μια Αθήνα διαφορετική από εκείνη στην οποία πρωτοάνοιξαν. Αυτό είναι, τελικά, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της οδού Αθηνάς: δεν διατηρεί την ιστορία της σε προθήκες. Τη χρησιμοποιεί καθημερινά.
Βρίσκεται στα παλιά μάρμαρα της αγοράς, στις ξεθωριασμένες επιγραφές, στα καρότσια που περνούν βιαστικά και στις ίδιες σύντομες κουβέντες που επαναλαμβάνονται πίσω από τους πάγκους. Κάθε πρωί ο δρόμος ξαναρχίζει, χωρίς τελετές και χωρίς νοσταλγία. Και όσο η Αθήνα γύρω του αλλάζει, η Αθηνάς εξακολουθεί να κάνει εκείνο που έκανε πάντα: ανοίγει τα ρολά, απλώνει την πραμάτεια της και πιάνει δουλειά.
Δωρεάν μετακίνηση προς πανεπιστημιακά ιδρύματα προσφέρει και τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά ο Δήμος Κηφισιάς σε φοιτητές που κατοικούν στην Κηφισιά, τη Νέα Ερυθραία και την Εκάλη. Οι αιτήσεις υποβάλλονται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ η έναρξη των δρομολογίων προγραμματίζεται για τα μέσα Οκτωβρίου.
Ποιους αφορά
Η υπηρεσία απευθύνεται σε φοιτητές με κατοικία εντός των ορίων του Δήμου Κηφισιάς. Η διεύθυνση κατοικίας αποδεικνύεται με λογαριασμό οργανισμού κοινής ωφέλειας, ενώ απαιτείται και αστυνομική ταυτότητα.
Το ήδη υφιστάμενο δρομολόγιο εξυπηρετεί την Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου. Για πρώτη φορά ο Δήμος εξετάζει δύο επιπλέον γραμμές προς το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και προς το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής στο Αιγάλεω.
Οι νέες γραμμές δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί
Η λειτουργία των δρομολογίων προς ΠΑΠΕΙ και ΠΑΔΑ εξαρτάται από το αν θα καταγραφεί επαρκές ενδιαφέρον. Γι’ αυτό η αίτηση δεν είναι μόνο αίτημα μετακίνησης αλλά και εργαλείο με το οποίο ο Δήμος θα αποτυπώσει την πραγματική ζήτηση.
Οι ενδιαφερόμενοι καλό είναι να δηλώσουν εγκαίρως το ίδρυμα προς το οποίο μετακινούνται. Οι τελικές ώρες, στάσεις και συχνότητες θα γνωστοποιηθούν μετά την επεξεργασία των αιτήσεων.
Δικαιολογητικά και προθεσμία
αστυνομική ταυτότητα
λογαριασμός ΔΕΚΟ από τον οποίο προκύπτει κατοικία στον Δήμο Κηφισιάς
υποβολή έως και 30 Σεπτεμβρίου 2026
Μετά την ολοκλήρωση των αιτήσεων, οι φοιτητές θα ενημερωθούν με email για την παραλαβή της κάρτας και για τις λεπτομέρειες λειτουργίας των δρομολογίων. Είναι σημαντικό να δηλωθεί ενεργή ηλεκτρονική διεύθυνση και να ελέγχεται και ο φάκελος ανεπιθύμητης αλληλογραφίας.
Τι κάνουν οι παλαιοί χρήστες
Όσοι χρησιμοποίησαν το δωρεάν πούλμαν προηγούμενα έτη δεν πρέπει να θεωρήσουν ότι η συμμετοχή ανανεώνεται αυτόματα. Χρειάζεται να στείλουν email στο [email protected] ώστε να επικαιροποιήσουν το ενδιαφέρον τους.
Πρακτικός οδηγός αίτησης
Συγκεντρώστε καθαρό αντίγραφο ταυτότητας και πρόσφατο λογαριασμό ΔΕΚΟ με τη διεύθυνση κατοικίας.
