Ο Εθνικός Κήπος βρέθηκε στο επίκεντρο μιας ευρωπαϊκής συνάντησης για το μέλλον των ιστορικών κήπων, με ένα ερώτημα που αφορά άμεσα την Αθήνα: πώς προστατεύονται αυτοί οι χώροι, διατηρώντας τον χαρακτήρα τους και ανταποκρινόμενοι στις σύγχρονες ανάγκες της πόλης;
Από τις 7 έως τις 9 Οκτωβρίου 2026, η Αθήνα φιλοξένησε το 9ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τους Ιστορικούς Κήπους, με τίτλο «Historic Gardens Grow Europe», καθώς και τη Γενική Συνέλευση της Ευρωπαϊκής Διαδρομής Ιστορικών Κήπων (ERHG).
Τη διοργάνωση ανέλαβε η δημοτική εταιρεία GREEN ATHENS | Εθνικός Κήπος – Μητροπολιτικό Πράσινο. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου Αθηναίων, συμμετείχαν 130 επιστήμονες, εκπρόσωποι πολιτιστικών οργανισμών και ειδικοί στην πολιτιστική κληρονομιά και τη διαχείριση πρασίνου από όλη την Ευρώπη — η μεγαλύτερη συμμετοχή στην ιστορία του θεσμού.
Έρευνα για τον άνθρακα και την ευεξία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την καθημερινότητα της Αθήνας έχει η συνεργασία με το Τμήμα Βιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία περιλαμβάνει τη συλλογή στοιχείων για τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη του Εθνικού Κήπου.
Η έρευνα αποσκοπεί στην αποτίμηση της συμβολής του στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, αλλά και στη μελέτη της σχέσης του αστικού πρασίνου με την ψυχική υγεία και την ευεξία των πολιτών.
Τα αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιαστούν σε ειδική εκδήλωση. Η ανακοίνωση δεν περιλαμβάνει ακόμη ευρήματα ή συγκεκριμένη ημερομηνία παρουσίασης.
Οι παρεμβάσεις στον Εθνικό Κήπο
Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, χαρακτήρισε τον Εθνικό Κήπο «πρότυπο πράσινης διαχείρισης για ολόκληρη τη χώρα», αναφερόμενος στη φροντίδα και στις παρεμβάσεις για την προστασία και την ανάδειξή του.
Στις δράσεις που παρουσίασε περιλαμβάνονται η φύτευση νέων δέντρων, η αποκατάσταση της λίμνης, η αναδιαμόρφωση της εισόδου στη λεωφόρο Αμαλίας, η τοποθέτηση 120 πινακίδων με κωδικούς QR και τα εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά.
Στόχος, σύμφωνα με τον δήμαρχο, είναι η εξέλιξη του Κήπου με τρόπο που διαφυλάσσει τον μοναδικό χαρακτήρα του και τη σύνδεσή του με την ιστορία της Αθήνας.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της δημοτικής εταιρείας, Νικόλας Φουρναράκης, περιέγραψε τους ιστορικούς κήπους ως «ζωντανά μνημεία» και συνέδεσε τη συμμετοχή στη διοργάνωση με την εμπιστοσύνη προς τη διοίκηση του Εθνικού Κήπου.
Εργαστήρια, βραβεία και μουσική
Για πρώτη φορά, το Φόρουμ είχε τριήμερη διάρκεια. Το πρόγραμμα περιλάμβανε εργαστήρια στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων, την πρώτη απονομή των βραβείων Akanthus για τη συμβολή στην προστασία και ανάδειξη των ιστορικών κήπων και μουσική εκδήλωση στον Εθνικό Κήπο.
Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας MERITA, με τη συμμετοχή κουαρτέτου εγχόρδων. Οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν επίσης τον λόφο του Φιλοπάππου, την Πνύκα και τους κήπους του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Η σημασία για την Αθήνα
Το θέμα της διοργάνωσης ανέδειξε τη διπλή αξία των ιστορικών κήπων: ως χώρων πολιτιστικής μνήμης και ως ζωντανών οικοσυστημάτων μέσα στις πόλεις.
Για την Αθήνα, η συζήτηση συνδέεται με την προστασία του υπάρχοντος πρασίνου, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την ποιότητα του δημόσιου χώρου. Η έρευνα του ΕΚΠΑ αναμένεται να προσθέσει επιστημονικά δεδομένα στη συζήτηση για την αξία του Εθνικού Κήπου στην καθημερινότητα των κατοίκων.
