Τα μεγάλα μουσεία και τα ιδρύματα της Αθήνας ανοίγουν τη σεζόν με σειρά αναδρομικών, διεθνών συνεργασιών και αρχαιολογικών εκθέσεων. Το TheCitizen.gr τις συγκέντρωσε με σειρά ημερομηνιών, για να οργανώσετε τις επισκέψεις σας μέχρι το τέλος του χρόνου.

Το φθινόπωρο ξεκίνησε ήδη στην Onassis Mandra

Η Στέγη μπήκε πρώτη στη σεζόν με το «clinamen» του Γάλλου συνθέτη και εικαστικού Céleste Boursier-Mougenot. Στην εγκατάσταση εκατοντάδες λευκά κεραμικά μπολ κινούνται μέσα σε τρεις πισίνες και, καθώς συγκρούονται, παράγουν μια ηχητική σύνθεση που αλλάζει συνεχώς. Είναι η πρώτη φορά που το έργο στήνεται σε υπαίθριο χώρο, όπου ο ήχος συνομιλεί με το φως, τον αέρα και τους θορύβους της πόλης. Η εγκατάσταση μένει ανοιχτή έως τις 5 Δεκεμβρίου, από Τετάρτη έως Κυριακή, με εισιτήριο 5 ευρώ.

Οκτώβριος: η σεζόν ανοίγει με αναδρομικές και νέα σώματα δουλειάς

Αλέκος Λεβίδης, Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138. Η έκθεση «Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» εγκαινιάζεται την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου στις 20:00. Πρόκειται για μεγάλη αναδρομική με περισσότερα από 500 έργα, η οποία θα διαρκέσει από τις 8 Οκτωβρίου 2026 έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027.

Δανάη Στράτου, «Αφάλες», Μέγαρο Μουσικής. Από τις 8 Οκτωβρίου η εικαστικός στήνει στην Υπηρεσιακή Αυλή του Μεγάρου μια site-specific εγκατάσταση. Σε αυτήν μεταφέρει στον χώρο τη βαρύτητα, το νερό και τους κύκλους της σελήνης, έως τις 31 Ιανουαρίου 2027. Πρόκειται για το τελευταίο εκθεσιακό σχέδιο που είχε προτείνει η Άννα Καφέτση ως διευθύντρια του annexM και είναι αφιερωμένο στη μνήμη της.

Ίδρυμα Θεοχαράκη. Δύο εκθέσεις ανοίγουν στις 6 Οκτωβρίου. Η πρώτη είναι η πρώτη θεσμική ατομική της Kylie Manning στην Ελλάδα, με ζωγραφική εμπνευσμένη από την Αλάσκα. Η δεύτερη, με τίτλο «Αδύναμα έργα Ι», παρουσιάζει το ριζοσπαστικό όραμα του αρχιτέκτονα Χρήστου Παπούλια, μέσα από το αρχείο του. Και οι δύο μένουν έως τις 21 Φεβρουαρίου 2027.

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Από τις 9 Οκτωβρίου έως τις 8 Νοεμβρίου φιλοξενείται η 9η Έκθεση Γλυπτικής του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών. Περιλαμβάνει 91 γλυπτά από 85 δημιουργούς, με θέμα τη σχέση της γλυπτικής με το φυσικό περιβάλλον.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Στις 12 Οκτωβρίου εγκαινιάζεται η έκθεση «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς».

Cahiers d’Art, Μουσείο Ελληνικού Πολιτισμού (Μπενάκη). Τα εγκαίνια γίνονται την Τρίτη 13 Οκτωβρίου και η έκθεση διαρκεί από 14 Οκτωβρίου 2026 έως 24 Ιανουαρίου 2027. Την επιμέλεια έχουν η Πολύνα Κοσμαδάκη και η Βασιλική Δανιήλ. Η έκθεση γιορτάζει τα 100 χρόνια του ιστορικού περιοδικού και δείχνει πώς αντικείμενα των συλλογών του μουσείου εμφανίστηκαν στις σελίδες του.