Υποβάλετε την αίτηση μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας του Δήμου ή ακολουθήστε τις οδηγίες της ανακοίνωσης.
Δηλώστε σωστά πανεπιστήμιο, στοιχεία επικοινωνίας και email.
Κρατήστε αποδεικτικό υποβολής και αναμένετε την ενημέρωση για κάρτα, στάσεις και ωράρια.
Για διευκρινίσεις οι φοιτητές μπορούν να καλούν στα 213 2007253 και 213 2007262. Η έναρξη στα μέσα Οκτωβρίου είναι προγραμματισμός και όχι εγγύηση ότι κάθε υπό εξέταση γραμμή θα λειτουργήσει.
Έναν επιπλέον χρόνο έχουν οι πολίτες για να υποβάλουν αίτηση εξαγοράς διακατεχόμενων δημοσίων κτημάτων. Η νέα καταληκτική ημερομηνία είναι η 11η Σεπτεμβρίου 2027 και ισχύει για όλες τις περιοχές της χώρας, όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στις 8 Σεπτεμβρίου 2026.
Τι αλλάζει με τη νέα παράταση
Η προθεσμία μεταφέρεται κατά ένα έτος, έως τις 11 Σεπτεμβρίου 2027. Η παράταση δεν αλλάζει από μόνη της τα ουσιαστικά κριτήρια του ν. 5024/2023, όπως έχει τροποποιηθεί, αλλά δίνει περισσότερο χρόνο σε κατόχους ακινήτων να συγκεντρώσουν τίτλους, φορολογικά στοιχεία και τεχνικά δικαιολογητικά.
Η διαδικασία αφορά ακίνητα που εμφανίζονται στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου αλλά βρίσκονται επί μακρόν στην κατοχή ιδιωτών. Δεν πρόκειται για γενική νομιμοποίηση κάθε κατάληψης δημόσιας γης: η διοίκηση ελέγχει την επιλεξιμότητα του ακινήτου και μπορεί να εξαιρέσει εκτάσεις για λόγους δημοσίου συμφέροντος.
Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση
Δικαίωμα αίτησης έχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα που μπορούν να τεκμηριώσουν αδιάλειπτη κατοχή από τους ίδιους ή τους δικαιοπαρόχους τους. Η βασική χρονική προϋπόθεση είναι είτε τουλάχιστον 30 έτη κατοχής με τίτλο είτε τουλάχιστον 40 έτη χωρίς τίτλο.
Στη δεύτερη περίπτωση, το ακίνητο πρέπει να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία ή βοηθητικός χώρος της, ή για τουριστική, βιοτεχνική, βιομηχανική, εμπορική ή αγροτική δραστηριότητα. Επιπλέον, το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί στο Ε9 για τουλάχιστον τα πέντε έτη πριν από την αίτηση. Αίτηση μπορεί να υποβληθεί και για ακίνητο χωρίς κτίσμα.
Τα βασικά δικαιολογητικά που πρέπει να οργανωθούν
Ο φάκελος πρέπει να αποδεικνύει τόσο την ταυτότητα και τη νομιμοποίηση του αιτούντος όσο και την κατοχή, τη θέση και τα χαρακτηριστικά του ακινήτου. Στην πράξη χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη συμφωνία μεταξύ τίτλων, Ε9, κτηματολογικών στοιχείων και τοπογραφικού.
κωδικοί Taxisnet και στοιχεία αιτούντος ή νόμιμου εκπροσώπου
τίτλοι ή άλλα στοιχεία που θεμελιώνουν τη διαδοχή και τη διάρκεια κατοχής
δηλώσεις Ε9 της απαιτούμενης πενταετίας
τοπογραφικό διάγραμμα και στοιχεία εντοπισμού του ακινήτου
τυχόν δικαστικές αποφάσεις ή κτηματολογικές εγγραφές που συνδέονται με αμφισβήτηση κυριότητας
εξουσιοδότηση μέσω gov.gr ή με βεβαίωση γνησίου υπογραφής, όταν ενεργεί τρίτο πρόσωπο
Καταχώριση των στοιχείων του αιτούντος και ακριβής ταυτοποίηση του ακινήτου.
