Στη Σπύρου Τρικούπη 21, λίγα βήματα από την πλατεία Εξαρχείων, αυτή η διακριτική δουλειά συνεχίζεται από το 1966. Το εργαστήριο ξεκίνησε ο Αριστείδης Παππάς και σήμερα διατηρεί ο γιος του, Νίκος, εκπρόσωπος της δεύτερης γενιάς μιας οικογενειακής επιχείρησης που έχει περάσει σχεδόν έξι δεκαετίες στην ίδια γειτονιά.
Κάθε αντικείμενο ζητά διαφορετική λύση
Στο εργαστήριο δεν φτάνουν μόνο ζωγραφικοί πίνακες. Φτάνουν αφίσες, χαρακτικά, φωτογραφίες, καθρέφτες, κεντήματα, πτυχία και αντικείμενα με προσωπική ή συλλεκτική αξία. Ορισμένα χρειάζονται απλώς ένα πλαίσιο. Άλλα απαιτούν καθαρισμό, ενίσχυση ή αποκατάσταση μιας παλιότερης κορνίζας.
Η διαδικασία αρχίζει με την παρατήρηση. Το μέγεθος και το βάρος του έργου, το χαρτί ή ο καμβάς, η κατάσταση των υλικών, ο τοίχος στον οποίο θα τοποθετηθεί. Έπειτα ακολουθούν αποφάσεις για το ξύλο, το χρώμα, το πάχος, το τζάμι και την απόσταση του έργου από αυτό.
Η κορνίζα δεν είναι ένα τυποποιημένο περίγραμμα. Μπορεί να αλλάξει την αίσθηση της κλίμακας, να ηρεμήσει μια έντονη εικόνα ή να υπογραμμίσει τη γεωμετρία της. Αν επιβληθεί υπερβολικά, το αποτέλεσμα μοιάζει ξένο. Αν επιλεγεί μηχανικά, δεν προστατεύει ούτε αναδεικνύει. Εδώ βρίσκεται η ουσία της τεχνικής γνώσης: όχι μόνο στην καλή κοπή μιας γωνίας, αλλά στην ικανότητα να διακρίνει ο τεχνίτης τι χρειάζεται κάθε έργο.

Μια μικρή βιοτεχνία μέσα στα Εξάρχεια
Η διάρκεια του εργαστηρίου έχει ενδιαφέρον και για έναν ακόμη λόγο. Τα Εξάρχεια των τελευταίων εξήντα ετών δεν έμειναν σταθερά. Άλλαξαν κάτοικοι, καταστήματα και χρήσεις. Βιβλιοπωλεία, τυπογραφεία, συνεργεία, παντοπωλεία και μικρά εργαστήρια υποχώρησαν ή μετακινήθηκαν, ενώ νέες επιχειρήσεις πήραν τη θέση τους.
Ένα κορνιζάδικο κατορθώνει να παραμένει χρήσιμο επειδή απευθύνεται σε διαφορετικά κοινά. Εξυπηρετεί έναν εικαστικό που ετοιμάζει έκθεση, έναν συλλέκτη, έναν φοιτητή που θέλει να πλαισιώσει μια αφίσα και μια οικογένεια που φέρνει μια φωτογραφία από παλιότερο σπίτι.
Αυτή η ποικιλία περνά από τον πάγκο του εργαστηρίου. Δημιουργεί ένα ιδιότυπο αρχείο της πόλης, στο οποίο συνυπάρχουν έργα τέχνης, καθημερινές εικόνες και αντικείμενα που αποκτούν αξία επειδή κάποιος επέλεξε να τα κρατήσει.
Η χαρά της επισκευής
Σε μια αγορά που ευνοεί τη γρήγορη αντικατάσταση, το εργαστήριο υπενθυμίζει ότι αρκετά πράγματα μπορούν να επισκευαστούν. Μια παλιά κορνίζα μπορεί να καθαριστεί, να ενισχυθεί και να χρησιμοποιηθεί ξανά. Ένας καθρέφτης μπορεί να βρει διαφορετικό πλαίσιο. Ένα έργο που έμενε χρόνια τυλιγμένο μπορεί να επιστρέψει στον τοίχο.
Δεν πρόκειται για άρνηση του καινούργιου. Στο εργαστήριο συνυπάρχουν οι παραδοσιακές τεχνικές με σύγχρονα υλικά πλαισίωσης. Το ζητούμενο δεν είναι να επαναληφθεί μηχανικά το παρελθόν, αλλά να διατηρηθεί η ακρίβεια της χειροποίητης εργασίας.
Έξω, η Σπύρου Τρικούπη συνεχίζει τον γρήγορο ρυθμό της. Μέσα, ένα έργο μετριέται, κόβεται το πλαίσιο και οι τέσσερις γωνίες πρέπει να συναντηθούν ακριβώς. Είναι μια μικρή, πρακτική μορφή τάξης στο κέντρο μιας ανήσυχης γειτονιάς.
