Σπασμένα στέγαστρα, φθαρμένα παγκάκια, ελλιπής φωτισμός και στάσεις χωρίς καμία προστασία από τον ήλιο ή τη βροχή. Η εικόνα πολλών στάσεων λεωφορείων στην Αθήνα προκαλεί καθημερινά παράπονα πολιτών. Το ερώτημα που τίθεται είναι απλό: ποιος έχει τελικά την ευθύνη για τις στάσεις των λεωφορείων; Ο ΟΑΣΑ, οι Δήμοι, η Περιφέρεια Αττικής ή κάποιος άλλος φορέας;
Ποιος είναι αρμόδιος για τις στάσεις
Η λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών ανήκει στον ΟΑΣΑ, ο οποίος σχεδιάζει το συγκοινωνιακό έργο, τις γραμμές και τις θέσεις των στάσεων.
Ωστόσο, η εικόνα και η κατάσταση μιας στάσης δεν αποτελεί αποκλειστικά ευθύνη του Οργανισμού.
Στην πράξη, οι αρμοδιότητες είναι κατανεμημένες μεταξύ διαφορετικών φορέων, γεγονός που πολλές φορές δημιουργεί καθυστερήσεις και σύγχυση.
Τι κάνει ο ΟΑΣΑ
Ο ΟΑΣΑ είναι υπεύθυνος για:
* τον καθορισμό των στάσεων των λεωφορείων και τρόλεϊ,
* την ονοματοδοσία και την αρίθμησή τους,
* την τοποθέτηση της σχετικής συγκοινωνιακής πληροφόρησης,
* τις ηλεκτρονικές πινακίδες ενημέρωσης όπου υπάρχουν,
* τη διαχείριση του συγκοινωνιακού δικτύου.
Με άλλα λόγια, ο ΟΑΣΑ αποφασίζει πού θα βρίσκεται μία στάση και ποια γραμμή θα εξυπηρετεί.
Ποιος κατασκευάζει και συντηρεί τα στέγαστρα
Η κατασκευή, η συντήρηση ή η αντικατάσταση των στεγάστρων δεν αποτελεί πάντοτε ευθύνη του ΟΑΣΑ.
Στις περισσότερες περιπτώσεις:
* οι Δήμοι συνεργάζονται με τον ΟΑΣΑ,
* υπάρχουν συμβάσεις παραχώρησης διαφημιστικών στεγάστρων,
* ιδιωτικές εταιρείες αναλαμβάνουν την εγκατάσταση και συντήρηση με αντάλλαγμα τη διαφημιστική εκμετάλλευση.
Αυτό σημαίνει ότι μία χαλασμένη στάση μπορεί να εμπλέκει περισσότερους από έναν υπεύθυνους.
Πότε εμπλέκονται οι Δήμοι
Οι Δήμοι είναι υπεύθυνοι για ζητήματα όπως:
* η καθαριότητα του χώρου,
* ο φωτισμός του πεζοδρομίου,
* οι παρεμβάσεις στο πεζοδρόμιο,
* η προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία,
* οι μικρές τεχνικές εργασίες στον κοινόχρηστο χώρο.
Σε αρκετές περιπτώσεις οι Δήμοι χρηματοδοτούν και την αντικατάσταση παλαιών στεγάστρων μέσω ίδιων πόρων ή ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Ποιος ευθύνεται όταν μια στάση είναι κατεστραμμένη
Αν μία στάση παρουσιάζει προβλήματα, ο πολίτης μπορεί να απευθυνθεί:
* στον ΟΑΣΑ για ζητήματα λειτουργίας της στάσης,
* στον οικείο Δήμο για θέματα πεζοδρομίων, καθαριότητας ή προσβασιμότητας,
* στην εταιρεία που έχει αναλάβει τη συντήρηση του στεγάστρου, εφόσον υπάρχει σχετική σύμβαση.
Η πολυδιάσπαση αυτή εξηγεί γιατί πολλές φορές απαιτείται αρκετός χρόνος μέχρι να αποκατασταθούν οι ζημιές.
Το μεγάλο πρόβλημα στην Αττική
Χιλιάδες στάσεις στην Αττική εξακολουθούν να μην διαθέτουν:
* σκίαση,
* επαρκή φωτισμό,
* ηλεκτρονική ενημέρωση,
* καθίσματα,
* υποδομές για ΑμεΑ.
Κατά τη διάρκεια των έντονων καυσώνων αλλά και των χειμερινών βροχοπτώσεων, οι επιβάτες περιμένουν συχνά εκτεθειμένοι στις καιρικές συνθήκες.
Η ανανέωση των στάσεων αποτελεί διαχρονικό αίτημα τόσο των επιβατών όσο και των τοπικών κοινωνιών.
Η ευθύνη για τις στάσεις λεωφορείων δεν ανήκει αποκλειστικά σε έναν φορέα. Ο ΟΑΣΑ σχεδιάζει και διαχειρίζεται το συγκοινωνιακό δίκτυο, ενώ οι Δήμοι, οι συμβάσεις διαφημιστικής εκμετάλλευσης και άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς έχουν σημαντικό ρόλο στη συντήρηση και την εικόνα των στάσεων. Η καλύτερη συνεργασία μεταξύ όλων των αρμόδιων υπηρεσιών θεωρείται απαραίτητη ώστε οι επιβάτες να απολαμβάνουν ασφαλείς, λειτουργικές και σύγχρονες υποδομές.