Τέλη Οκτωβρίου–Νοέμβριος: Kentridge, Belle Époque, Platon

William Kentridge στο Εθνικό Αρχαιολογικό. Από τις 30 Οκτωβρίου ο Νοτιοαφρικανός καλλιτέχνης παρουσιάζει την έκθεση «Μιμήσου τον ύπνο των λίθων. Ορφέας και Ευρυδίκη: Μεταμόρφωση και Επιστροφή», σε επιμέλεια της Burcu Fikretoğlu. Ατσάλινες φιγούρες, χάρτινα δέντρα, σχέδια και ένα διόραμα συνυπάρχουν με αρχαία ευρήματα που αφορούν τη μουσική, τον έρωτα και τον θάνατο. Ανάμεσά τους είναι και η ελεφαντοστέινη λύρα από τον θολωτό τάφο του Μενιδίου. Η έκθεση ανοίγει μία μέρα πριν από την πρεμιέρα του «L’Orfeo» του Μοντεβέρντι στην Εθνική Λυρική Σκηνή, σε σκηνοθεσία του ίδιου του Kentridge.

Belle Époque στο Μουσείο Γουλανδρή. Από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 15 Φεβρουαρίου 2027 παρουσιάζεται μία έκθεση με περίπου 90 αφίσες και έργα των Τουλούζ-Λοτρέκ, Μούχα, Στάινλεν, Μπονάρ, Ντενί, Βαλντόν και Ιμπέλ. Μέσα από αυτά ζωντανεύει το Παρίσι μιας εποχής που γέννησε τη διαφήμιση, τον μαζικό Τύπο και το θέαμα.

Platon, «People Power». Τα εγκαίνια γίνονται την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου και η έκθεση διαρκεί από 5 Νοεμβρίου 2026 έως 31 Ιανουαρίου 2027. Στην Πειραιώς 138 θα δούμε τα γνωστά πορτρέτα του διεθνούς φωτογράφου, καθώς και ειδική ενότητα για την Πάρο και την ελληνική του καταγωγή.

Art Athina σε νέο σπίτι. Η μεγαλύτερη ετήσια εικαστική διοργάνωση της χώρας μετακομίζει φέτος από το Ζάππειο, που παραμένει κλειστό για εργασίες, στο Onassis Ready. Συμμετέχουν περισσότερες από 60 γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό (12 έως 16 Νοεμβρίου).

«Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης. Με αυτή την έκθεση το μουσείο ξεκινά σειρά αφιερωμάτων σε αρχαίους πολιτισμούς. Από τα μέσα Νοεμβρίου έως την άνοιξη του 2027 θα εκτίθενται περίπου 200 αρχαιότητες, από την Παλαιολιθική εποχή έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Έμφαση δίνεται στο βασίλειο της Ουραρτού, που άκμασε στα Αρμενικά Υψίπεδα από τον 9ο έως τον 6ο αιώνα π.Χ.

Άνθρωπος και ζώα, Κηφισιά και Πλάκα μαζί. Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή και το Μουσείο Κανελλοπούλου συνεργάζονται σε μια διεπιστημονική έκθεση, από τα μέσα Νοεμβρίου έως τα τέλη Απριλίου 2027, με το όνομα «Άνθρωποι και ζώα: μια πανάρχαια σχέση». Περιλαμβάνει 140 εκθέματα της συλλογής Κανελλοπούλου, τοποθετημένα μέσα στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.

Δεκέμβριος: ΕΜΣΤ και Νικηφόρος Λύτρας

ΕΜΣΤ. Στις 10 Δεκεμβρίου το μουσείο εγκαινιάζει τον κύκλο 2026-2027 με θέμα τον κοσμοπολιτισμό και δύο εκθέσεις. Το «Rehearsal» της Hera Büyüktaşcıyan εστιάζει στη μνήμη, το αστικό τοπίο και τη φύση. Το «This is Not a Movie» της Δέσποινας Μεϊμάρογλου εξετάζει πώς τα ΜΜΕ κατασκευάζουν την πραγματικότητα.

Εθνική Πινακοθήκη. Για τα μέσα Δεκεμβρίου προγραμματίζεται μεγάλη αναδρομική για τον Νικηφόρο Λύτρα, κεντρική μορφή της Σχολής του Μονάχου. Θα περιλαμβάνει περισσότερους από 100 πίνακες και περίπου 300 σχέδια και τεκμήρια, ορισμένα από τα οποία θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά ή μετά από δεκαετίες.

Προλάβετέ τις: εκθέσεις που κλείνουν σύντομα

• «Η Πύλος του Νέστορα» στο Εθνικό Αρχαιολογικό, με 214 έργα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, έως 31 Οκτωβρίου. Δεν αποκλείεται παράταση έως τον Ιανουάριο.
• «Όπυ Ζούνη: Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία» στο κτίριο ΕΣΗΕΑ στη Βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», έως τις 29 Οκτωβρίου.
• «Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης» στο Μουσείο Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή, έως τις 4 Οκτωβρίου.

Ημερολόγιο εγκαινίων σε μια ματιά