Πριν από το espresso και το freddo, η Αθήνα είχε τα καφενεία της: μαρμάρινα τραπέζια, καφές στη χόβολη με λουκούμι, και θαμώνες που κάθονταν στο ίδιο σκαμνί για δεκαετίες. Κάποια από αυτά επιβίωσαν, αντιστάθηκαν στη μόδα και παραμένουν ζωντανά σημεία αναφοράς. Ακολουθεί μια διαδρομή σε πέντε από τα πιο ιστορικά.
Κολωνάκι: η Δεξαμενή, αγέρωχη από το 1900
Στην πλατεία Δεξαμενή, το ομώνυμο καφενείο στέκει από τις αρχές του 1900 και παραμένει πιστό στην αισθητική που το έκανε αγαπητό. Το 2012, μετά από πέντε χρόνια αδράνειας, πέρασε σε νέα χέρια, συνεχίζοντας ωστόσο να σερβίρει τον παραδοσιακό ελληνικό καφέ, απλούς μεζέδες, ούζο και κρύα μπίρα σε μια ατμόσφαιρα αναλλοίωτη στον χρόνο.
Πλάκα: η Ωραία Ελλάς
Από το 1960, η Ωραία Ελλάς σερβίρει ελληνικό καφέ στη χόβολη με παραδοσιακό λουκούμι. Στα τραπεζάκια της πέρασαν λογοτεχνικές φυσιογνωμίες όπως ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Κώστας Βάρναλης, ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Νίκος Καζαντζάκης, ενώ ακόμα και σήμερα εκεί δίνουν το κυριακάτικο ραντεβού τους παλιοί Αθηναίοι.
Εξάρχεια: η Μουριά, από το 1915
Ένα από τα παλαιότερα καφενεία της πόλης, η Μουριά λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1915 — με μόνη εξαίρεση την περίοδο της Κατοχής. Στην ιστορία της φιλοξένησε ακόμα και θεατρικές παραστάσεις, σε μια εποχή που ο θεατρικός κόσμος αναζητούσε χώρους πέρα από τα καθιερωμένα θέατρα. Παραμένει σημείο συνάντησης ανθρώπων κάθε ηλικίας και ιδεολογίας.
Αθηνάς: το καφεκοπτείο Mokka
Στην οδό Αθηνάς, το Mokka λειτουργεί ως καφεκοπτείο εδώ και σχεδόν έναν αιώνα, γεμίζοντας τον δρόμο με τη μυρωδιά φρεσκοαλεσμένου καφέ — μια εμπειρία διαφορετική από το καφενείο, αλλά εξίσου δεμένη με την ιστορία της πόλης.
Ένα σημείο που δεν υπάρχει πια: το Ζαχαράτου
Δεν λειτουργούν όλα τα ιστορικά καφενεία μέχρι σήμερα. Το θρυλικό «Ζαχαράτου» στην πλατεία Συντάγματος άνοιξε το 1888 και έκλεισε το 1960, έχοντας φιλοξενήσει πολιτικούς, στρατιωτικούς και δημοσιογράφους — ο Γεώργιος Παπανδρέου το είχε αποκαλέσει «το δεύτερο και πιο ελεύθερο κοινοβούλιο της χώρας». Παραμένει σημείο αναφοράς στη συλλογική μνήμη της πόλης, ακόμη κι αν δεν υπάρχει πια.
