Αρχική Blog Σελίδα 13

Η Αθήνα του Σεφέρη μέσα από δύο σπίτια: Από την Κυδαθηναίων στην οδό Άγρας

Η Αθήνα του Γιώργου Σεφέρη δεν βρίσκεται μόνο στα ποιήματα, στις φωτογραφίες και στα αρχεία του. Παραμένει ορατή και σε δύο συγκεκριμένα σημεία της πόλης: στην Κυδαθηναίων 9, στην Πλάκα, και στην Άγρας 20, κοντά στο Παναθηναϊκό Στάδιο.

Δεν είναι δύο όμοια σπίτια ούτε είχαν ακριβώς τον ίδιο ρόλο στη ζωή του. Το πρώτο συνδέεται με την οικογένεια Σεφεριάδη και την Ιωάννα Τσάτσου. Το δεύτερο υπήρξε η κατοικία που δημιούργησαν ο ποιητής και η Μαρώ Σεφέρη για τη δική τους ζωή στην Αθήνα.

Κυδαθηναίων 9: Το σπίτι της οικογένειας

Το σπίτι της Κυδαθηναίων ολοκληρώθηκε το 1933, σε μια Πλάκα που άλλαζε, αλλά διατηρούσε ακόμη τον χαρακτήρα κατοικημένης γειτονιάς. Χτίστηκε από τον καθηγητή και νομικό Στέλιο Σεφεριάδη, πατέρα του Γιώργου Σεφέρη, της Ιωάννας Τσάτσου και του Άγγελου Σεφεριάδη, ώστε η οικογένεια να αποκτήσει μια σταθερή βάση στην Αθήνα.

Ο Γιώργος Σεφέρης έζησε εκεί για ένα διάστημα, όμως το σπίτι συνδέθηκε στενότερα με την Ιωάννα και τον Κωνσταντίνο Τσάτσο. Στους χώρους του συναντήθηκαν πρόσωπα των γραμμάτων, της πολιτικής και της δημόσιας ζωής του 20ού αιώνα.

Πίσω από την πρόσοψη βρισκόταν μια αυλή με γλυσίνα, γούρνα και βρύση — ένα εσωτερικό, προστατευμένο κομμάτι της παλιάς αθηναϊκής κατοικίας. Μέρος του οικογενειακού υλικού, όπως αλληλογραφία, ημερολόγια και φωτογραφίες, παρέμεινε επίσης συνδεδεμένο με το σπίτι. Η Κυδαθηναίων 9 δεν πρέπει, επομένως, να παρουσιάζεται απλώς ως «το σπίτι του Σεφέρη». Είναι το σπίτι μιας οικογένειας που βρέθηκε στο κέντρο της λογοτεχνικής και πολιτικής ιστορίας της νεότερης Ελλάδας.

Άγρας 20: Το σπίτι που επέλεξαν ο Γιώργος και η Μαρώ

Η δεύτερη διεύθυνση βρίσκεται πίσω από το Καλλιμάρμαρο. Στην οδό Άγρας 20, ο Γιώργος και η Μαρώ Σεφέρη δημιούργησαν το δικό τους αθηναϊκό σπίτι. Με λευκούς τοίχους, γαλάζια παντζούρια και έναν χαρακτήρα που παραπέμπει σε νησιωτική κατοικία, σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Παναγή Μανουηλίδη. Ο Σεφέρης συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωσή του, αναζητώντας ένα σπίτι ήσυχο και περισσότερο στραμμένο προς το εσωτερικό του παρά προς τον δρόμο.

Εδώ εγκαταστάθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και έζησε μέχρι τον θάνατό του, το 1971. Στην αυλή αυτού του σπιτιού βρισκόταν στις 24 Οκτωβρίου 1963, όταν ανακοινώθηκε ότι τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η οδός Άγρας δεν αποτελεί μόνο έναν βιογραφικό σταθμό. Είναι το σημείο όπου η διεθνής αναγνώριση του ποιητή συναντά την ιδιωτική, καθημερινή του Αθήνα.

Μια διαδρομή από την οικογενειακή μνήμη στην προσωπική κατοικία

Αν τα δύο σπίτια διαβαστούν μαζί, αφηγούνται πολύ περισσότερα από τη ζωή ενός διάσημου ποιητή. Η Κυδαθηναίων μιλά για την οικογένεια, τη μετακίνηση από τη Σμύρνη στην Αθήνα και τη δημιουργία μιας νέας αστικής εστίας. Η Άγρας μιλά για την προσωπική επιλογή, τη σχέση του Σεφέρη με τη Μαρώ και την ανάγκη για ένα καταφύγιο μέσα στην πόλη.

Ανάμεσά τους σχηματίζεται μια νοητή πεζή διαδρομή από την Πλάκα προς το Στάδιο. Μια διαδρομή που περνά από δύο διαφορετικές όψεις της Αθήνας του 20ού αιώνα: την παλιά οικογενειακή κατοικία και το μεταπολεμικό σπίτι ενός ανθρώπου που είχε ήδη ζήσει για χρόνια ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες και πόλεις.

Οι πόρτες που κρατούν τη μνήμη της πόλης

Τα σπίτια δεν είναι μουσεία και η πρόσβαση στο εσωτερικό τους δεν είναι ελεύθερη. Οι προσόψεις, όμως, εξακολουθούν να λειτουργούν ως σημεία μνήμης. Στην Κυδαθηναίων και στην Άγρας, η ιστορία δεν βρίσκεται σε κάποιο μακρινό παρελθόν. Παραμένει ενσωματωμένη στους δρόμους, στις αυλές και στις γειτονιές όπου η Αθήνα συνεχίζει να ζει. Αρκεί να γνωρίζουμε ποια πόρτα κοιτάζουμε — και ποια ακριβώς ιστορία βρίσκεται πίσω της.

Η διαδρομή

  • Κυδαθηναίων 9: Πλάκα, απέναντι από την Αγία Σωτείρα του Κοττάκη
  • Άγρας 20: Περιοχή Σταδίου, πίσω από το Καλλιμάρμαρο
  • Πρόσβαση: Τα σπίτια είναι ιδιωτικοί χώροι. Η παρατήρηση και φωτογράφιση πρέπει να γίνεται από δημόσιο σημείο, με σεβασμό στους σημερινούς χρήστες.

 

Νέες εκθέσεις φθινόπωρο 2026: Όσα έρχονται στα μουσεία της Αθήνας

Τα μεγάλα μουσεία και τα ιδρύματα της Αθήνας ανοίγουν τη σεζόν με σειρά αναδρομικών, διεθνών συνεργασιών και αρχαιολογικών εκθέσεων. Το TheCitizen.gr τις συγκέντρωσε με σειρά ημερομηνιών, για να οργανώσετε τις επισκέψεις σας μέχρι το τέλος του χρόνου.

Το φθινόπωρο ξεκίνησε ήδη στην Onassis Mandra

Η Στέγη μπήκε πρώτη στη σεζόν με το «clinamen» του Γάλλου συνθέτη και εικαστικού Céleste Boursier-Mougenot. Στην εγκατάσταση εκατοντάδες λευκά κεραμικά μπολ κινούνται μέσα σε τρεις πισίνες και, καθώς συγκρούονται, παράγουν μια ηχητική σύνθεση που αλλάζει συνεχώς. Είναι η πρώτη φορά που το έργο στήνεται σε υπαίθριο χώρο, όπου ο ήχος συνομιλεί με το φως, τον αέρα και τους θορύβους της πόλης. Η εγκατάσταση μένει ανοιχτή έως τις 5 Δεκεμβρίου, από Τετάρτη έως Κυριακή, με εισιτήριο 5 ευρώ.

Φωτογραφία: @onassis.stegi

Οκτώβριος: η σεζόν ανοίγει με αναδρομικές και νέα σώματα δουλειάς

Αλέκος Λεβίδης, Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138. Η έκθεση «Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» εγκαινιάζεται την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου στις 20:00. Πρόκειται για μεγάλη αναδρομική με περισσότερα από 500 έργα, η οποία θα διαρκέσει από τις 8 Οκτωβρίου 2026 έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027.

