Ένα SMS που μοιάζει να έχει σταλεί από τράπεζα. Ένα email που ζητά να «επιβεβαιώσετε» τους κωδικούς σας. Μια αγορά από ψεύτικη αγγελία. Ένας λογαριασμός στα social media που παραβιάστηκε.

Οι μορφές ηλεκτρονικής απάτης είναι πολλές, όμως όταν κάποιος αντιληφθεί ότι έχει πέσει θύμα, το κρίσιμο ερώτημα είναι ένα: τι κάνω τώρα;

Η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας δέχεται καταγγελίες με πέντε διαφορετικούς τρόπους, ενώ η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει και ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr. (Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών⁠)

Τα πρώτα λεπτά: Μην διαγράψετε τίποτα

Αν αντιληφθείτε ότι έχετε πέσει θύμα ηλεκτρονικής απάτης, μην βιαστείτε να διαγράψετε το μήνυμα, το email, τη συνομιλία ή την αγγελία.

Στοιχεία που σήμερα μοιάζουν ασήμαντα μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμα κατά τη διερεύνηση.

Διατηρήστε ό,τι σχετίζεται με το περιστατικό και, όπου είναι δυνατόν, καταγράψτε:

• τα μηνύματα SMS ή τις συνομιλίες,
• τα email,
• το URL της ιστοσελίδας ή της αγγελίας,
• το όνομα χρήστη ή το προφίλ που επικοινώνησε μαζί σας,
• τον αριθμό τηλεφώνου,
• ημερομηνίες και ώρες,
• screenshots,
• αποδεικτικά πληρωμών ή τραπεζικών συναλλαγών,
• ένα σύντομο χρονολόγιο όσων συνέβησαν.

Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών προβλέπει ρητά ότι μαζί με την καταγγελία μπορούν να υποβληθούν έγγραφα, ψηφιακά μέσα και άλλα αποδεικτικά στοιχεία που λειτουργούν υποστηρικτικά.

Πού κάνετε καταγγελία για ηλεκτρονική απάτη

Υπάρχουν πέντε βασικοί τρόποι επικοινωνίας ή υποβολής καταγγελίας στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος:

1. Τηλεφωνικά στο 11188

Η γραμμή λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα και χωρίς χρέωση. (Cyber Crime Unit⁠)

2. Με email

Στη διεύθυνση:

[email protected]

3. Ηλεκτρονικά μέσω gov.gr

Υπάρχουν ηλεκτρονικές επώνυμες καταγγελίες για εγκλήματα κυβερνοχώρου προς τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος.

Καταγγελίες για εγκλήματα κυβερνοχώρου στο gov.gr⁠

4. Αυτοπροσώπως

Στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος:

Λεωφόρος Αλεξάνδρας 173, Τ.Κ. 11522, Αθήνα.

5. Ταχυδρομικά

Η καταγγελία μπορεί επίσης να αποσταλεί ταχυδρομικά στη Διεύθυνση.

Οι παραπάνω τρόποι υποβολής προβλέπονται από το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών και επιβεβαιώνονται από την Ελληνική Αστυνομία.

Πώς γίνεται η ηλεκτρονική καταγγελία

Για όσους επιλέξουν την ψηφιακή διαδικασία, η υπηρεσία παρέχεται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης.

Το Μίτος αναφέρει ως μέσα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης τους κωδικούς TAXISnet και τους κωδικούς web banking, ανάλογα με τον τρόπο πρόσβασης στην υπηρεσία.

Η βασική διαδρομή είναι:

1. Μπαίνετε στην υπηρεσία καταγγελιών για εγκλήματα κυβερνοχώρου.
2. Ταυτοποιείστε με τον προβλεπόμενο τρόπο.
3. Περιγράφετε με σαφήνεια τι συνέβη.
4. Δίνετε όσο το δυνατόν ακριβέστερα ημερομηνίες, ώρες, λογαριασμούς, τηλέφωνα και άλλα στοιχεία που σχετίζονται με το περιστατικό.
5. Υποβάλλετε τα διαθέσιμα υποστηρικτικά αποδεικτικά στοιχεία.
6. Ολοκληρώνετε την υποβολή της καταγγελίας.

Χρήσιμο είναι η περιγραφή να γίνεται χρονολογικά και με πραγματικά περιστατικά, χωρίς εικασίες που δεν μπορούν να τεκμηριωθούν.

Τι γίνεται αφού κάνετε την καταγγελία

Η υποβολή δεν σημαίνει ότι κάθε αναφορά μετατρέπεται αυτομάτως σε ποινική έρευνα.

Σύμφωνα με το Μίτος, μετά την παραλαβή ακολουθεί αξιολόγηση της πληροφορίας ή της καταγγελίας. Ελέγχονται, μεταξύ άλλων, η πληρότητα και η εγκυρότητά της, καθώς και κατά πόσο εμπίπτει στο αντικείμενο της Διεύθυνσης Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος.

Στη συνέχεια πραγματοποιούνται οι απαιτούμενες ενέργειες από το αρμόδιο τμήμα είτε για την ολοκλήρωση της διαδικασίας είτε για την έναρξη διαδικασιών ποινικής διερεύνησης.

Πόσο κοστίζει η καταγγελία

Η διαδικασία παρέχεται χωρίς κόστος.

Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει εκτιμώμενο συνολικό χρόνο τριών μηνών. Πρόκειται για διοικητική εκτίμηση της διαδικασίας και όχι για εγγυημένο χρόνο ολοκλήρωσης μιας ενδεχόμενης ποινικής έρευνας.

Αν έχουν φύγει χρήματα από τον λογαριασμό σας

Εδώ απαιτείται μία σημαντική διάκριση.

Η καταγγελία στη Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος δεν αντικαθιστά τις άμεσες ενέργειες που πρέπει να κάνετε για να περιορίσετε μια συνεχιζόμενη οικονομική ζημιά.

Εάν έχουν εκτεθεί στοιχεία κάρτας, κωδικοί ηλεκτρονικής τραπεζικής ή έχει πραγματοποιηθεί ύποπτη συναλλαγή, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζα ή τον πάροχο πληρωμών σας μέσω των επίσημων καναλιών του.

Μην χρησιμοποιείτε αριθμό τηλεφώνου ή σύνδεσμο που περιλαμβανόταν στο ύποπτο SMS ή email.

Αν πατήσατε link αλλά δεν ξέρετε αν σας έκλεψαν στοιχεία

Μην θεωρήσετε ότι επειδή δεν βλέπετε αμέσως μια χρέωση δεν υπάρχει πρόβλημα.

Εάν πληκτρολογήσατε κωδικούς ή άλλα στοιχεία σε ύποπτη ιστοσελίδα, αντιμετωπίστε τους συγκεκριμένους κωδικούς ως δυνητικά εκτεθειμένους.

Αλλάξτε τον κωδικό της υπηρεσίας από την πραγματική εφαρμογή ή ιστοσελίδα της και, εάν τον χρησιμοποιείτε και αλλού, αλλάξτε τον και στους υπόλοιπους λογαριασμούς.

Όπου παρέχεται, ενεργοποιήστε έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων.

Τι να κρατήσετε πριν χαθεί το ψηφιακό ίχνος

Αν πρόκειται για phishing email

Κρατήστε:

• το ίδιο το email,
• τον αποστολέα,
• την ημερομηνία και ώρα,
• το link χωρίς να το ανοίξετε ξανά,
• screenshots,
• και, εφόσον γνωρίζετε πώς, τις πλήρεις κεφαλίδες του μηνύματος.

Αν πρόκειται για SMS ή τηλεφωνική απάτη

Κρατήστε:

• το SMS,
• τον εμφανιζόμενο αριθμό ή όνομα αποστολέα,
• την ώρα επικοινωνίας,
• screenshots,
• το link που περιλαμβανόταν στο μήνυμα χωρίς να το επισκεφθείτε ξανά.

Αν πρόκειται για απάτη σε marketplace ή αγγελία

Κρατήστε:

• την αγγελία,
• το URL,
• το προφίλ του πωλητή ή αγοραστή,
• ολόκληρη τη συνομιλία,
• αποδεικτικά πληρωμής,
• IBAN ή άλλα στοιχεία συναλλαγής που ήδη έχετε στην κατοχή σας.

Αν παραβιάστηκε λογαριασμός social media

Κρατήστε:

• τα email ειδοποίησης για αλλαγή κωδικού ή στοιχείων,
• screenshots,
• το URL και το username του λογαριασμού,
• ημερομηνία και ώρα που διαπιστώσατε την παραβίαση,
• τυχόν μηνύματα που εστάλησαν από τον λογαριασμό χωρίς την έγκρισή σας.

Το 11188 δεν είναι μόνο για όσους έχουν ήδη χάσει χρήματα

Η Ελληνική Αστυνομία έχει καλέσει τους πολίτες να ενημερώνουν τις Αρχές ακόμη και σε περίπτωση απόπειρας απάτης. (Αστυνομία⁠)

Επομένως, αν λάβατε μια ύποπτη επικοινωνία ή εντοπίσατε παραβατική συμπεριφορά μέσω Διαδικτύου, μπορείτε να απευθυνθείτε στη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος ακόμη και αν η απόπειρα δεν ολοκληρώθηκε.

Χρήσιμα στοιχεία

Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος
☎️ 11188 — 24/7, χωρίς χρέωση
📧 [email protected]
📍 Λ. Αλεξάνδρας 173, 11522 Αθήνα

Επίσημη σελίδα της Διεύθυνσης Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος⁠

Η διαδικασία στο Εθνικό Μητρώο «Μίτος»⁠

Ηλεκτρονικές καταγγελίες μέσω gov.gr⁠