Συμπλήρωση των στοιχείων κατοχής και χρήσης και επισύναψη των δικαιολογητικών σε ψηφιακή μορφή.
Οριστικοποίηση της αίτησης αφού ελεγχθούν τα πεδία, τα αρχεία και τα στοιχεία επικοινωνίας.
Παρακολούθηση της πορείας και της επικοινωνίας με τις υπηρεσίες μέσα από το ίδιο πληροφοριακό σύστημα.
Η αίτηση και η επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες γίνονται αποκλειστικά ψηφιακά. Αν διαπιστωθούν ελλείψεις, προβλέπεται ενημέρωση του αιτούντος και προθεσμία για συμπλήρωση. Η έγκαιρη προετοιμασία από μηχανικό, δικηγόρο ή λογιστή μπορεί να περιορίσει ασυμφωνίες που καθυστερούν την εξέταση.
Πώς διαμορφώνεται το τίμημα
Το τίμημα συνδέεται με την αντικειμενική αξία και μπορεί να επηρεάζεται από κοινωνικά κριτήρια. Η νομοθεσία προβλέπει ειδικές μειώσεις σε ορισμένες περιπτώσεις δικαστικής ή κτηματολογικής αμφισβήτησης, καθώς και ειδική μεταχείριση για ακίνητα που κάλυψαν στεγαστικές ανάγκες έπειτα από μαζική εγκατάσταση πληθυσμιακών ομάδων πριν από το 1964.
Η υποβολή αίτησης δεν ισοδυναμεί με αυτόματη έγκριση ή μεταβίβαση κυριότητας. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να περιμένει τον διοικητικό έλεγχο και τον υπολογισμό του τιμήματος πριν λάβει δεσμευτική απόφαση.
Τι πρέπει να ελέγξει ο ενδιαφερόμενος πριν πατήσει υποβολή
ότι καλύπτεται ο απαιτούμενος χρόνος αδιάλειπτης κατοχής
ότι η χρήση του ακινήτου ανταποκρίνεται στους όρους όταν δεν υπάρχει τίτλος
ότι τα στοιχεία Ε9 συμφωνούν με το ακίνητο και καλύπτουν την απαιτούμενη περίοδο
ότι το τοπογραφικό και οι κτηματολογικές αναφορές περιγράφουν το ίδιο γεωτεμάχιο
ότι το ακίνητο δεν εμπίπτει σε προφανή εξαίρεση ή ειδικό καθεστώς
Επειδή η υπόθεση αφορά δικαίωμα κυριότητας και οικονομική επιβάρυνση, κάθε φάκελος χρειάζεται εξατομικευμένο νομικό και τεχνικό έλεγχο. Το παρόν κείμενο λειτουργεί ως δημοσιογραφικός οδηγός και όχι ως νομική γνωμοδότηση.
Στη γωνία της πλατείας Κοτζιά με την οδό Αιόλου στέκεται ένα από τα σπουδαιότερα αλλά λιγότερο προβεβλημένα νεοκλασικά κτίρια της Αθήνας. Το Μέγαρο Μελά υπήρξε το μεγαλύτερο ιδιωτικό οικοδόμημα της εποχής του, γνώρισε πυρκαγιές, πολέμους και διαφορετικές χρήσεις και έγινε το σκηνικό μιας ανθρώπινης ιστορίας που μετατράπηκε σε πράξη αντίστασης.
Ένα απόγευμα του Απριλίου του 1942, ένας ταχυδρομικός διανομέας λιποθύμησε από την πείνα μέσα στη μεγάλη αίθουσα του Κεντρικού Ταχυδρομείου της Αθήνας.
Γύρω του συγκεντρώθηκαν συνάδελφοι και εργαζόμενοι. Η Αθήνα βρισκόταν υπό γερμανική κατοχή και η πείνα είχε ήδη αφήσει βαθύ το αποτύπωμά της στην πόλη. Η αγανάκτηση εξαπλώθηκε γρήγορα και η λέξη «απεργία» άρχισε να ακούγεται όλο και πιο έντονα μέσα στην αίθουσα.
Το περιστατικό συνέβη στο Μέγαρο Μελά, ένα επιβλητικό κτίριο που εξακολουθεί να στέκεται απέναντι από το Δημαρχείο της Αθήνας, στην πλατεία Κοτζιά. Ένα κτίριο που σχεδιάστηκε για να αποτελέσει σύμβολο πλούτου και ευρωπαϊκής κομψότητας, αλλά έμελλε να συνδεθεί με μία από τις σημαντικότερες εργατικές κινητοποιήσεις των χρόνων της Κατοχής.
Το μεγαλύτερο ιδιωτικό κτίριο της παλιάς Αθήνας
Η ιστορία του Μεγάρου Μελά ξεκινά το 1873. Εκείνη τη χρονιά, ο εύπορος έμπορος και ευεργέτης Βασίλειος Μελάς αγόρασε τρία οικόπεδα, συνολικής έκτασης περίπου 1.600 τετραγωνικών μέτρων, στη νοτιοανατολική πλευρά της τότε πλατείας Λουδοβίκου Α΄.
Πρόκειται για το οικοδομικό τετράγωνο που περικλείεται σήμερα από τις οδούς Αιόλου, Σοφοκλέους, Στρέιτ και Κρατίνου, δίπλα στην πλατεία Κοτζιά.
Ο Μελάς ανέθεσε τον σχεδιασμό του κτιρίου στον Ερνέστο Τσίλλερ, τον αρχιτέκτονα που συνέβαλε όσο λίγοι στη διαμόρφωση της νεοκλασικής εικόνας της Αθήνας. Το μέγαρο ολοκληρώθηκε το 1874 και αποτέλεσε ένα από τα πρώιμα, αλλά ήδη χαρακτηριστικά, έργα του.
Σύμφωνα με το Ίδρυμα Βασιλείου Γ. Μελά, ήταν το μεγαλύτερο ιδιωτικό κτίριο της Αθήνας, μιας πόλης που αριθμούσε τότε περίπου 50.000 κατοίκους. Η ανέγερσή του φέρεται να κόστισε ένα εκατομμύριο δραχμές, όταν ολόκληρος ο κρατικός προϋπολογισμός ανερχόταν σε περίπου 33 εκατομμύρια.
Ίδρυμα Βασιλείου Γ. Μελά
Ένα ξενοδοχείο ευρωπαϊκών προδιαγραφών
Το Μέγαρο Μελά σχεδιάστηκε στα πρότυπα των μεγάλων ευρωπαϊκών ξενοδοχείων. Διέθετε χαρακτηριστικούς πυργίσκους, περίτεχνο διάκοσμο και υαλοσκεπές εσωτερικό αίθριο με περιμετρικές στοές.
Στα πρώτα χρόνια αναφερόταν ως «Ξενοδοχείο Μελά» και ως Grand Hotel d’Athènes. Σκοπός ήταν να φιλοξενεί εύπορους Έλληνες του εξωτερικού που επισκέπτονταν τη νέα πρωτεύουσα. Ωστόσο, σύμφωνα με το αρχείο του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου του ΜΙΕΤ, δεν είναι σαφές για πόσο διάστημα —ή ακόμη και αν— λειτούργησε κανονικά ως ξενοδοχείο.
Το ισόγειο προς την οδό Αιόλου προοριζόταν για καταστήματα, ενώ τα διαμερίσματα των επάνω ορόφων ενοικιάζονταν σε επαγγελματίες. Για ένα μικρό διάστημα, το 1881, στο κτίριο στεγάστηκε το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Ακολούθησε η Αθηναϊκή Λέσχη, από το 1888 έως το 1894, ενώ οι χώροι του χρησιμοποιήθηκαν και για καλλιτεχνικές εκθέσεις.
Η κληρονομιά του Βασιλείου Μελά
Το Μέγαρο δεν αποτέλεσε μόνο μία μεγάλη επένδυση στο κέντρο της Αθήνας. Συνδέθηκε και με το κοινωφελές έργο του ιδιοκτήτη του.
Με τη διαθήκη του, ο Βασίλειος Μελάς όρισε ότι τα έσοδα από τη μεγάλη ιδιοκτησία του θα χρησιμοποιούνταν για την ίδρυση και τη συντήρηση νηπιαγωγείων. Μετά τον θάνατο της συζύγου του, Τερψιχόρης Μελά, το κτίριο πέρασε στο Νηπιακό Επιμελητήριο Μελά, τον φορέα που είχε συσταθεί για τη διαχείριση του κληροδοτήματος.
Το 1897 ξέσπασε πυρκαγιά και προκάλεσε σοβαρές ζημιές. Η επισκευή ολοκληρώθηκε το 1899 υπό την επίβλεψη του μηχανικού και μετέπειτα πρωθυπουργού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη.
Μετά την αποκατάσταση, στο Μέγαρο εγκαταστάθηκε το Κεντρικό Ταχυδρομείο της Αθήνας. Η νέα αυτή χρήση θα συνέδεε το κτίριο με την καθημερινότητα της πόλης, αλλά και με μια από τις πιο δραματικές περιόδους της ιστορίας της.
Η λιποθυμία που έγινε σπίθα αντίστασης
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στο Μέγαρο Μελά εγκαταστάθηκαν υπηρεσίες λογοκρισίας, στρατιωτικές υπηρεσίες και η Αγγλική Υπηρεσία Διαβιβάσεων. Στα χρόνια της Κατοχής, τμήματα του κτιρίου επιτάχθηκαν για τη στέγαση γερμανικών υπηρεσιών.
Στις 14 Απριλίου 1942 οι εργαζόμενοι των Ταχυδρομείων, Τηλεγραφείων και Τηλεφώνων βρίσκονταν αντιμέτωποι με την πείνα, τις κακουχίες και την κατάρρευση των συνθηκών ζωής.
Σύμφωνα με ιστορική μαρτυρία που παρουσίασαν τα Ελληνικά Ταχυδρομεία σε επετειακή εκδήλωση, περίπου στις τέσσερις το απόγευμα ένας διανομέας λιποθύμησε από την πείνα στη μεγάλη αίθουσα του Κεντρικού Ταχυδρομείου.
Το περιστατικό προκάλεσε αναστάτωση. Οι εργαζόμενοι συγκεντρώθηκαν γύρω του και αποφάσισαν να αντιδράσουν. Το ίδιο βράδυ, έπειτα από συνεννοήσεις και με συναδέλφους εκτός Αθήνας, αποφασίστηκε απεργιακή κινητοποίηση.
Η απεργία των εργαζομένων στα ΤΤΤ επεκτάθηκε στον δημόσιο τομέα και χαρακτηρίστηκε από τα ΕΛΤΑ ως η πρώτη απεργία στη «σκλαβωμένη Ευρώπη» του 1942. Στην οργάνωση και την καθοδήγησή της συμμετείχε και ο Χαρίλαος Φλωράκης, ο οποίος εργαζόταν τότε στα ΤΤΤ.
Έτσι, ένα κτίριο που είχε ανεγερθεί ως σύμβολο της οικονομικής δύναμης της νέας Αθήνας μετατράπηκε, σχεδόν επτά δεκαετίες αργότερα, σε τόπο συλλογικής αντίστασης.
«Το Μέγαρο Μελά στην Πλατεία Κοτζιά, Αθήνα» — φωτ. C messier, μέσω Wikimedia Commons, άδεια CC BY-SA 4.0.
Από το Ταχυδρομείο στην αποκατάσταση
Το Κεντρικό Ταχυδρομείο παρέμεινε στο Μέγαρο Μελά μέχρι το 1973. Στο μεταξύ, το κτίριο είχε δεχθεί αρκετές μεταβολές.