Δανάη Στράτου, «Αφάλες», Μέγαρο Μουσικής. Από τις 8 Οκτωβρίου η εικαστικός στήνει στην Υπηρεσιακή Αυλή του Μεγάρου μια site-specific εγκατάσταση. Σε αυτήν μεταφέρει στον χώρο τη βαρύτητα, το νερό και τους κύκλους της σελήνης, έως τις 31 Ιανουαρίου 2027. Πρόκειται για το τελευταίο εκθεσιακό σχέδιο που είχε προτείνει η Άννα Καφέτση ως διευθύντρια του annexM και είναι αφιερωμένο στη μνήμη της.

Ίδρυμα Θεοχαράκη. Δύο εκθέσεις ανοίγουν στις 6 Οκτωβρίου. Η πρώτη είναι η πρώτη θεσμική ατομική της Kylie Manning στην Ελλάδα, με ζωγραφική εμπνευσμένη από την Αλάσκα. Η δεύτερη, με τίτλο «Αδύναμα έργα Ι», παρουσιάζει το ριζοσπαστικό όραμα του αρχιτέκτονα Χρήστου Παπούλια, μέσα από το αρχείο του. Και οι δύο μένουν έως τις 21 Φεβρουαρίου 2027.

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Από τις 9 Οκτωβρίου έως τις 8 Νοεμβρίου φιλοξενείται η 9η Έκθεση Γλυπτικής του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών. Περιλαμβάνει 91 γλυπτά από 85 δημιουργούς, με θέμα τη σχέση της γλυπτικής με το φυσικό περιβάλλον.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Στις 12 Οκτωβρίου εγκαινιάζεται η έκθεση «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς».

Cahiers d’Art, Μουσείο Ελληνικού Πολιτισμού (Μπενάκη). Τα εγκαίνια γίνονται την Τρίτη 13 Οκτωβρίου και η έκθεση διαρκεί από 14 Οκτωβρίου 2026 έως 24 Ιανουαρίου 2027. Την επιμέλεια έχουν η Πολύνα Κοσμαδάκη και η Βασιλική Δανιήλ. Η έκθεση γιορτάζει τα 100 χρόνια του ιστορικού περιοδικού και δείχνει πώς αντικείμενα των συλλογών του μουσείου εμφανίστηκαν στις σελίδες του.

Τέλη Οκτωβρίου–Νοέμβριος: Kentridge, Belle Époque, Platon

William Kentridge στο Εθνικό Αρχαιολογικό. Από τις 30 Οκτωβρίου ο Νοτιοαφρικανός καλλιτέχνης παρουσιάζει την έκθεση «Μιμήσου τον ύπνο των λίθων. Ορφέας και Ευρυδίκη: Μεταμόρφωση και Επιστροφή», σε επιμέλεια της Burcu Fikretoğlu. Ατσάλινες φιγούρες, χάρτινα δέντρα, σχέδια και ένα διόραμα συνυπάρχουν με αρχαία ευρήματα που αφορούν τη μουσική, τον έρωτα και τον θάνατο. Ανάμεσά τους είναι και η ελεφαντοστέινη λύρα από τον θολωτό τάφο του Μενιδίου. Η έκθεση ανοίγει μία μέρα πριν από την πρεμιέρα του «L’Orfeo» του Μοντεβέρντι στην Εθνική Λυρική Σκηνή, σε σκηνοθεσία του ίδιου του Kentridge.

Belle Époque στο Μουσείο Γουλανδρή. Από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 15 Φεβρουαρίου 2027 παρουσιάζεται μία έκθεση με περίπου 90 αφίσες και έργα των Τουλούζ-Λοτρέκ, Μούχα, Στάινλεν, Μπονάρ, Ντενί, Βαλντόν και Ιμπέλ. Μέσα από αυτά ζωντανεύει το Παρίσι μιας εποχής που γέννησε τη διαφήμιση, τον μαζικό Τύπο και το θέαμα.

Platon, «People Power». Τα εγκαίνια γίνονται την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου και η έκθεση διαρκεί από 5 Νοεμβρίου 2026 έως 31 Ιανουαρίου 2027. Στην Πειραιώς 138 θα δούμε τα γνωστά πορτρέτα του διεθνούς φωτογράφου, καθώς και ειδική ενότητα για την Πάρο και την ελληνική του καταγωγή.

Art Athina σε νέο σπίτι. Η μεγαλύτερη ετήσια εικαστική διοργάνωση της χώρας μετακομίζει φέτος από το Ζάππειο, που παραμένει κλειστό για εργασίες, στο Onassis Ready. Συμμετέχουν περισσότερες από 60 γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό (12 έως 16 Νοεμβρίου).

«Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης. Με αυτή την έκθεση το μουσείο ξεκινά σειρά αφιερωμάτων σε αρχαίους πολιτισμούς. Από τα μέσα Νοεμβρίου έως την άνοιξη του 2027 θα εκτίθενται περίπου 200 αρχαιότητες, από την Παλαιολιθική εποχή έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Έμφαση δίνεται στο βασίλειο της Ουραρτού, που άκμασε στα Αρμενικά Υψίπεδα από τον 9ο έως τον 6ο αιώνα π.Χ.

Άνθρωπος και ζώα, Κηφισιά και Πλάκα μαζί. Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή και το Μουσείο Κανελλοπούλου συνεργάζονται σε μια διεπιστημονική έκθεση, από τα μέσα Νοεμβρίου έως τα τέλη Απριλίου 2027, με το όνομα «Άνθρωποι και ζώα: μια πανάρχαια σχέση». Περιλαμβάνει 140 εκθέματα της συλλογής Κανελλοπούλου, τοποθετημένα μέσα στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.

Δεκέμβριος: ΕΜΣΤ και Νικηφόρος Λύτρας

ΕΜΣΤ. Στις 10 Δεκεμβρίου το μουσείο εγκαινιάζει τον κύκλο 2026-2027 με θέμα τον κοσμοπολιτισμό και δύο εκθέσεις. Το «Rehearsal» της Hera Büyüktaşcıyan εστιάζει στη μνήμη, το αστικό τοπίο και τη φύση. Το «This is Not a Movie» της Δέσποινας Μεϊμάρογλου εξετάζει πώς τα ΜΜΕ κατασκευάζουν την πραγματικότητα.

Εθνική Πινακοθήκη. Για τα μέσα Δεκεμβρίου προγραμματίζεται μεγάλη αναδρομική για τον Νικηφόρο Λύτρα, κεντρική μορφή της Σχολής του Μονάχου. Θα περιλαμβάνει περισσότερους από 100 πίνακες και περίπου 300 σχέδια και τεκμήρια, ορισμένα από τα οποία θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά ή μετά από δεκαετίες.

