Για περισσότερα από σαράντα χρόνια, το τρενάκι του Περάματος μετέφερε εργάτες, κατοίκους και οικογένειες ανάμεσα στον Πειραιά και τις δυτικές παρυφές του λιμανιού. Σήμερα, ένα από τα βαγόνια που διασώθηκαν ετοιμάζεται να δεχθεί έναν διαφορετικό τύπο ταξιδιώτη: τον αναγνώστη.
Στον παλιό συρμό του ΗΣΑΠ, ο οποίος βρίσκεται στο Πέραμα και φιλοξενεί το 1ο Σύστημα Ναυτοπροσκόπων της πόλης, άρχισε η εγκατάσταση Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Δήμου Περάματος στις 5 Οκτωβρίου, τα ράφια θα περιλαμβάνουν νέους και παλαιότερους τίτλους βιβλίων. Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη πότε ο χώρος θα ανοίξει για το κοινό, ποιο θα είναι το ωράριο ή εάν θα λειτουργεί ως δανειστική βιβλιοθήκη.
Ένα βαγόνι που δεν έμεινε ακίνητο
Η σχεδιαζόμενη βιβλιοθήκη δεν αποτελεί την πρώτη νέα χρήση του ιστορικού βαγονιού. Ο χώρος έχει ήδη φιλοξενήσει μαθήματα σκακιού για μαθητές, τα οποία, σύμφωνα με τον Δήμο, πρόκειται να μεταφερθούν στο Δημαρχείο.
Παράλληλα, το βαγόνι εξακολουθεί να αποτελεί έδρα των Ναυτοπροσκόπων. Η παραχώρηση και αξιοποίησή του βασίζεται, κατά τη δημοτική ανακοίνωση, σε εννεαετή σύμβαση με τη ΣΤΑΣΥ και συμβολικό μίσθωμα. Το πλήρες περιεχόμενο της σύμβασης δεν έχει δημοσιοποιηθεί μαζί με την ανακοίνωση.
Αυτή η διαδοχή χρήσεων έχει ιδιαίτερη σημασία για μια πόλη όπως το Πέραμα. Το βαγόνι δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως στατικό έκθεμα, αλλά ως χώρος στον οποίο μπορούν να επιστρέφουν δραστηριότητες της γειτονιάς. Από τους προσκόπους και το σκάκι, τώρα περνά στα βιβλία.
Η γραμμή που ένωσε το Πέραμα με τον Πειραιά
Το τραμ Περάματος —γνωστό στους κατοίκους ως «τρενάκι»— άρχισε να λειτουργεί στις 20 Ιουλίου 1936. Ήταν ηλεκτροκίνητος ελαφρύς σιδηρόδρομος κανονικού εύρους και συνέδεε τον Πειραιά με το Κερατσίνι, το Ικόνιο, το Πέραμα και τον Ναύσταθμο.
Για τις εργατικές συνοικίες της διαδρομής δεν ήταν απλώς ένα μέσο μεταφοράς. Υπήρξε βασικός σύνδεσμος με το λιμάνι, τα εργοστάσια και τις θέσεις εργασίας της παραλιακής ζώνης. Το 1955, στη μεγαλύτερη περίοδο ακμής του, φέρεται να μετέφερε περισσότερους από οκτώ εκατομμύρια επιβάτες.
Η γραμμή σταμάτησε επισήμως να λειτουργεί στις 23 Μαρτίου 1977. Επέστρεψε εκτάκτως για μία ημέρα, στις 4 Απριλίου του ίδιου έτους, λόγω απεργίας των λεωφορείων, πριν περάσει οριστικά στην αστική μνήμη.
Το παλιό τρενάκι έχει ήδη κερδίσει τη δεύτερη ζωή του ως χώρος της κοινότητας. Το επόμενο βήμα είναι να αποδειχθεί ότι μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από ένα όμορφο κέλυφος: μια μικρή, ζωντανή βιβλιοθήκη δεμένη με τους ανθρώπους και τη μνήμη του Περάματος.