Το 1909 ξεκίνησε η προσθήκη τρίτου ορόφου προς την πλατεία και την οδό Σοφοκλέους, η οποία επεκτάθηκε αργότερα και προς τις οδούς Αιόλου και Στρέιτ. Όταν το μέγαρο πέρασε στη χρήση της Εθνικής Τράπεζας, οι μεταγενέστερες προσθήκες αφαιρέθηκαν ώστε να αποκατασταθεί η αρχική αρχιτεκτονική του μορφή.
Η πλήρης αποκατάσταση του διατηρητέου κελύφους ολοκληρώθηκε το 1979 με μέριμνα της Εθνικής Τράπεζας και μελέτη του αρχιτέκτονα Διονυσίου Βλαχόπουλου.
Το Μέγαρο Μελά σήμερα
Σήμερα, το Μέγαρο Μελά εξακολουθεί να διατηρεί την αρχιτεκτονική παρουσία του στην πλατεία Κοτζιά, δίπλα στο Δημαρχείο και το ιστορικό κτίριο της Εθνικής Τράπεζας.
Στο ισόγειο, η κεντρική αίθουσα χρησιμοποιείται για εκδηλώσεις και διαλέξεις, ενώ σε μία πτέρυγα φιλοξενούνται έργα από την καλλιτεχνική συλλογή της Εθνικής Τράπεζας. Στους επάνω ορόφους λειτουργούν γραφεία μονάδων της Τράπεζας, σύμφωνα με το Open House Athens.
Όποιος περνά σήμερα από την Αιόλου 93 βλέπει ένα ακόμη εντυπωσιακό νεοκλασικό κτίριο του κέντρου. Πίσω από την πρόσοψη, τους πυργίσκους και το υαλοσκεπές αίθριο, όμως, κρύβεται η διαδρομή μιας ολόκληρης πόλης: από την αισιοδοξία της Αθήνας του 19ου αιώνα και την ανάπτυξη του εμπορίου μέχρι την πείνα της Κατοχής και τη συλλογική αντίσταση.
Το Μέγαρο Μελά δεν είναι απλώς ένα έργο του Τσίλλερ. Είναι ένα κτίριο που σχεδιάστηκε για να φιλοξενεί ταξιδιώτες, στέγασε εμπόρους, χρηματιστές και ταχυδρομικούς και έγινε μάρτυρας μιας στιγμής κατά την οποία η εξάντληση ενός ανθρώπου κινητοποίησε εκατοντάδες άλλους.
Η Πλάκα, γνωστή ως η παλαιότερη γειτονιά της Αθήνας, αλλάζει σταδιακά ρυθμό μετά το τέλος του καλοκαιριού. Η μείωση της τουριστικής κίνησης και η επιστροφή των κατοίκων προσφέρουν διαφορετική εικόνα σε σχέση με τους θερινούς μήνες.
Λιγότερος συνωστισμός στα στενά
Με τη σταδιακή μείωση των επισκεπτών, τα γνωστά στενά της Πλάκας, όπως η Τριπόδων και η Μνησικλέους, γίνονται πιο εύκολα προσβάσιμα για βόλτα, χωρίς τον έντονο συνωστισμό των θερινών μηνών.
Τα Αναφιώτικα με πιο ήρεμο ρυθμό
Η γειτονική συνοικία των Αναφιώτικων, με τη χαρακτηριστική κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική της, προσφέρεται για πιο χαλαρή περιήγηση, καθώς η μείωση της θερμοκρασίας διευκολύνει την ανάβαση προς τα υψηλότερα σημεία της.
Φωτογραφία: Zde, CC BY-SA 4.0, μέσω Wikimedia Commons.
Πολιτιστικά σημεία στη γειτονιά
Μικρά μουσεία και εκθεσιακοί χώροι της περιοχής, όπως το Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων, αποτελούν εναλλακτική επιλογή για όσους αναζητούν κάτι πέρα από την απλή βόλτα.
Πρακτικές πληροφορίες
Η πρόσβαση στην Πλάκα διευκολύνεται από τους σταθμούς Σύνταγμα και Μοναστηράκι, ενώ η περιοχή παραμένει εύκολα προσβάσιμη με τα πόδια από το μεγαλύτερο μέρος του ιστορικού κέντρου.