Προλάβετέ τις: εκθέσεις που κλείνουν σύντομα

  • «Η Πύλος του Νέστορα» στο Εθνικό Αρχαιολογικό, με 214 έργα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, έως 31 Οκτωβρίου. Δεν αποκλείεται παράταση έως τον Ιανουάριο.
  • «Όπυ Ζούνη: Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία» στο κτίριο ΕΣΗΕΑ στη Βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», έως τις 29 Οκτωβρίου.
  • «Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης» στο Μουσείο Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή, έως τις 4 Οκτωβρίου.
Φωτογραφία: @begoulandrisfoundation

 

Ημερολόγιο εγκαινίων σε μια ματιά

Ημερομηνία Έκθεση Χώρος
6/10 Kylie Manning / Χρήστος Παπούλιας Ίδρυμα Θεοχαράκη
8/10 Αλέκος Λεβίδης Μπενάκη Πειραιώς
8/10 Δανάη Στράτου – Αφάλες Μέγαρο Μουσικής
9/10 9η Έκθεση Γλυπτικής ΕΕΤΕ Βυζαντινό Μουσείο
12/10 Διαιρεμένο παρελθόν Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
14/10 Cahiers d’Art 100 χρόνια Μουσείο Ελληνικού Πολιτισμού
30/10 William Kentridge Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
31/10 Belle Époque Μουσείο Γουλανδρή
5/11 Platon – People Power Μπενάκη Πειραιώς
12–16/11 Art Athina Onassis Ready
Μέσα Νοεμβρίου Αρχαία Αρμενία Μουσείο Ακρόπολης
Μέσα Νοεμβρίου Άνθρωποι και ζώα: μια πανάρχαια σχέση Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή
10/12 Büyüktaşcıyan / Μεϊμάρογλου ΕΜΣΤ
Μέσα Δεκεμβρίου Νικηφόρος Λύτρας Εθνική Πινακοθήκη

Αυγόφετες με κανέλα και μέλι

0

Το ψωμί της προηγούμενης ημέρας γίνεται ένα ζεστό, μυρωδάτο πρωινό με τραγανές άκρες και μαλακή καρδιά.

Μερίδες: 4
Προετοιμασία: 8 λεπτά
Μαγείρεμα: 10 λεπτά
Δυσκολία: Εύκολη

Υλικά

  • 8 μέτριες φέτες χωριάτικο ψωμί, κατά προτίμηση μίας ημέρας
  • 3 μεγάλα αυγά
  • 180 ml γάλα
  • 1 κ.γ. κανέλα
  • 1 κ.γ. εκχύλισμα βανίλιας, προαιρετικά
  • 1 πρέζα αλάτι
  • 20 γρ. βούτυρο
  • 1 κ.σ. ελαιόλαδο
  • 2 κ.σ. μέλι
  • 1 μήλο ή αχλάδι, κομμένο σε λεπτές φέτες
  • λίγη επιπλέον κανέλα για το σερβίρισμα

Εκτέλεση

  1. Σε φαρδύ μπολ χτυπάμε τα αυγά με το γάλα, την κανέλα, τη βανίλια και το αλάτι.
  2. Τοποθετούμε τις φέτες στο μείγμα για περίπου 15–20 δευτερόλεπτα από κάθε πλευρά. Θέλουμε να απορροφήσουν υγρό χωρίς να διαλυθούν.
  3. Ζεσταίνουμε το βούτυρο και το ελαιόλαδο σε αντικολλητικό τηγάνι, σε μέτρια φωτιά.
  4. Ψήνουμε τις αυγόφετες σε δόσεις για 2–3 λεπτά από κάθε πλευρά, μέχρι να ροδίσουν και να ψηθεί πλήρως το αυγό στο εσωτερικό.
  5. Στο ίδιο τηγάνι σοτάρουμε το μήλο ή το αχλάδι για 2 λεπτά.
  6. Σερβίρουμε αμέσως με τα φρούτα, λίγο μέλι και κανέλα.

Το μικρό μυστικό

Η μέτρια φωτιά είναι ουσιαστική: σε δυνατό τηγάνι η επιφάνεια καίγεται πριν προλάβει να ψηθεί το αυγό στο κέντρο. Ο ΕΦΕΤ συστήνει να μην καταναλώνονται ωμά αυγά και τα αυγοπαρασκευάσματα να ψήνονται καλά.

Αλλεργιογόνα: Αυγά, γάλα και γλουτένη.

AthensCharge: Από 1η Οκτωβρίου αλλάζει η φόρτιση στους δημοτικούς φορτιστές της Αθήνας

Από την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου 2026, ο Δήμος Αθηναίων θέτει σε λειτουργία το AthensCharge, την εφαρμογή με την οποία οι οδηγοί θα χρησιμοποιούν τους δημοτικούς φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων. Η σημαντικότερη αλλαγή για όποιον φόρτιζε μέχρι τώρα δωρεάν είναι η τιμή: 0,37 ευρώ ανά κιλοβατώρα, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Μια φόρτιση 20 kWh, για παράδειγμα, θα κοστίζει 7,40 ευρώ. Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα της υπηρεσίας, δεν υπάρχει πάγιο ή χρέωση ανά λεπτό παραμονής στη θέση. 

Η εφαρμογή εμφανίζει σε χάρτη τους διαθέσιμους φορτιστές. Ο οδηγός επιλέγει σταθμό, σταθμεύει στη θεσμοθετημένη θέση, συνδέει το όχημά του και πατά «Έναρξη Φόρτισης». Από την καρτέλα «Συνεδρίες» μπορεί να παρακολουθεί την εξέλιξη και να διακόψει τη φόρτιση. Η ισχύουσα τιμή εμφανίζεται πριν από την έναρξη. 

Χρειάζεται εγγραφή;

Όχι απαραίτητα. Η επίσημη σελίδα αναφέρει ότι ο χρήστης μπορεί να επιλέξει «Συνέχεια ως Επισκέπτης», να δηλώσει email για την απόδειξη και να πληρώσει με χρεωστική ή πιστωτική κάρτα, στην ίδια τιμή. Αν δημιουργήσει λογαριασμό, μπορεί να αποθηκεύει κάρτα και να βρίσκει το ιστορικό των φορτίσεων και τα παραστατικά του. Πριν ξεκινήσει η φόρτιση γίνεται προσωρινή δέσμευση ποσού στην κάρτα· στο τέλος χρεώνεται η ενέργεια που καταναλώθηκε και το υπόλοιπο αποδεσμεύεται. 

Για κάθε πληρωμένη φόρτιση εκδίδεται παραστατικό, διαθέσιμο στην εφαρμογή λίγο μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας. Αν ο φορτιστής δεν ξεκινά ή δεν σταματά, ή αν το καλώδιο δεν αποσυνδέεται, η υποστήριξη παρέχεται όλο το 24ωρο στο 1595 ή στο 210 5287800. Η κλήση στο 1595 χρεώνεται ανάλογα με τον πάροχο. Μετά το τέλος της φόρτισης, ο οδηγός καλείται να ελευθερώνει τη θέση για το επόμενο όχημα. 

Ποιοι φορτιστές εντάσσονται

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου, το AthensCharge ξεκινά με τη διαχείριση 19 δημόσιων σταθμών φόρτισης στα όριά του. Πρόκειται για υποδομές που εγκαταστάθηκαν έπειτα από δωρεά της Metlen το 2020. Ο Δήμος σχεδιάζει να προσθέσει σταδιακά και άλλα σημεία, μεταξύ αυτών υποδομές στο Σεράφειο.

Η λειτουργία του δικτύου περνά στη δημοτική εταιρεία ΔΑΕΜ Α.Ε., η οποία θα παρακολουθεί τη διαθεσιμότητα των φορτιστών, τις συνεδρίες και τις πληρωμές. Ο Δήμος αποδίδει την αλλαγή, μεταξύ άλλων, στο κόστος της δωρεάν φόρτισης, το οποίο, όπως αναφέρει, έχει ξεπεράσει τις 200.000 ευρώ, και στην ανάγκη να μην καταλαμβάνονται οι θέσεις επί μακρόν αφού ολοκληρωθεί η φόρτιση.

Πιθανές ειδικές κατηγορίες χρηστών και εκπτώσεις για επαγγελματίες βρίσκονται σε στάδιο σχεδιασμού· δεν αποτελούν διαθέσιμη παροχή κατά την έναρξη της υπηρεσίας. Οι οδηγοί μπορούν να βρίσκουν πληροφορίες και τον χάρτη φόρτισης στην επίσημη σελίδα του AthensCharge⁠.

Ηλιούπολη στις τελευταίες νύχτες του θερινού: Βόλτα, γλυκό και «Οδύσσεια»

Η θερινή κινηματογραφική περίοδος στην Ηλιούπολη φτάνει στο τέλος της, αλλά προλαβαίνουμε ακόμη μια έξοδο κάτω από τον ανοιχτό ουρανό. Απόψε, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026, η «Οδύσσεια» προβάλλεται στις 20:30 στον δημοτικό κινηματογράφο «Μελίνα Μερκούρη». Πριν από την ταινία, η κεντρική πλατεία, μια στάση για φαγητό και ένα γλυκό συνθέτουν μια βόλτα χωρίς αυστηρό πρόγραμμα.

