Καπνός από καύση σκουπιδιών, μπάζα σε κοινόχρηστο χώρο, λύματα στον δρόμο, έντονη δυσοσμία, παράνομη απόρριψη αποβλήτων ή ρύπανση σε ρέμα δεν είναι περιστατικά που πρέπει να αγνοούνται.

Η σωστή και έγκαιρη αναφορά μπορεί να οδηγήσει σε άμεση επέμβαση των αρμόδιων υπηρεσιών, να περιορίσει έναν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και, στην περίπτωση μιας παράνομης καύσης, να αποτρέψει την εκδήλωση πυρκαγιάς.

Το βασικό είναι να γνωρίζετε πότε πρόκειται για επείγον περιστατικό και πότε μπορείτε να ακολουθήσετε την κανονική διαδικασία καταγγελίας.

Πότε πρέπει να καλέσετε αμέσως το 112 ή το 199

Όταν βλέπετε ενεργή φωτιά, πυκνό καπνό ή καύση που μπορεί να επεκταθεί, δεν περιμένετε να υποβάλετε ηλεκτρονική καταγγελία.

Καλείτε αμέσως:

* το 199, για αναγγελία πυρκαγιάς στο Πυροσβεστικό Σώμα,
* ή το 112, όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος και απαιτείται συντονισμένη επέμβαση των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Το 112 λειτουργεί χωρίς χρέωση και χρησιμοποιείται όταν ο πολίτης βρίσκεται σε ανάγκη ή κίνδυνο και χρειάζεται άμεση βοήθεια. Το Πυροσβεστικό Σώμα αναφέρει επίσημα το 199 ως αριθμό αναγγελίας πυρκαγιάς. (Πυροσβεστική Υπηρεσία⁠)

Η Πολιτική Προστασία συστήνει, όταν αντιληφθούμε πυρκαγιά, να καλούμε αμέσως το 199 ή το 112 και να δίνουμε σαφείς πληροφορίες για το σημείο, την κατεύθυνση της φωτιάς, τον άνεμο και τη βλάστηση που καίγεται. (Civil Protection⁠)

Τι πρέπει να πείτε στην τηλεφωνική κλήση

Δώστε όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένες πληροφορίες:

* την ακριβή περιοχή και την οδό,
* ένα κοντινό σημείο αναφοράς,
* αν υπάρχουν φλόγες ή μόνο καπνός,
* τι φαίνεται να καίγεται,
* αν η φωτιά βρίσκεται κοντά σε σπίτια, δάσος, ξερά χόρτα ή οχήματα,
* την κατεύθυνση προς την οποία κινείται ο καπνός ή η φωτιά,
* αν υπάρχουν άνθρωποι ή ζώα σε κίνδυνο.

Μην υποθέτετε ότι έχει ήδη τηλεφωνήσει κάποιος άλλος.

Τι θεωρείται παράνομη ή επικίνδυνη καύση

Αναφορά πρέπει να γίνεται όταν εντοπίζετε, μεταξύ άλλων:

* καύση απορριμμάτων,
* καύση πλαστικών, ελαστικών, καλωδίων ή μονωτικών υλικών,
* καύση κλαδιών ή φυτικών υπολειμμάτων χωρίς τις απαιτούμενες προϋποθέσεις,
* καύση σε οικόπεδο κοντά σε κατοικίες ή δασική έκταση,
* καύση σε ημέρα αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς,
* καύση από επιχείρηση που προκαλεί πυκνό ή τοξικό καπνό,
* επαναλαμβανόμενη καύση υλικών σε υπαίθριο χώρο.

Ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εμφανείς φλόγες, ο πυκνός μαύρος καπνός ή η έντονη μυρωδιά καμένου πλαστικού μπορεί να υποδεικνύουν σοβαρή περιβαλλοντική παράβαση.

Πότε απευθύνεστε στον Δήμο

Ο Δήμος είναι συνήθως το πρώτο σημείο αναφοράς όταν το πρόβλημα αφορά:

* σκουπίδια ή μπάζα σε δρόμο και πεζοδρόμιο,
* εγκαταλελειμμένα ογκώδη αντικείμενα,
* παράνομη απόθεση απορριμμάτων,
* βρώμικο ή εγκαταλελειμμένο κοινόχρηστο χώρο,
* προβλήματα καθαριότητας,
* ξερά χόρτα ή επικίνδυνη βλάστηση σε δημοτικό χώρο,
* προβλήματα σε πάρκο, άλσος ή πλατεία.

