Η Αθήνα φιλοξενεί σήμερα περισσότερους τουρίστες από ποτέ, με τις κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης να πλησιάζουν τις 19.000 μονάδες μόνο στον Δήμο Αθηναίων. Όμως τα πρώτα στοιχεία που ανακοίνωσε η Αναπτυξιακή Αθήνας δείχνουν κάτι διαφορετικό: εκεί όπου εφαρμόστηκε αναστολή νέων αδειών, ο ρυθμός αύξησης των καταλυμάτων έπεσε κατακόρυφα, από πάνω από 18% σε λιγότερο από 6% μέσα σε έναν χρόνο.
Ένα «θερμόμετρο» για τον τουρισμό της πόλης
Η επικαιροποίηση της Μελέτης Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας, που εκπονήθηκε αρχικά το 2024 από το τεχνικό γραφείο «Γκοιμίσης και Συνεργάτες», λειτουργεί πλέον ως μόνιμος μηχανισμός παρακολούθησης μέσω του Παρατηρητηρίου Βιώσιμου Τουρισμού. Στόχος του δεν είναι μόνο να καταγράφει πόσα καταλύματα ανοίγουν, αλλά να δείχνει πώς αυτή η αύξηση μεταφράζεται σε πραγματική πίεση για τις γειτονιές —στην κατοικία, στις υποδομές, στην καθημερινότητα των κατοίκων.
Τα νούμερα που δείχνουν ραγδαία ανάπτυξη
Ανάμεσα στο 2018 και το 2025, οι μονάδες τουριστικής διαμονής στον Δήμο Αθηναίων αυξήθηκαν από 14.288 σε 19.071, ενώ οι διαθέσιμες κλίνες ξεπέρασαν τις 105.000, με άνοδο 24,3%. Η βραχυχρόνια μίσθωση κινήθηκε ακόμη πιο επιθετικά: οι μονάδες τύπου Airbnb έφτασαν τις 18.769, αυξημένες κατά 33,5% σε σχέση με το 2018 και κατά σχεδόν 60% σε σχέση με το 2021, όταν η αγορά ακόμη ανάρρωνε από την πανδημία. Παράλληλα, ο αριθμός των ξενοδοχείων αυξήθηκε κατά 29,1%.
Η πίεση αυξάνεται πιο γρήγορα από τα καταλύματα
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της μελέτης δεν είναι ο αριθμός των καταλυμάτων, αλλά η ένταση της χρήσης τους. Οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα στην τελευταία οκταετία, καταγράφοντας άνοδο 183,7%, ενώ οι τουρίστες ανά κάτοικο αυξήθηκαν κατά 142,2%. Με άλλα λόγια, η πόλη δεν γεμίζει απλώς με περισσότερα καταλύματα· γεμίζει με πολύ περισσότερους επισκέπτες ανά μόνιμο κάτοικο, κάτι που βαραίνει δυσανάλογα συγκεκριμένες γειτονιές.
Το ιστορικό κέντρο παραμένει το επίκεντρο
Σχεδόν το 60% των τουριστικών κλινών του Δήμου συγκεντρώνεται στην 1η Δημοτική Κοινότητα. Ο «σκληρός πυρήνας» παραμένει σταθερός: Εμπορικό Κέντρο, Μοναστηράκι-Πλάκα, Ψυρρή-Κουμουνδούρου, Μακρυγιάννη, Θησείο, Άγιος Κωνσταντίνος-Πλατεία Βάθης, Καλλιρρόη, Δουργούτι και Πλαστήρα στο Παγκράτι. Στο Εμπορικό Κέντρο, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα σε οκτώ χρόνια, ενώ ο τουρισμός αρχίζει πλέον να «διαχέεται» και σε γειτονιές όπως το Κουκάκι και τα Εξάρχεια, που παραδοσιακά έμεναν εκτός του βασικού τουριστικού χάρτη.
Πρώτες ενδείξεις ότι η αναστολή αδειών «πιάνει»
Στην 1η, 2η και 3η Δημοτική Κοινότητα, όπου ισχύει αναστολή έκδοσης νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης, τα στοιχεία δείχνουν σαφή επιβράδυνση: από ρυθμό αύξησης 18%-20% το 2023-2024, ο ρυθμός περιορίστηκε σε 1,7%-5,4% το 2024-2025. Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας σχολίασε ότι η αναστολή «στις περιοχές όπου εφαρμόζεται, αποδίδει», τονίζοντας ότι το 60% των τουριστικών κλινών σε μία μόνο κοινότητα δεν επιτρέπει ενιαία αντιμετώπιση όλης της πόλης. Ο διευθύνων σύμβουλος της Αναπτυξιακής Αθήνας, Ελισσαίος Σαρμάς, μίλησε για τη δημιουργία ενός μόνιμου εργαλείου τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικής, πέρα από τη στιγμιαία καταγραφή δεδομένων.
Τι σημαίνει αυτό για την πόλη
Παρότι η επιβράδυνση των νέων αδειών είναι ενθαρρυντική, το υπάρχον απόθεμα καταλυμάτων παραμένει ενεργό και μεγάλο, οπότε η συνολική τουριστική πίεση σταθεροποιείται χωρίς προς το παρόν να υποχωρεί. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν το μέτρο μπορεί να συνοδευτεί και από πραγματική αποκλιμάκωση, ή αν θα χρειαστούν πρόσθετες παρεμβάσεις στις πιο επιβαρυμένες γειτονιές.