Αφετηρία από την κεντρική πλατεία

Για μια έξοδο που αρχίζει σήμερα το απόγευμα, η Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως είναι η πιο πρακτική αφετηρία. Μπορεί κανείς να περπατήσει στο κέντρο της Ηλιούπολης, να καθίσει για καφέ και να αποφασίσει αν υπάρχει χρόνος για φαγητό πριν από το σινεμά.

Στην πλατεία βρίσκεται το Yesterday’s, ένα all-day στέκι με αναφορές στη δεκαετία του ’90. Το μενού του, όπως έχει παρουσιαστεί από το NouPou, ξεκινά με καφέ και brunch και συνεχίζει μέσα στη μέρα με πίτσες, smash burgers και κοκτέιλ.

Όποιος ξεκινήσει νωρίς μπορεί να προσθέσει μια βόλτα ως την Πλατεία Φλέμινγκ. Οι φυτεύσεις και το υπαίθριο τραπέζι πινγκ πονγκ που τοποθετήθηκαν κατά την ανάπλασή της δίνουν στην πλατεία έναν πιο γειτονικό χαρακτήρα. Πρόκειται για προαιρετική παράκαμψη: αν ο χρόνος πιέζει, η διαδρομή συνεχίζεται απευθείας προς το γλυκό και την προβολή.

Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως. Φωτογραφία: Δήμος Ηλιούπολης

Μια στάση για γλυκό στο Polaroid

Στη Διγενή 15, το Polaroid προσφέρεται για καφέ, παγωτό ή γλυκό πριν από την ταινία. Διαθέτει δικά του εργαστήρια παραγωγής, ενώ ανάμεσα στις δημιουργίες που έχουν παρουσιαστεί από το Cookout είναι το προφιτερόλ, το brookie και τα γλυκά που μοιάζουν με φρούτα. Το δημοσιευμένο ωράριό του είναι 07:00–22:00 καθημερινά· για μια επίσκεψη κοντά στο κλείσιμο, αξίζει μια επιβεβαίωση.

Polaroid Sweet Lab

Το αποψινό φινάλε στο «Μελίνα Μερκούρη»

Η διαδρομή καταλήγει στον δημοτικό κινηματογράφο «Μελίνα Μερκούρη», στη Λεωφόρο Ειρήνης 50. Η «Οδύσσεια» προβάλλεται σήμερα, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, στις 20:30, με εισιτήρια που εμφανίζονται στην πλατφόρμα προπώλησης από 4 ευρώ. Η δημοσιευμένη τιμολογιακή πολιτική του Δήμου προβλέπει κανονικό εισιτήριο 6 ευρώ και μειωμένο 4 ευρώ για τις δικαιούχες κατηγορίες. Εισιτήρια διατίθενται ηλεκτρονικά και στο ταμείο.

Ο Δήμος έχει ανακοινώσει πρόγραμμα προβολών έως και την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου. Η αποψινή «Οδύσσεια» είναι επιβεβαιωμένη, ενώ για την ταινία και την ώρα της Τετάρτης οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να ελέγξουν το αναλυτικό πρόγραμμα ή να επικοινωνήσουν με το ταμείο στο 210 9937870.

Το μουσείο ως ξεχωριστή στάση

Το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, στη συμβολή Μαρίνου Αντύπα και Σοφοκλή Βενιζέλου, αξίζει περισσότερο χρόνο από μια βιαστική επίσκεψη πριν από την ταινία. Η μόνιμη συλλογή του συγκεντρώνει τεκμήρια της Κατοχής και της Αντίστασης. Στον πρώτο όροφο εκτίθενται 40 έργα του αγωνιστή και ζωγράφου Θεμιστοκλή Καρφάκη, ενώ η βιβλιοθήκη διαθέτει περισσότερους από 1.000 ιστορικούς τίτλους.

Μπορεί να γίνει αφετηρία για μια επόμενη επίσκεψη στην Ηλιούπολη. Η βιβλιοθήκη και το αναγνωστήριο λειτουργούν για το κοινό κατόπιν τηλεφωνικής συνεννόησης· για πρόσβαση στο μουσείο και επιβεβαίωση ωραρίου, το τηλέφωνο είναι 210 9901400.

Μουσείο Εθνικής Αντίστασης. Φωτογραφία: Δήμο; Ηλιούπολης

Η σημερινή διαδρομή με μια ματιά

Πλατεία Εθνικής Αντίστασης → καφές ή φαγητό στο Yesterday’s → προαιρετική βόλτα στην Πλατεία Φλέμινγκ → γλυκό στο Polaroid → «Οδύσσεια» στο «Μελίνα Μερκούρη» στις 20:30.

Χαλάνδρι: Πώς κάνετε αίτηση για τα δωρεάν μαθήματα μουσικής – Τμήματα και δικαιολογητικά

Δωρεάν μαθήματα μουσικής προσφέρει και τη σχολική χρονιά 2026–2027 το Εργαστήριο Μουσικής Εκπαίδευσης του Δήμου Χαλανδρίου. Οι αιτήσεις γίνονται αποκλειστικά ηλεκτρονικά από τις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ τα μαθήματα αρχίζουν τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου. Για τα τμήματα μουσικών οργάνων, όπου οι θέσεις είναι περιορισμένες, η προθεσμία λήγει τα μεσάνυχτα της 7ης Οκτωβρίου.

Πότε και πού υποβάλλεται η αίτηση

Η αίτηση κατατίθεται μόνο μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Δήμου. Για τα μαθήματα οργάνων, η υποβολή αρχίζει την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026 στις 08:00 και ολοκληρώνεται στις 7 Οκτωβρίου στις 24:00. Αιτήσεις πριν από την έναρξη ή μετά τη λήξη της προθεσμίας θεωρούνται εκπρόθεσμες.

Οι ενδιαφερόμενοι επιλέγουν το αντίστοιχο πρόγραμμα στην πλατφόρμα και υποβάλλουν την αίτησή τους ηλεκτρονικά. Για τους νέους μαθητές θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας με βάση τον αριθμό πρωτοκόλλου της αίτησης, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου. Επομένως, όσοι ενδιαφέρονται για θέση σε όργανο καλό είναι να έχουν έτοιμο το αποδεικτικό δημοτικότητας ή κατοικίας πριν ανοίξει η διαδικασία.

Φωτογραφία: Δήμος Χαλανδρίου

 

Ποια όργανα και ηλικίες καλύπτονται

Για παιδιά από τη Β΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Γυμνασίου προσφέρονται πιάνο, φλογέρα, φλάουτο και κλαρινέτο. Για τα πνευστά η συμμετοχή αρχίζει από την Ε΄ Δημοτικού και φτάνει έως τη Γ΄ Γυμνασίου. Οι θέσεις είναι περιορισμένες και τα τμήματα αυτά απευθύνονται μόνο σε δημότες και κατοίκους Χαλανδρίου.

Προπαιδεία, χορωδία και μουσικά σύνολα

Το πρόγραμμα μουσικής προπαιδείας Carl Orff αφορά παιδιά που φοιτούν στο νήπιο, όχι στο προνήπιο. Έχει περιορισμένες θέσεις και πραγματοποιείται κάθε Τρίτη, 16:30–17:15.

Το ORFF Ensemble δέχεται παιδιά από τη Γ΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Γυμνασίου που έχουν προηγούμενη επαφή ή γνώση μουσικής, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν σε οργανωμένο σύνολο. Τα μαθήματα γίνονται κάθε Τρίτη, 17:30–18:45, και οι θέσεις είναι περιορισμένες.