Για τον Δήμο Αθηναίων, οι πολίτες μπορούν να χρησιμοποιούν την 24ωρη γραμμή 1595, το 210 5287800 ή τη δωρεάν εφαρμογή Novoville για την αποστολή αιτήματος από κινητό. (Δήμος Αθηναίων⁠)

Πώς κάνετε αναφορά μέσω Novoville

1. Ανοίγετε την εφαρμογή ή τη διαδικτυακή υπηρεσία.
2. Επιλέγετε την κατηγορία του προβλήματος.
3. Ενεργοποιείτε την τοποθεσία ή τοποθετείτε το σημείο στον χάρτη.
4. Προσθέτετε σύντομη αλλά συγκεκριμένη περιγραφή.
5. Επισυνάπτετε φωτογραφίες, εφόσον μπορείτε να τις τραβήξετε με ασφάλεια.
6. Υποβάλλετε την αναφορά και κρατάτε τον αριθμό αιτήματος.

Η εφαρμογή είναι κατάλληλη για προβλήματα καθημερινότητας, όχι όμως για ενεργή πυρκαγιά ή άμεσο κίνδυνο.

Πότε απευθύνεστε στην Περιφέρεια Αττικής

Η Περιφέρεια και οι αρμόδιες Διευθύνσεις Υγειονομικού Ελέγχου και Περιβαλλοντικής Υγιεινής μπορούν να εξετάσουν καταγγελίες που αφορούν:

* λύματα και ακάθαρτα νερά,
* έντονη δυσοσμία,
* ρύπανση από επιχείρηση,
* καπνό και ατμοσφαιρική επιβάρυνση,
* προβλήματα περιβαλλοντικής υγιεινής,
* επικίνδυνες συνθήκες σε επαγγελματικούς ή κοινόχρηστους χώρους,
* απόβλητα που δημιουργούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

Στο gov.gr λειτουργεί υπηρεσία για την υποβολή αναφοράς ή καταγγελίας σχετικά με θέματα υγειονομικών ελέγχων και περιβαλλοντικής υγιεινής των Περιφερειακών Ενοτήτων. (Government of Greece⁠)

Επειδή η Αττική χωρίζεται σε διαφορετικές Περιφερειακές Ενότητες, η καταγγελία πρέπει να αποσταλεί στην υπηρεσία που είναι αρμόδια για την περιοχή όπου εντοπίζεται το πρόβλημα.

Πότε απευθύνεστε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος

Για σοβαρές ή σύνθετες περιβαλλοντικές παραβάσεις μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και τη διαδικασία υποβολής καταγγελίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Αυτό αφορά, ενδεικτικά:

* συστηματική ρύπανση από εγκατάσταση ή επιχείρηση,
* παράνομη διαχείριση αποβλήτων,
* ρύπανση εδάφους ή νερού,
* παράβαση περιβαλλοντικών όρων,
* σοβαρή περιβαλλοντική υποβάθμιση,
* υπόθεση που δεν αντιμετωπίστηκε από την τοπική αρμόδια αρχή.

Το Υπουργείο διαθέτει επίσημη ενότητα για την υποβολή περιβαλλοντικών καταγγελιών. (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας⁠)

Τι στοιχεία πρέπει να περιλαμβάνει η καταγγελία

Μια αόριστη καταγγελία είναι δυσκολότερο να ελεγχθεί. Για να είναι αξιοποιήσιμη, πρέπει να περιλαμβάνει:

1. Ακριβή τοποθεσία

Γράψτε:

* οδό και αριθμό,
* περιοχή και Δήμο,
* κοντινό σημείο αναφοράς,
* συντεταγμένες ή στίγμα από χάρτη, εφόσον είναι διαθέσιμα.

2. Ημερομηνία και ώρα

Αναφέρετε πότε διαπιστώσατε το περιστατικό και αν επαναλαμβάνεται.

Παράδειγμα:

«Η καύση πραγματοποιείται συνήθως κάθε βράδυ μεταξύ 20:00 και 22:00».