Η Παιδική Χορωδία αφορά ηλικίες 7–16 ετών. Η εισαγωγή γίνεται έπειτα από ακρόαση, χωρίς να απαιτείται γνώση ανάγνωσης και γραφής μουσικής. Οι πρόβες είναι κάθε Τρίτη, 19:00–20:30, και οι θέσεις αναφέρονται ως απεριόριστες.

Στη Συμφωνική Ορχήστρα Νέων μπορούν να συμμετάσχουν παιδιά και νέοι με επαρκή γνώση ορχηστρικού οργάνου — πνευστού, εγχόρδου ή κλασικών κρουστών. Δεν προβλέπεται ακρόαση ή περιορισμός θέσεων.

Για την προπαιδεία, το ORFF Ensemble, τη χορωδία και την ορχήστρα, ο Δήμος αναφέρει εγγραφές από τις 30 Σεπτεμβρίου και καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Η προπαιδεία, το ORFF Ensemble και η χορωδία απευθύνονται μόνο σε δημότες και κατοίκους. Η ορχήστρα είναι ανοιχτή και σε ενδιαφερόμενους εκτός Χαλανδρίου.

Φωτογραφία: Δήμος Χαλανδρίου

Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ιδιότητα του δημότη αποδεικνύεται με πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. Για τους κατοίκους ζητείται λογαριασμός ΔΕΚΟ ή κινητής τηλεφωνίας. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλευτούν και τους όρους λειτουργίας του Εργαστηρίου που παραθέτει ο Δήμος.

Τα μαθήματα αρχίζουν τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026 και πραγματοποιούνται από καθηγητές μουσικής της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Δήμου. Για γενικές πληροφορίες: 210 68 99 934 και [email protected].

Μακαρονάδα Τρίτης με μελιτζάνα, ντομάτα και φέτα

0

Μια εύκολη, χορταστική μακαρονάδα με ζουμερή σάλτσα ντομάτας, καλά ροδισμένη μελιτζάνα και λίγη φέτα που λιώνει ελαφρά πάνω στα ζεστά ζυμαρικά.

Μερίδες: 4
Προετοιμασία: 10 λεπτά
Μαγείρεμα: 25 λεπτά
Δυσκολία: Εύκολη

Υλικά

  • 400 γρ. ριγκατόνι ή πένες
  • 2 μέτριες μελιτζάνες
  • 400 γρ. ψιλοκομμένες ντομάτες κονσέρβας
  • 1 μικρό κρεμμύδι, ψιλοκομμένο
  • 2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες
  • 5 κ.σ. ελαιόλαδο
  • ½ κ.γ. ζάχαρη, μόνο αν η ντομάτα είναι όξινη
  • 1 κ.γ. ξερή ρίγανη
  • 80 γρ. φέτα, χοντροτριμμένη
  • 8–10 φύλλα βασιλικού
  • αλάτι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι
  • 100–150 ml νερό από τα ζυμαρικά

Εκτέλεση

  1. Κόβουμε τις μελιτζάνες σε κύβους περίπου 2 εκ. Τις αλατίζουμε ελαφρά και τις σκουπίζουμε καλά.
  2. Ζεσταίνουμε τρεις κουταλιές ελαιόλαδο σε μεγάλο τηγάνι. Ροδίζουμε τις μελιτζάνες σε δύο δόσεις για 7–8 λεπτά, χωρίς να γεμίσουμε υπερβολικά το σκεύος. Τις μεταφέρουμε σε πιάτο.
  3. Προσθέτουμε στο ίδιο τηγάνι το υπόλοιπο ελαιόλαδο και μαλακώνουμε το κρεμμύδι για 3 λεπτά.
  4. Ρίχνουμε το σκόρδο και ανακατεύουμε για 30 δευτερόλεπτα. Προσθέτουμε τις ντομάτες, τη ρίγανη, πιπέρι και, αν χρειάζεται, τη ζάχαρη.
  5. Σιγοβράζουμε τη σάλτσα για 10–12 λεπτά. Επαναφέρουμε τις μελιτζάνες και μαγειρεύουμε για άλλα 3 λεπτά.
  6. Παράλληλα, βράζουμε τα ζυμαρικά δύο λεπτά λιγότερο από τον χρόνο της συσκευασίας. Κρατάμε ένα φλιτζάνι από το νερό τους.
  7. Μεταφέρουμε τα ζυμαρικά απευθείας στη σάλτσα. Προσθέτουμε αρχικά 100 ml από το νερό που κρατήσαμε και ανακατεύουμε για 1–2 λεπτά, μέχρι η σάλτσα να αγκαλιάσει τα ζυμαρικά.
  8. Αποσύρουμε από τη φωτιά και προσθέτουμε τη φέτα και τον βασιλικό. Σερβίρουμε αμέσως.

Τα μικρά μυστικά

  • Η μελιτζάνα πρέπει να απλωθεί σε μία στρώση. Αν στριμωχτεί, θα βράσει αντί να ροδίσει.
  • Δεν προσθέτουμε συνεχώς λάδι: περιμένουμε να πάρει χρώμα πριν την ανακατέψουμε.
  • Βάζουμε τη φέτα εκτός φωτιάς, ώστε να μαλακώσει χωρίς να εξαφανιστεί μέσα στη σάλτσα.
  • Για πιο πικάντικη εκδοχή προσθέτουμε λίγες νιφάδες μπούκοβο μαζί με το σκόρδο.

Οικονομικότερη παραλλαγή

Παραλείπουμε τη φέτα και τελειώνουμε το πιάτο με δύο κουταλιές φρυγανισμένη τριμμένη φρυγανιά, ρίγανη και λίγο ελαιόλαδο.

Συντήρηση

Διατηρείται σε κλειστό δοχείο στο ψυγείο για έως δύο ημέρες. Ζεσταίνουμε μία φορά, σε τηγάνι με 1–2 κουταλιές νερό. Η μελιτζάνα μαλακώνει περισσότερο την επόμενη ημέρα, αλλά η σάλτσα γίνεται ακόμη πιο δεμένη.

Αλλεργιογόνα: Περιέχει γλουτένη και γάλα. Για εκδοχή χωρίς γαλακτοκομικά, παραλείπουμε τη φέτα.

 

 

Κρασοτύρι από την Κω με ψητά σταφύλια, θυμάρι και ζεστό ψωμί

Το πικάντικο, αλμυρό τυρί συναντά τη γλυκύτητα των ψημένων σταφυλιών σε ένα εύκολο πιάτο για ελαφρύ βραδινό ή μοίρασμα στη μέση του τραπεζιού.

Η προστατευμένη ονομασία είναι «Κρασοτύρι Κω / Τυρί της Πόσιας» ΠΓΕ και καταχωρίστηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2019. Επομένως, για τη συνταγή επιλέγουμε προϊόν που φέρει ολόκληρη την καταχωρισμένη ονομασία και το σήμα ΠΓΕ.

Μερίδες: 2 ως ελαφρύ γεύμα ή 4 ως ορεκτικό
Προετοιμασία: 8 λεπτά
Μαγείρεμα: 18 λεπτά
Δυσκολία: Εύκολη

Υλικά

  • 250 γρ. Κρασοτύρι Κω / Τυρί της Πόσιας ΠΓΕ
  • 350 γρ. κόκκινα ή μαύρα σταφύλια χωρίς κουκούτσι
  • 2 κ.σ. ελαιόλαδο
  • 1 κ.γ. θυμαρίσιο μέλι
  • 3–4 κλωνάρια φρέσκο θυμάρι
  • φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι
  • 4 χοντρές φέτες χωριάτικο ψωμί
  • 1 κ.γ. ξίδι από κόκκινο κρασί, προαιρετικά
  • πράσινη σαλάτα για το σερβίρισμα

Δεν προσθέτουμε αλάτι πριν δοκιμάσουμε το τυρί.

Εκτέλεση

  1. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 210°C, στις αντιστάσεις.
  2. Απλώνουμε τα σταφύλια σε μικρό ταψί. Προσθέτουμε μία κουταλιά ελαιόλαδο, το θυμάρι και πιπέρι.
  3. Ψήνουμε για 12–14 λεπτά, μέχρι να αρχίσουν να σκάνε και να βγάζουν τους χυμούς τους.
  4. Κόβουμε το κρασοτύρι σε φέτες πάχους περίπου 1,5 εκ. Το αλείφουμε πολύ ελαφρά με το υπόλοιπο ελαιόλαδο.
  5. Ζεσταίνουμε καλά ένα αντικολλητικό τηγάνι και ψήνουμε το τυρί για περίπου 60–90 δευτερόλεπτα από κάθε πλευρά. Στόχος είναι να πάρει χρώμα, όχι να στεγνώσει.
  6. Φρυγανίζουμε παράλληλα τις φέτες του ψωμιού.
  7. Τοποθετούμε το τυρί πάνω στο ζεστό ψωμί και προσθέτουμε τα ψημένα σταφύλια μαζί με λίγους από τους χυμούς τους.
  8. Τελειώνουμε με ελάχιστο μέλι και, αν θέλουμε περισσότερη οξύτητα, λίγες σταγόνες ξίδι από κόκκινο κρασί.

Το κρασοτύρι έχει ένταση και αλμύρα, επομένως δεν χρειάζεται βαριά σάλτσα. Τα σταφύλια επαναφέρουν στο πιάτο το στοιχείο του αμπελιού, ενώ το θυμάρι και το τραγανό ψωμί κρατούν τη σύνθεση απλή και καθαρή.

Αντικαταστάσεις

  • Αν τα σταφύλια έχουν κουκούτσια, τα κόβουμε στη μέση και τα αφαιρούμε.
  • Αν δεν βρούμε το πιστοποιημένο προϊόν, χρησιμοποιούμε άλλο σκληρό ή ημίσκληρο τυρί, αλλά αλλάζουμε τον τίτλο: δεν το παρουσιάζουμε ως «Κρασοτύρι Κω».
  • Για πληρέστερο βραδινό, προσθέτουμε σαλάτα από ρόκα, μαρούλι και λεπτές φέτες αχλαδιού.

Συντήρηση

Το τυρί διατηρείται σύμφωνα με την ετικέτα του παραγωγού και πάντα στο ψυγείο.

Αλλεργιογόνα: Γάλα και γλουτένη. Ενδέχεται να υπάρχουν ίχνη θειωδών ανάλογα με την παραγωγική διαδικασία και την επισήμανση· ελέγχουμε πάντοτε την ετικέτα.

 

Ο Christian McBride φέρνει τη σύγχρονη τζαζ στη νυχτερινή Αθήνα

Υπάρχουν μουσικοί που υπηρετούν ένα είδος και άλλοι που το αναγκάζουν να εξελιχθεί. Ο Christian McBride ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Απόψε, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, ανεβαίνει στην ανακαινισμένη κεντρική σκηνή του Gazarte, έχοντας δίπλα του τους Ursa Major.

Μπασίστας, συνθέτης και bandleader, ο McBride έχει κερδίσει 11 βραβεία Grammy και έχει κινηθεί με άνεση ανάμεσα στην τζαζ, στο R&B, στη soul, στην pop και στο hip-hop. Στο κέντρο της μουσικής του παραμένουν ο αυτοσχεδιασμός και η ζωντανή συνομιλία των μουσικών επί σκηνής.

Η τζαζ ως διάλογος γενεών

Οι Ursa Major δεν λειτουργούν απλώς ως συνοδευτικό σχήμα. Είναι μια ομάδα νεότερων μουσικών με διαφορετικές επιρροές, την οποία ο McBride δημιούργησε για να δοκιμάσει νέους ήχους και νέες ιδέες.

Μαζί του εμφανίζονται η σαξοφωνίστρια Nicole Glover, ο κιθαρίστας Ely Perlman, ο πιανίστας Mike King και η ντράμερ Savannah Harris. Η κλασική τζαζ συναντά την indie-folk, την ηλεκτρονική μουσική και τον σύγχρονο νεοϋορκέζικο ήχο, χωρίς το πρόγραμμα να χάνει τον αυθορμητισμό ενός πραγματικού live.

Η αποψινή συναυλία είναι η δεύτερη και τελευταία εμφάνιση του σχήματος στην Αθήνα. Δεν απευθύνεται μόνο στους μυημένους της τζαζ, αλλά σε όσους θέλουν να παρακολουθήσουν πέντε μουσικούς να δημιουργούν, να ανταποκρίνονται ο ένας στον άλλον και να μεταμορφώνουν το πρόγραμμα την ώρα που παίζεται.

Πληροφορίες

Πότε: Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026, 21:00
Πού: Gazarte Main Stage, Βουτάδων 34, Γκάζι
Εισιτήρια: 35€–75€, ανάλογα με τη θέση
Προπώληση: Gazarte και More.com
Πρόσβαση: Μετρό Κεραμεικός

«No Blue No Future»: Όταν η τέχνη συναντά τον αθέατο κόσμο της θάλασσας

Μπορεί η τέχνη να μας βοηθήσει να δούμε τη θάλασσα διαφορετικά; Η έκθεση «No Blue No Future» φέρνει στη Δημοτική Πινακοθήκη έργα, υποβρύχιες εικόνες και βίντεο που στρέφουν το βλέμμα σε ένα οικοσύστημα ζωτικό, αλλά συχνά αθέατο. Την έκθεση επιμελείται η Νίνα Φραγκοπούλου, δρ Θαλάσσιας Βιολογίας και ανεξάρτητη επιμελήτρια. Η επιστημονική παρατήρηση συναντά εδώ την καλλιτεχνική δημιουργία, χωρίς η μία να λειτουργεί ως διακόσμηση της άλλης.

Η θάλασσα πέρα από την όμορφη εικόνα

Ρύπανση, υπεραλίευση, κλιματική κρίση και μετακινήσεις πληθυσμών βρίσκονται ανάμεσα στα ζητήματα που προσεγγίζουν τα έργα. Η θάλασσα δεν παρουσιάζεται ως γαλάζιο φόντο ή καλοκαιρινός προορισμός, αλλά ως ένα σύνθετο οικοσύστημα που επηρεάζεται άμεσα από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Στην έκθεση συμμετέχουν 19 σύγχρονοι καλλιτέχνες μαζί με τον δρα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιας Βιολογίας Γιάννη Ίσσαρη, ερευνητή, υποβρύχιο φωτογράφο και κινηματογραφιστή. Η εικαστική εμπειρία συνδέεται έτσι με εικόνες και γνώσεις που προέρχονται από την επιστημονική έρευνα.

Ο τίτλος «No Blue No Future» συμπυκνώνει το βασικό μήνυμα: το μπλε δεν είναι απλώς ένα χρώμα ή ένα τοπίο. Είναι προϋπόθεση ζωής.

Ξεναγήσεις και διαλέξεις

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ξεναγήσεις από τη Νίνα Φραγκοπούλου, καθώς και διαλέξεις δημόσιας επιστήμης. Οι επόμενες προγραμματισμένες ξεναγήσεις θα πραγματοποιηθούν:

  • Κυριακή 4 Οκτωβρίου, στις 12:00
  • Σάββατο 17 Οκτωβρίου, στις 12:00

Το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, στις 12:00, θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις με θέμα τους «Ζώντες Λίθους του Αιγαίου», τα φύκια και τις φυκιάδες. Την έκθεση συνοδεύει επίσης δίγλωσσος ηλεκτρονικός κατάλογος.

Πληροφορίες

Έκθεση: No Blue No Future
Διάρκεια: 18 Σεπτεμβρίου–18 Οκτωβρίου 2026
Χώρος: Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, κτήριο Α
Τοποθεσία: Γερμανικού και Μυλλέρου, Μεταξουργείο
Ωράριο: Τρίτη–Σάββατο 11:00–19:00, Κυριακή 10:00–16:00
Δευτέρα: Κλειστά
Είσοδος: Ελεύθερη
Επιμέλεια: Νίνα Φραγκοπούλου

Μακρυγιάννη: Η αθηναϊκή γειτονιά των 4.500 χρόνων κάτω από το Μουσείο Ακρόπολης

Λίγα μέτρα από την Ακρόπολη, ανάμεσα στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου και τη λεωφόρο Συγγρού, βρίσκεται ο Μακρυγιάννης. Μια γειτονιά που σήμερα ταυτίζεται με το Μουσείο Ακρόπολης, τα νεοκλασικά κτίρια και τη συνεχή κίνηση επισκεπτών. Η πραγματική της ιστορία, όμως, βρίσκεται κάτω από το επίπεδο του δρόμου.

Στο υπέδαφος του Μουσείου διατηρείται ένα ολόκληρο τμήμα της αρχαίας Αθήνας. Κατοικίες με αυλές, πηγάδια, δρόμοι, καταστήματα, εργαστήρια, λουτρά και δημόσιες υποδομές συνθέτουν την εικόνα μιας γειτονιάς που κατοικήθηκε και άλλαξε πολλές φορές μέσα στους αιώνες.

Γιατί η περιοχή ονομάστηκε Μακρυγιάννη

Η συνοικία οφείλει τη σημερινή ονομασία της στον στρατηγό και αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης Ιωάννη Μακρυγιάννη. Ο Μακρυγιάννης είχε αποκτήσει κατοικία και εκτάσεις στην περιοχή, στους νότιους πρόποδες της Ακρόπολης, και το όνομά του συνδέθηκε σταδιακά με ολόκληρη τη συνοικία.

Απέναντι από την κατοικία του κατασκευάστηκε τον 19ο αιώνα το πρώτο Στρατιωτικό Νοσοκομείο της Αθήνας, το γνωστό σήμερα κτίριο Βάιλερ. Το ιστορικό κτίριο εντάχθηκε αργότερα στο συγκρότημα του Μουσείου Ακρόπολης και στεγάζει διοικητικές λειτουργίες του. Έτσι, η λέξη «Μακρυγιάννη» δεν δηλώνει μόνο μια σύγχρονη αθηναϊκή περιοχή. Συνδέει τη νεότερη ιστορία της πρωτεύουσας με έναν τόπο που κατοικείται εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Η γειτονιά που εμφανίστηκε κάτω από το Μουσείο

Η μεγάλη ανασκαφή άρχισε πριν από την κατασκευή του νέου Μουσείου Ακρόπολης. Τα ευρήματα ήταν τόσο εκτεταμένα, ώστε επηρέασαν καθοριστικά τον σχεδιασμό του κτιρίου: το Μουσείο έπρεπε να ανεγερθεί χωρίς να εξαφανίσει την αρχαία γειτονιά. Γι’ αυτό το κτίριο υψώθηκε πάνω από την ανασκαφή, στηριγμένο σε κολώνες. Τα γυάλινα δάπεδα επιτρέπουν σήμερα στον επισκέπτη να βλέπει τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ήδη από την είσοδό του.

Η κατοίκηση στο οικόπεδο Μακρυγιάννη ξεκινά μεταξύ 3500 και 3000 π.Χ. Σπίτια, εργαστήρια και χώροι ταφής εμφανίζονται διαδοχικά, ενώ από τα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. η περιοχή αποκτά οργανωμένο αστικό χαρακτήρα, με δρόμους, κατοικίες και εμπορικές δραστηριότητες. Δεν πρόκειται, επομένως, για ένα μεμονωμένο μνημείο. Είναι ένα κομμάτι πόλης.

Σπίτια, εργαστήρια και καθημερινή ζωή

Η δύναμη της ανασκαφής βρίσκεται στις λεπτομέρειες. Εδώ δεν παρακολουθούμε μόνο τη ζωή αυτοκρατόρων, στρατηγών ή εύπορων Αθηναίων. Βλέπουμε πώς οργανωνόταν η καθημερινότητα απλών ανθρώπων. Μικρές κατοικίες με εσωτερικές αυλές συνυπήρχαν με μεγαλύτερες επαύλεις. Ορισμένα σπίτια διέθεταν ψηφιδωτά δάπεδα, τοιχογραφίες, αποχωρητήρια και ιδιωτικά λουτρά. Δίπλα τους λειτουργούσαν εργαστήρια με δεξαμενές νερού, καταστήματα και δημόσιες εγκαταστάσεις. Κάθε νέα γενιά επισκεύαζε, άλλαζε ή έχτιζε πάνω στα παλαιότερα κτίρια. Γι’ αυτό τα κατάλοιπα σχηματίζουν σήμερα ένα πυκνό πλέγμα διαφορετικών εποχών.

Μια γειτονιά που καταστράφηκε και ξαναχτίστηκε

Η περιοχή γνώρισε αλλεπάλληλες περιόδους ακμής και καταστροφής. Το 86 π.Χ. επλήγη από τα στρατεύματα του Ρωμαίου στρατηγού Σύλλα και εγκαταλείφθηκε προσωρινά. Από τα μέσα του 2ου αιώνα μ.Χ. αναπτύχθηκε ξανά, αυτή τη φορά με μεγαλύτερες και πολυτελέστερες κατοικίες. Το 267 μ.Χ. ακολούθησε η καταστροφή από τους Ερούλους. Η ζωή, ωστόσο, επέστρεψε. Στα τέλη του 4ου και στις αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. δημιουργήθηκαν νέες κατοικίες και εντυπωσιακά κτιριακά συγκροτήματα.

Εργαστήρια συνέχισαν να λειτουργούν έως τους πρώιμους βυζαντινούς χρόνους, ενώ νέα σπίτια εμφανίστηκαν μεταξύ του 10ου και του 12ου αιώνα. Η οριστική εγκατάλειψη του χώρου τοποθετείται στις αρχές του 13ου αιώνα.

Από την ανασκαφή στο μουσείο

Η αρχαιολογική ανασκαφή άνοιξε για το κοινό τον Ιούνιο του 2019. Ο επισκέπτης μπορεί πλέον να κατεβεί στο επίπεδο της αρχαίας γειτονιάς και να περπατήσει ανάμεσα στα σπίτια, στις αυλές και στους δρόμους της.

Τον Ιούνιο του 2024 άνοιξε και το Μουσείο της Ανασκαφής, στις νότιες παρυφές του χώρου. Εκεί παρουσιάζονται περισσότερα από χίλια αντικείμενα που βρέθηκαν στο οικόπεδο Μακρυγιάννη και αφηγούνται πτυχές της καθημερινής ζωής των ανθρώπων που κατοίκησαν την περιοχή.

Μαγειρικά σκεύη, κοσμήματα, παιχνίδια, εργαλεία και προσωπικά αντικείμενα μεταφέρουν το ενδιαφέρον από τα μεγάλα γεγονότα στους ίδιους τους κατοίκους. Σε ανθρώπους που εργάζονταν, μαγείρευαν, φρόντιζαν τα σπίτια τους και μεγάλωναν τα παιδιά τους εκεί όπου σήμερα περνούν καθημερινά χιλιάδες επισκέπτες.

Ο Μακρυγιάννης ως ζωντανό αρχείο της Αθήνας

Ο σύγχρονος Μακρυγιάννης δεν είναι απλώς η περιοχή γύρω από ένα μεγάλο μουσείο. Είναι ένα από τα σημεία όπου οι διαφορετικές ηλικίες της Αθήνας παραμένουν ορατές ταυτόχρονα. Στο ίδιο αστικό τετράγωνο συναντώνται η προϊστορική κατοίκηση, η κλασική και ρωμαϊκή πόλη, οι βυζαντινές κατασκευές, το κτίριο Βάιλερ, η μνήμη του στρατηγού Μακρυγιάννη και η αρχιτεκτονική του σύγχρονου Μουσείου Ακρόπολης.

Η ανασκαφή υπενθυμίζει κάτι ουσιαστικό για την Αθήνα: κάτω από τις γνώριμες διαδρομές της δεν βρίσκεται ένα ακίνητο παρελθόν, αλλά οι προηγούμενες ζωές της ίδιας πόλης. Στον Μακρυγιάννη, η Αθήνα δεν κρύβει την ιστορία της. Την αφήνει να φαίνεται κάτω από τα βήματά μας.


 

Ογκώδη αντικείμενα στον Δήμο Αθηναίων: Πώς κλείνετε ραντεβού, τι παραλαμβάνεται και πόσο κοστίζει

0

Ένας παλιός καναπές, ένα στρώμα ή ένα χαλασμένο ψυγείο δεν αντιμετωπίζονται όπως μια κοινή σακούλα απορριμμάτων.

Και το βασικό λάθος που πρέπει να αποφεύγεται είναι απλό: δεν βγάζουμε πρώτα το ογκώδες αντικείμενο στο πεζοδρόμιο και μετά τηλεφωνούμε στον Δήμο.

Ο Κανονισμός Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων προβλέπει προηγούμενη επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες καθορίζουν ημέρα, ώρα και σημείο όπου θα τοποθετηθεί το αντικείμενο για να παραληφθεί.

Βήμα 1: Επικοινωνήστε πρώτα με τον Δήμο

Για να ζητήσετε αποκομιδή ογκωδών μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Δήμο Αθηναίων μέσω της γραμμής εξυπηρέτησης:

1595

Η γραμμή είναι 24ωρη και η χρέωση εξαρτάται από τον τιμοκατάλογο του τηλεφωνικού παρόχου.

Υπάρχει επίσης το: 210 5287800

Εναλλακτικά, αίτημα μπορεί να υποβληθεί ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής Novoville.

Μπορείτε επίσης να επικοινωνήσετε με την υπηρεσία καθαριότητας της Δημοτικής Κοινότητας στην οποία ανήκει η διεύθυνσή σας.

Βήμα 2: Πείτε ακριβώς τι θέλετε να απομακρύνετε

Πριν επικοινωνήσετε, είναι χρήσιμο να γνωρίζετε:

  • τι αντικείμενο έχετε,
  • πόσα αντικείμενα υπάρχουν,
  • περίπου πόσο μεγάλα είναι,
  • την ακριβή διεύθυνση παραλαβής,
  • τα στοιχεία επικοινωνίας σας.

Αυτό έχει σημασία και για το κόστος, καθώς ο Κανονισμός δεν προβλέπει μία ενιαία τιμή για όλα τα ογκώδη.

Τι θεωρείται ογκώδες αντικείμενο

Ο Κανονισμός Καθαριότητας περιλαμβάνει αναλυτικά παραδείγματα αντικειμένων που μπορούν να μεταφερθούν από τον Δήμο.

Μεταξύ αυτών είναι:

Έπιπλα

  • ντουλάπες,
  • τραπέζια,
  • καρέκλες,
  • ράφια,
  • σιφονιέρες,
  • σκελετοί κρεβατιών,
  • καναπέδες,
  • πόρτες,
  • κουφώματα,
  • παλέτες.

Αντικείμενα οικοσκευής

  • στρώματα,
  • χαλιά,
  • βαλίτσες,
  • παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου,
  • κάδρα,
  • λαμπατέρ και άλλα παρεμφερή αντικείμενα.

Ηλεκτρικές συσκευές

  • ψυγεία,
  • πλυντήρια,
  • ηλεκτρικές κουζίνες,
  • τηλεοράσεις,
  • υπολογιστές,
  • θερμοσίφωνες,
  • ηλεκτρικές σκούπες,
  • καθώς και ηλεκτρικές μικροσυσκευές.

Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται επίσης διάφορα μεταλλικά αντικείμενα και είδη οικοσκευής.

Πόσο κοστίζει η αποκομιδή

Εδώ χρειάζεται προσοχή.

Δεν υπάρχει μία ενιαία τιμή που να μπορούμε να πούμε ότι ισχύει για έναν καναπέ, ένα στρώμα ή μια ντουλάπα.

Ο Κανονισμός Καθαριότητας προβλέπει τέλος αποκομιδής ογκωδών, το οποίο εκτιμάται κατά περίπτωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες Καθαριότητας.

Για τον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη μεταξύ άλλων:

  • το είδος,
  • το βάρος,
  • ο όγκος,
  • ο αριθμός των απαιτούμενων δρομολογίων.

Γι’ αυτό ο πολίτης πρέπει να ζητήσει από την υπηρεσία την εκτίμηση που αφορά τη δική του περίπτωση και να μην βασιστεί σε μια γενική τιμή.

Σε πόσες ημέρες γίνεται η αποκομιδή

Ο Κανονισμός προβλέπει ότι η αποκομιδή των ογκωδών δημοτικών αποβλήτων πραγματοποιείται εντός δέκα ημερών από την ειδοποίηση προς την αρμόδια υπηρεσία ή βάσει άλλου ειδικού προγράμματος αποκομιδής που έχει καταρτιστεί από τη Διεύθυνση Καθαριότητας–Ανακύκλωσης και τις αποκεντρωμένες υπηρεσίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πολίτης μπορεί να αφήσει το αντικείμενο στο πεζοδρόμιο για δέκα ημέρες.

Το αντίθετο.

Πότε βγάζω τον καναπέ ή το στρώμα στο πεζοδρόμιο;

Μόνο όταν σας υποδείξει ο Δήμος.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό, τα αντικείμενα πρέπει να παραδίδονται την ημέρα, την ώρα και στο σημείο που καθορίζει ο Δήμος.

Μέχρι τότε δεν πρέπει να αφήνονται:

  • στο πεζοδρόμιο,
  • στο οδόστρωμα,
  • δίπλα στους κάδους,
  • ή σε άλλον κοινόχρηστο χώρο.

Όταν τοποθετηθούν για την προγραμματισμένη παραλαβή, πρέπει επίσης να βρίσκονται σε σημείο όπου δεν εμποδίζεται η κυκλοφορία πεζών ή οχημάτων και μπορεί να πραγματοποιηθεί εύκολα η αποκομιδή.

Μπορώ να αφήσω το στρώμα δίπλα στον κάδο και να ειδοποιήσω μετά;

Όχι.

Η προηγούμενη συνεννόηση είναι ουσιαστικό μέρος της διαδικασίας.

Ο Κανονισμός προβλέπει μάλιστα κυρώσεις για την αυθαίρετη εναπόθεση επίπλων, στρωμάτων και άλλων ογκωδών σε πεζοδρόμια, οδοστρώματα ή άλλους κοινόχρηστους χώρους χωρίς προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας δημοτικής αρχής.

Προσοχή: Τα μπάζα δεν είναι καναπές ή στρώμα

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα απόβλητα από ανακαινίσεις και οικοδομικές εργασίες.

Μπάζα, υλικά εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων και άλλα αδρανή οικοδομικά υλικά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν κοινά ογκώδη αντικείμενα οικοσκευής.

Η διαχείρισή τους ακολουθεί διαφορετικούς κανόνες και αποτελεί ευθύνη του ιδιοκτήτη ή του υπευθύνου των εργασιών μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Επομένως, αν έχετε πλακάκια, μπάζα, σοβάδες ή άλλα υλικά ανακαίνισης, μην τα αφήσετε δίπλα στους κάδους θεωρώντας ότι θα τα παραλάβει το απορριμματοφόρο των ογκωδών.

Και τα κλαδιά;

Για μεγάλα κλαδιά και άλλα ογκώδη προϊόντα κηπευτικών εργασιών προβλέπεται επίσης προηγούμενη συνεννόηση με την υπηρεσία καθαριότητας.

Ο Κανονισμός διαχωρίζει τα μικρού όγκου πράσινα απόβλητα από τα μεγάλα κλαδιά και προβλέπει ειδικό τρόπο προετοιμασίας και αποκομιδής.