3. Σαφή περιγραφή

Περιγράψτε τι ακριβώς είδατε ή μυρίσατε, χωρίς υπερβολές και χωρίς συμπεράσματα που δεν μπορείτε να αποδείξετε.

Αντί για:

«Η επιχείρηση δηλητηριάζει τη γειτονιά», γράψτε: «Από τον χώρο βγαίνει πυκνός μαύρος καπνός και υπάρχει έντονη μυρωδιά καμένου πλαστικού».

4. Φωτογραφίες ή βίντεο

Οι φωτογραφίες βοηθούν στην τεκμηρίωση, αρκεί να έχουν ληφθεί:

* από ασφαλές σημείο,
* χωρίς να εισέλθετε σε ιδιωτικό χώρο,
* χωρίς να πλησιάσετε φωτιά ή επικίνδυνα υλικά,
* χωρίς να εμποδίσετε τις υπηρεσίες.

5. Στοιχεία επανάληψης

Αναφέρετε αν το περιστατικό:

* συμβαίνει για πρώτη φορά,
* επαναλαμβάνεται,
* έχει ήδη καταγγελθεί,
* συνεχίζεται παρά προηγούμενο έλεγχο.

6. Στοιχεία επικοινωνίας

Όταν η διαδικασία το επιτρέπει, είναι χρήσιμο να δηλώσετε τηλέφωνο ή email, ώστε η υπηρεσία να ζητήσει διευκρινίσεις.

Έτοιμο υπόδειγμα καταγγελίας

Θέμα: Αναφορά περιβαλλοντικού προβλήματος / παράνομης καύσης

Σας ενημερώνω ότι στις [ημερομηνία] και ώρα [ώρα], στην περιοχή [ακριβής τοποθεσία], διαπιστώθηκε [σύντομη περιγραφή του περιστατικού].

Συγκεκριμένα, [περιγραφή καπνού, καύσης, αποβλήτων, δυσοσμίας ή ρύπανσης].

Το περιστατικό [συμβαίνει για πρώτη φορά / επαναλαμβάνεται] και ενδέχεται να δημιουργεί κίνδυνο για [κατοίκους, περιβάλλον, βλάστηση ή δημόσια υγεία].

Επισυνάπτω φωτογραφίες και παρακαλώ για τον έλεγχο του σημείου και την ενημέρωσή μου σχετικά με την πορεία της αναφοράς.

Τι κάνετε μετά την υποβολή

Μετά την αναφορά:

* κρατήστε τον αριθμό πρωτοκόλλου ή αιτήματος,
* αποθηκεύστε το email ή το αποδεικτικό υποβολής,
* σημειώστε την ημερομηνία της καταγγελίας,
* ελέγξτε αν λάβατε απάντηση,
* αναφέρετε ξανά το περιστατικό αν συνεχίζεται και υπάρχει νέος κίνδυνος.

Όταν επικοινωνείτε ξανά, αναφέρετε τον αρχικό αριθμό πρωτοκόλλου.

Μπορεί η καταγγελία να είναι ανώνυμη;

Ορισμένες υπηρεσίες δέχονται και ανώνυμες πληροφορίες, ιδίως όταν πρόκειται για άμεσο κίνδυνο. Ωστόσο, μια επώνυμη αναφορά με στοιχεία επικοινωνίας μπορεί να διευκολύνει τη διερεύνηση και την ενημέρωση του πολίτη για την εξέλιξη της υπόθεσης.

Οι κανόνες διαφέρουν ανά υπηρεσία και τρόπο υποβολής. Για αυτό πρέπει να ελέγχετε τι προβλέπει η συγκεκριμένη φόρμα ή αρχή.

Τι δεν πρέπει να κάνετε

* Μην πλησιάζετε ενεργή φωτιά.
* Μην επιχειρείτε να σβήσετε καύση χημικών, πλαστικών ή άγνωστων υλικών.
* Μην εισέρχεστε σε ιδιωτική ιδιοκτησία.
* Μην έρχεστε σε αντιπαράθεση με τον υπεύθυνο.
* Μην ανεβάζετε προσωπικά στοιχεία ή πινακίδες στα κοινωνικά δίκτυα.
* Μην δημοσιεύετε καταγγελίες που δεν μπορείτε να τεκμηριώσετε.
* Μην χρησιμοποιείτε τις εφαρμογές των Δήμων αντί του 112 ή του 199 όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος.