Αρχική Blog Σελίδα 6

Νύχτες Πρεμιέρας 2026: Τρεις κινηματογραφικές διαδρομές για το Σαββατοκύριακο

Οι Νύχτες Πρεμιέρας επέστρεψαν και η Αθήνα ξαναγίνεται εκείνη η υπέροχη, προσωρινή κινηματογραφική πολιτεία όπου οι αποστάσεις μετρώνται σε προβολές, τα ραντεβού κλείνονται στα φουαγιέ και το τελευταίο μετρό μοιάζει με μέρος του φεστιβαλικού προγράμματος. Η 32η διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας πραγματοποιείται από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 11 Οκτωβρίου 2026, με προβολές, αφιερώματα, ελληνικές μικρού μήκους, ντοκιμαντέρ, masterclasses και καλεσμένους σε αίθουσες της πόλης.

Για το πρώτο πλήρες Σαββατοκύριακο του φεστιβάλ, αφήνουμε στην άκρη τη λογική του εξαντλητικού καταλόγου. Σχεδιάζουμε τρεις κινηματογραφικές διαδρομές και επιλέγουμε ανάλογα με τη διάθεση: ανακάλυψη νέων δημιουργών, αιχμηρό πολιτικό σινεμά, μουσική, οικογενειακή έξοδος ή τρόμος μετά τις δέκα.

Διαδρομή 1: Σύνταγμα–Άστορ για πολιτικό και ανήσυχο σινεμά

Το Άστορ, στη Σταδίου 28 με είσοδο από τη Στοά Κοραή, παραμένει μία από τις κατεξοχήν φεστιβαλικές αίθουσες της Αθήνας. Η πιο εύκολη πρόσβαση γίνεται από το μετρό Πανεπιστήμιο, ενώ από το Σύνταγμα η απόσταση καλύπτεται άνετα με τα πόδια.

Για ένα δυνατό κινηματογραφικό ξεκίνημα: «Τενεκεδένιο Κάστρο», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 18:00 — Άστορ

Ένα ντοκιμαντέρ για μια νομαδική κοινότητα που ζει έξω από τους κανόνες του σύγχρονου κόσμου, ανάμεσα στη φτώχεια, στην ελευθερία, στα παιδικά γέλια και στην προσδοκία μιας καλύτερης ζωής. Η προβολή ανήκει στο Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ.

Διάλεξέ το αν: θέλεις ένα ανθρωποκεντρικό ντοκιμαντέρ και την αίσθηση ότι ανακαλύπτεις μια ταινία πριν αρχίσει να συζητιέται ευρύτερα.

Για πικρό χιούμορ και πολιτική σάτιρα: «Φωτιά… Πυροσβέστες», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 20:00 — Άστορ
Διάρκεια: 70 λεπτά

Η τελευταία τσεχοσλοβάκικη ταινία του Μίλος Φόρμαν πριν από την αυτοεξορία του μετατρέπει την ετήσια γιορτή μιας ομάδας εθελοντών πυροσβεστών σε εκρηκτική σάτιρα της γραφειοκρατίας, της εξουσίας και της ανθρώπινης ματαιοδοξίας. Η προβολή εντάσσεται στο αφιέρωμα «Ο Γιώργος Λάνθιμος παρουσιάζει» και είναι η ιδανική επιλογή για όσους θέλουν κλασικό σινεμά που εξακολουθεί να δαγκώνει.

Διάλεξέ το αν: προτιμάς αιχμηρή πολιτική αλληγορία, μαύρο χιούμορ και μια μικρή σε διάρκεια ταινία που αφήνει μεγάλο αποτύπωμα.

Για μια σκοτεινή τελευταία προβολή: «Μέσα στη Νύχτα», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 23:30 — Άστορ

Μια νυχτερινή περιπλάνηση μετατρέπεται σε συλλογικό φεμινιστικό χρονικό, κάπου ανάμεσα στη μυθοπλασία, στο ντοκιμαντέρ και στην κινηματογραφική ποίηση. Πρόκειται για καθαρό μεταμεσονύχτιο σινεμά: ατμοσφαιρικό, αστικό και υπνωτικό.

Διάλεξέ το αν: θέλεις να βγεις από την αίθουσα μετά τα μεσάνυχτα και να δεις το κέντρο της Αθήνας σαν συνέχεια της ταινίας.

Διαδρομή 2: Ομόνοια–Cinobo Όπερα για νέες φωνές, ιδέες και μουσική

Το Cinobo Όπερα βρίσκεται στην Ακαδημίας 57. Προσεγγίζεται εύκολα από Πανεπιστήμιο ή Ομόνοια, ενώ η Αίθουσα 1 διαθέτει προσβάσιμη διαδρομή για χρήστες αμαξιδίου. Συνιστάται άφιξη τουλάχιστον δέκα λεπτά πριν από την προβολή.

Για να δεις σήμερα το αυριανό ελληνικό σινεμά: «Ελληνικές Μικρές Ιστορίες — Διαγωνιστικό Γ΄», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 17:00 — Cinobo Όπερα 1, Συνολική διάρκεια: 92 λεπτά

Πέντε ελληνικές ταινίες μικρού μήκους σε μία προβολή:

  • «Εδώ που είμαι θα ’ρθεις», της Λήδας Καμπερίδη
  • «Από το 1 στο Μπλε», της Σοφίας Πριόβολου
  • « Η έρημος», της Ιωάννας Διγενάκη
  • «Επιφάνειες», της Μελίνας Λουκανίδου
  • «The Great Organ», των Ρωξάνης Κριμίζη και Μιχάλη Κίμωνα

Από μια μητέρα που αναζητά την εξαφανισμένη κόρη της μέχρι ένα σκυλάκι που χάνεται στον αθηναϊκό καύσωνα και δύο περιθωριοποιημένους ανθρώπους που συναντούν έναν εξωγήινο οργανισμό, η ενότητα αποτυπώνει τη θεματική και αισθητική πολυφωνία της νεότερης ελληνικής δημιουργίας.

Διάλεξέ το αν: θέλεις πολλές διαφορετικές ιστορίες σε μία προβολή ή ενδιαφέρεσαι να γνωρίσεις νέους Έλληνες δημιουργούς.

Για σινεμά, φιλοσοφία και πολιτική: «Οδηγός Ουτοπίας για Διεστραμμένους», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 19:30 — Cinobo Όπερα 1

Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ και η σκηνοθέτις Σόφι Φάινς ολοκληρώνουν την ιδιότυπη τριλογία τους με ένα κινηματογραφικό δοκίμιο που χρησιμοποιεί την ποπ κουλτούρα, τις ταινίες και την ψυχανάλυση για να μιλήσει για τους συλλογικούς φόβους και τις πολιτικές φαντασιώσεις της εποχής μας.

Διάλεξέ το αν: σου αρέσει να συνεχίζεις την ταινία στη συζήτηση που ακολουθεί.

Για να κλείσει η βραδιά με βρετανική ποπ: «Pulp: Και τώρα τι παίζουμε;», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 22:15 — Cinobo Όπερα 1

Ο Γκαρθ Τζένινγκς ακολουθεί τους Pulp στη συναυλιακή τους επιστροφή και επιχειρεί να απαντήσει σε ένα δύσκολο ερώτημα: τι κάνει μια μπάντα όταν η εποχή της έχει φαινομενικά περάσει, αλλά τα τραγούδια της εξακολουθούν να σημαίνουν τόσα πολλά; Το αποτέλεσμα προτείνεται ως γιορτή για το συγκρότημα, τη βρετανική ποπ και όλους όσοι αρνούνται να αντιμετωπίσουν τη νοσταλγία σαν μουσειακό έκθεμα.

Διάλεξέ το αν: θέλεις η φεστιβαλική βραδιά να τελειώσει με μουσική και όχι με υπαρξιακή συντριβή.

Διαδρομή 3: Πανόρμου–Δαναός για οικογένεια, συναίσθημα ή καθαρό τρόμο

Ο Δαναός βρίσκεται στη Λεωφόρο Κηφισίας 109, κοντά στο μετρό Πανόρμου. Εξυπηρετείται επίσης από τη στάση «Ερυθρός Σταυρός». Τα φεστιβαλικά εισιτήρια εκδίδονται μέσα από το σύστημα που ορίζει η διοργάνωση και όχι από το κανονικό site του κινηματογράφου.

Για οικογενειακή είσοδο στο φεστιβάλ: «Βίβα Κάρμεν!», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 17:00 — Δαναός 1

Μια ατίθαση παρέα παιδιών του δρόμου προσπαθεί να σώσει την Κάρμεν από τη γνωστή τραγική μοίρα της. Ο Σεμπαστιάν Λοντενμπάχ μετατρέπει την όπερα του Μπιζέ σε πολύχρωμη μουσική περιπέτεια και προσφέρει μια από τις πιο προσιτές επιλογές για νεότερους θεατές.

Διάλεξέ το αν: αναζητάς μια οικογενειακή προβολή που δεν αντιμετωπίζει τα παιδιά σαν παθητικούς θεατές.

Για μια τρυφερή ιστορία οικογένειας: «Λόγια Αγάπης», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 19:30 — Δαναός 1

Μια μητέρα μεγαλώνει μόνη δύο παιδιά, ενώ η έφηβη κόρη της προσπαθεί να συναντήσει τον πατέρα που δεν γνώρισε ποτέ. Ο Ρούντι Ρόζενμπεργκ χτίζει ένα ήπιο, συναισθηματικό οικογενειακό δράμα γύρω από την απουσία, την οικειότητα και τις εύθραυστες ισορροπίες ενός σπιτιού.

Διάλεξέ το αν: θέλεις ένα ζεστό, ανθρώπινο φιλμ χωρίς φεστιβαλικές επιδείξεις δεξιοτεχνίας.

Για όσους θέλουν να φοβηθούν κανονικά: «Ποτέ μετά το Σκοτάδι», Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 22:00 — Δαναός 1
Διάρκεια: 104 λεπτά

Μια περιπλανώμενη μέντιουμ, η οποία βοηθά χαμένες ψυχές να περάσουν στην επόμενη ζωή, έρχεται αντιμέτωπη με μια επικίνδυνη οντότητα σε απομονωμένη εξοχική κατοικία. Ο Ντέιβ Μπόιλ συνδυάζει μυστήριο, χιούμορ και υπερφυσικό τρόμο σε μια σύγχρονη ιαπωνική ιστορία φαντασμάτων, με τη Μόεκα Χόσι στον κεντρικό ρόλο.

Διάλεξέ το αν: για σένα φεστιβάλ χωρίς μία καλή βραδινή ταινία τρόμου είναι χαμένη ευκαιρία.

Ποια διαδρομή σου ταιριάζει;

  • Θέλεις πολιτική σάτιρα και σκοτεινό arthouse; Κατευθύνσου στο Άστορ.
  • Θέλεις νέους δημιουργούς, Ζίζεκ ή Pulp; Επίλεξε Cinobo Όπερα.
  • Θέλεις οικογενειακή έξοδο, συναίσθημα ή ιαπωνικό τρόμο; Κλείσε θέση στον Δαναό.
  • Έχεις χρόνο μόνο για μία ταινία; Το «Φωτιά… Πυροσβέστες» είναι η πιο ασφαλής κλασική επιλογή.
  • Θέλεις να ανακαλύψεις κάτι καινούργιο; Οι «Ελληνικές Μικρές Ιστορίες» έχουν τη μεγαλύτερη πιθανότητα ευχάριστης έκπληξης.
  • Θέλεις φεστιβαλικό fun; Οι Pulp είναι το ιδανικό κλείσιμο.
  • Θέλεις genre cinema; «Ποτέ μετά το Σκοτάδι», χωρίς δεύτερη σκέψη.

Εισιτήρια και χρήσιμες πληροφορίες

Η βασική τιμή των περισσότερων φεστιβαλικών προβολών είναι 8 ευρώ. Η ηλεκτρονική προπώληση πραγματοποιείται μέσω More.com, ενώ η διαθεσιμότητα μεταβάλλεται διαρκώς. Οι κάτοχοι καρτών διαρκείας μπορούν να εξαργυρώνουν προβολές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα της κάρτας, με βάση τους ειδικούς όρους και τις διαθέσιμες θέσεις.

Πριν ξεκινήσετε:

  • Ελέγξτε τη διαθεσιμότητα στην επίσημη σελίδα κάθε προβολής.
  • Μην υπολογίζετε σε αγορά της τελευταίας στιγμής για δημοφιλείς βραδινές ταινίες.
  • Φτάστε στην αίθουσα τουλάχιστον 15 λεπτά νωρίτερα.
  • Επιβεβαιώστε την πολιτική καθυστερημένης προσέλευσης.
  • Για πληροφορίες προσβασιμότητας, επικοινωνήστε με τη διοργάνωση ή την αίθουσα πριν από την αγορά.

Το πλήρες και διαρκώς ενημερωμένο πρόγραμμα βρίσκεται στην επίσημη ιστοσελίδα των Νυχτών Πρεμιέρας.


 

Γκράβα: Προληπτική εκκένωση των σχολείων μετά από αναφορές για οσμή φυσικού αερίου

Προληπτικά εκκενώθηκε το σύνολο του σχολικού συγκροτήματος της Γκράβας, μετά από αναφορές για έντονη οσμή που προκάλεσε ανησυχία για πιθανή διαρροή φυσικού αερίου. Η εκκένωση περιέλαβε τα Δημοτικά Σχολεία, τα Γυμνάσια και τα Λύκεια του συγκροτήματος.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Δήμου Αθηναίων, από τον πρώτο έλεγχο που πραγματοποίησε κλιμάκιο της Enaon, της Ελληνικής Εταιρείας Διανομής Αερίων, δεν διαπιστώθηκε διαρροή αερίου. Για λόγους ασφάλειας, ο Δήμος απέστειλε επιπλέον συνεργείο για δεύτερη αυτοψία και νέες μετρήσεις. Κατά την έκδοση της ανακοίνωσης, το σχετικό πόρισμα αναμενόταν.

Η ενημέρωση και οι πρώτες ενέργειες

Όπως αναφέρει ο Δήμος, στις 09:05 το πρωί η Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ενημέρωσε τηλεφωνικά τον Αντιδήμαρχο Τεχνικών Υπηρεσιών, Δημοτικής Περιουσίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Πάρη Χαρλαύτη, και τον Αντιδήμαρχο Παιδείας και Διαγενεακής Αλληλεγγύης, Θωμά Γεωργιάδη, για την έντονη οσμή στον χώρο.

Οι δύο αντιδήμαρχοι ειδοποίησαν την Enaon, κλιμάκιο της οποίας μετέβη στο σχολικό συγκρότημα και πραγματοποίησε τις προβλεπόμενες μετρήσεις.

Παρά το αποτέλεσμα του αρχικού ελέγχου, ακολούθησε δεύτερος έλεγχος με συνεργείο που απέστειλε ο Δήμος Αθηναίων, ενώ το συγκρότημα εκκενώθηκε προληπτικά.

Screenshot

Παρουσία δημοτικών υπηρεσιών και δυνάμεων έκτακτης ανάγκης

Στο σημείο βρίσκονται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι αρμόδιοι αντιδήμαρχοι, κλιμάκια του Δήμου Αθηναίων και δυνάμεις της Πυροσβεστικής, της Δημοτικής Αστυνομίας και της Ελληνικής Αστυνομίας.

Ο Δήμος αναφέρει ότι οι έλεγχοι συνεχίζονται μέχρι να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο κινδύνου και ότι οι υπηρεσίες του θα παραμείνουν στο σχολικό συγκρότημα έως την ολοκλήρωσή τους.

Η αιτία της οσμής δεν διευκρινίζεται στην ανακοίνωση, ενώ το αρνητικό αποτέλεσμα του πρώτου ελέγχου δεν συνιστά ακόμη ολοκλήρωση της διερεύνησης.

Το Πεδίον του Άρεως γίνεται ροζ: Το Greece Race for the Cure επιστρέφει με νέα αφετηρία

Χιλιάδες άνθρωποι, μία κοινή διαδρομή και ένα μήνυμα που δεν περιορίζεται στη γραμμή του τερματισμού. Το Greece Race for the Cure επιστρέφει στην Αθήνα για 18η χρονιά, το Σάββατο 3 και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026, αλλά αυτή τη φορά αλλάζει σημείο συνάντησης. Η διοργάνωση μεταφέρεται για πρώτη φορά στο Πεδίον του Άρεως, δίνοντας νέο παλμό σε ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια πάρκα της πόλης.

Ασθενείς, γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία τους, συγγενείς, φίλοι, εθελοντές, δρομείς και οικογένειες θα βρεθούν μαζί σε μια δράση η οποία συνδέει την άθληση με την πρόληψη, την ενημέρωση και τη διεκδίκηση καλύτερης φροντίδας για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο του μαστού.

Ένα χωριό ενημέρωσης μέσα στην πόλη

Η διοργάνωση αρχίζει το Σάββατο 3 Οκτωβρίου, από τις 12:00 έως τις 18:00, με τη λειτουργία ενός «χωριού» ενημέρωσης και προαγωγής της υγείας στο Πεδίον του Άρεως. Στο Health Village θα συμμετέχουν επιστημονικοί και κοινωνικοί φορείς, ενώ το Race Village θα φιλοξενήσει περίπτερα ενημέρωσης, δράσεις πρόληψης, αθλητικές δοκιμασίες και ομαδικά fitness sessions.

Για τα παιδιά θα λειτουργήσει ξεχωριστή γωνιά με ζωγραφική, παιχνίδια στη φύση, face painting και εργαστήριο σαπουνόφουσκας. Το Σάββατο δεν αποτελεί απλώς την προετοιμασία του αγώνα, αλλά μια ανοιχτή ημέρα γνωριμίας με τους ανθρώπους και τα προγράμματα που βρίσκονται πίσω από τη διοργάνωση.

Η Αθήνα περπατά και τρέχει μαζί

Η Κυριακή 4 Οκτωβρίου είναι η ημέρα του αγώνα. Η διοργάνωση αρχίζει στις 08:00 και στις 08:45 δίνεται η εκκίνηση του αγώνα δρόμου των 5 χιλιομέτρων από τη λεωφόρο Αλεξάνδρας, με κατεύθυνση προς την Πατησίων. Οι διαθέσιμες θέσεις για τα 5 χιλιόμετρα έχουν ήδη εξαντληθεί, επιβεβαιώνοντας το μεγάλο ενδιαφέρον του κοινού.

Στις 10:30 ακολουθεί ο συμβολικός περίπατος των 2 χιλιομέτρων. Η διαδρομή είναι ανοιχτή σε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και φυσικής κατάστασης και επιτρέπει τη συμμετοχή οικογενειών με παιδιά και βρεφικά καρότσια. Όσοι επιθυμούν να συμμετάσχουν στον περίπατο πρέπει να ελέγξουν εγκαίρως τη διαθεσιμότητα εγγραφών στην επίσημη ιστοσελίδα της διοργάνωσης.

Η στιγμή που ανήκει στις survivors

Η κορύφωση της ημέρας δεν θα έρθει με έναν χρόνο τερματισμού, αλλά στις 12:00, με την τελετή αναγνώρισης των survivors — των γυναικών που έχουν βιώσει τον καρκίνο του μαστού. Η παρουσία τους μεταφέρει τη διοργάνωση πέρα από τα όρια ενός αγώνα δρόμου. Κάθε όνομα και κάθε ροζ μπλουζάκι αντιπροσωπεύει μια προσωπική διαδρομή: τη διάγνωση, τη θεραπεία, την αγωνία, την υποστήριξη και τη ζωή μετά τον καρκίνο. Είναι η στιγμή κατά την οποία μια μεγάλη αθλητική εκδήλωση αποκτά πρόσωπα και μετατρέπεται σε δημόσια πράξη αναγνώρισης.

Κάθε συμμετοχή αφήνει κοινωνικό αποτύπωμα

Τα έσοδα από τις συμμετοχές υποστηρίζουν δωρεάν προγράμματα του Πανελλήνιου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής». Τα προγράμματα αφορούν την πρόληψη, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη ασθενών, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και τη διεκδίκηση δικαιωμάτων. Έτσι, τα πέντε χιλιόμετρα του αγώνα και τα δύο χιλιόμετρα του περιπάτου δεν τελειώνουν στην αψίδα του τερματισμού. Συνεχίζονται στις υπηρεσίες που μπορούν να φτάσουν σε μια γυναίκα όταν τις χρειαστεί.

Χρήσιμες πληροφορίες

Σάββατο 3 Οκτωβρίου:
Χωριό ενημέρωσης, πρόληψης και δραστηριοτήτων, 12:00–18:00

Κυριακή 4 Οκτωβρίου:
Έναρξη διοργάνωσης: 08:00
Αγώνας δρόμου 5Κ: 08:45 — sold out
Συμβολικός περίπατος 2Κ: 10:30
Τελετή αναγνώρισης survivors: 12:00

Χώρος: Πεδίον του Άρεως
Εκκίνηση διαδρομών: Λεωφόρος Αλεξάνδρας
Πρόσβαση: Συνιστάται η χρήση Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, καθώς οι δρόμοι θα κλείνουν σταδιακά από τις 06:00 το πρωί της Κυριακής.

Παιανία: Μια απόδραση ανάμεσα στην τέχνη και στον αττικό αμπελώνα

Η Παιανία βρίσκεται αρκετά κοντά στην Αθήνα ώστε να μη χρειάζεται μεγάλη προετοιμασία, αλλά και αρκετά μακριά για να προσφέρει την αίσθηση μιας μικρής απόδρασης. Σε μια συννεφιασμένη ημέρα, η καλύτερη διαδρομή ξεκινά από το Μουσείο Βορρέ και συνεχίζεται στα παλιά σπίτια της περιοχής, στο φαγητό και —μόνο κατόπιν κράτησης— σε ένα από τα επισκέψιμα οινοποιεία της ανατολικής Αττικής.

Το Μουσείο Βορρέ πίσω από την πέτρινη είσοδο

Πρώτη στάση είναι το Μουσείο Βορρέ, το οποίο δημιούργησε ο Ίων Βορρές μέσα σε ένα συγκρότημα κτιρίων και κήπων συνολικής έκτασης περίπου 18 στρεμμάτων. Η εμπειρία δεν θυμίζει μια συμβατική επίσκεψη σε μουσείο. Σύγχρονα έργα τέχνης συναντούν αντικείμενα λαϊκού πολιτισμού, πέτρινα σπίτια, αυλές, πιθάρια, παλιά εργαλεία και μεσογειακή βλάστηση.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς στη συνύπαρξη των δύο κόσμων. Η ελληνική παράδοση δεν παρουσιάζεται απομονωμένη σε μια προθήκη, αλλά συνομιλεί με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία. Αυτή την περίοδο παρουσιάζεται και η έκθεση «Αναδρομικά: Επιλογές από τη συλλογή του Μουσείου Βορρέ», η οποία διαρκεί έως τον Απρίλιο του 2027. Το μουσείο λειτουργεί Σάββατο και Κυριακή από τις 10:00 έως τις 14:00. Η γενική είσοδος κοστίζει 5 ευρώ και η μειωμένη 3 ευρώ.

Καφές μέσα στον κήπο

Μετά την περιήγηση, η πιο φυσική συνέχεια είναι μια στάση στο café του μουσείου, το οποίο λειτουργεί τα Σαββατοκύριακα από τις 10:00 έως τις 16:00. Αν η βροχή σταματήσει, αξίζει λίγος χρόνος στον κήπο. Αν ο καιρός παραμένει βαρύς, ο συνδυασμός πέτρας, φυτών και έργων τέχνης διατηρεί τη μικρή αίσθηση εξοχής χωρίς να απαιτεί μεγάλη υπαίθρια διαδρομή.

Η Παιανία του κρασιού

Η περιοχή ανήκει στην ιστορική ζώνη του αττικού αμπελώνα. Το Σαββατιανό, η ποικιλία που συνδέθηκε περισσότερο από κάθε άλλη με την Αττική, εξακολουθεί να καλλιεργείται και να επαναπροσδιορίζεται από νεότερους οινοποιούς. Η επίσκεψη σε οινοποιείο μπορεί να συνδυαστεί με ξενάγηση στους χώρους παραγωγής και γευσιγνωσία, αλλά χρειάζεται οπωσδήποτε προηγούμενη τηλεφωνική συνεννόηση. Δεν θεωρούμε κανένα οινοποιείο ανοιχτό για αυθόρμητη επίσκεψη το Σαββατοκύριακο.

Η πιο ενδιαφέρουσα αφήγηση δεν βρίσκεται μόνο στις διαφορετικές ετικέτες. Βρίσκεται στη μετάβαση από τα παλιά πατητήρια και τις οικογενειακές παραγωγές στα σύγχρονα κρασιά μικρής κλίμακας.

Φαγητό χωρίς βιασύνη

Για μεσημεριανό, αναζητήστε μια οικογενειακή ταβέρνα στο κέντρο της Παιανίας ή στα γειτονικά Μεσόγεια. Σε μια δροσερή, συννεφιασμένη ημέρα ταιριάζουν τα μαγειρευτά, τα κρέατα φούρνου, οι πίτες και τα τοπικά κρασιά. Η περιοχή δεν χρειάζεται εντυπωσιακά «concepts» για να λειτουργήσει ως απόδραση. Η αξία της βρίσκεται στην απλότητα: μουσείο, κήπος, καλό τραπέζι και μία ιστορία γης που εξακολουθεί να παράγει.

Προτεινόμενη ροή ημέρας

  • 10:00: Άφιξη στο Μουσείο Βορρέ
  • 10:00–12:30: Μόνιμες συλλογές, έκθεση και κήποι
  • 12:30: Καφές στο μουσείο
  • 13:30: Βόλτα στο παλιό κέντρο της Παιανίας
  • 14:00: Φαγητό
  • 16:00: Προγραμματισμένη επίσκεψη σε οινοποιείο, μόνο με επιβεβαιωμένο ραντεβού

Αν βρέχει έντονα

Περιορίστε τη διαδρομή στο Μουσείο Βορρέ και στο φαγητό. Μην επιχειρήσετε ανάβαση προς τον Υμηττό και μην κατευθυνθείτε στο Σπήλαιο Κουτούκι, το οποίο εμφανίζεται επισήμως ως προσωρινά κλειστό.

Μια Κυριακή για όλα τα ζώα: Υιοθεσίες, πρώτες βοήθειες και δράσεις στο ΚΠΙΣΝ

Δεν χρειάζεται να έχει κανείς ήδη κατοικίδιο για να νοιάζεται για τα ζώα μιας πόλης. Μπορεί να προσφέρει προσωρινή φιλοξενία, να βοηθήσει μια φιλοζωική οργάνωση, να υποστηρίξει μια υιοθεσία ή απλώς να μάθει πώς πρέπει να πλησιάζει έναν άγνωστο σκύλο. Μπορεί ακόμη να γνωρίσει τα βασικά βήματα που ίσως αποδειχθούν πολύτιμα σε μια επείγουσα κατάσταση.

Την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ζώων, το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος αφιερώνει μια ολόκληρη ημέρα στη σχέση ανθρώπου και ζώου. Το Κανάλι του ΚΠΙΣΝ μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης φιλοζωικών οργανώσεων, εθελοντών, ειδικών, οικογενειών και ανθρώπων που αναζητούν έναν υπεύθυνο τρόπο για να βοηθήσουν.

Open Agora: Η φιλοζωία βγαίνει στον δημόσιο χώρο

Από τις 09:00, το Open Agora: Animals φέρνει στο Κανάλι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στην προστασία, τη φροντίδα και την ευζωία των ζώων. Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν το έργο τους, να ενημερωθούν για τα αδέσποτα και να ανακαλύψουν διαφορετικούς τρόπους συμμετοχής.

Η βοήθεια δεν περιορίζεται στην υιοθεσία. Μπορεί να σημαίνει εθελοντική εργασία, προσωρινή φιλοξενία, διάδοση μιας αγγελίας, προσφορά τροφής ή κάλυψη κτηνιατρικών αναγκών. Πάνω απ’ όλα, σημαίνει συνειδητή απόφαση και σταθερή παρουσία — όχι μια παρόρμηση που τελειώνει όταν κλείνει η πόρτα μιας εκδήλωσης.

Υιοθετώ ή φιλοξενώ;

Στις 12:00 πραγματοποιείται η συζήτηση «Υιοθετώ ή Φιλοξενώ;», γύρω από δύο διαφορετικές αλλά εξίσου σημαντικές μορφές φροντίδας. Η υιοθεσία αποτελεί δέσμευση για ολόκληρη τη ζωή του ζώου. Απαιτεί χρόνο, υπομονή, οικονομική δυνατότητα και προσαρμογή της καθημερινότητας στις ανάγκες ενός ακόμη μέλους της οικογένειας.

Η προσωρινή φιλοξενία προσφέρει ασφαλές περιβάλλον σε ένα ζώο μέχρι να βρεθεί το μόνιμο σπίτι του. Μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για ένα αδέσποτο που αναρρώνει, ένα κουτάβι που χρειάζεται φροντίδα ή ένα φοβισμένο ζώο που πρέπει να μάθει ξανά να εμπιστεύεται τους ανθρώπους. Καμία από τις δύο αποφάσεις δεν είναι μικρή. Και οι δύο χρειάζονται ενημέρωση και συνεργασία με την οργάνωση που γνωρίζει τον χαρακτήρα, το ιστορικό και τις πραγματικές ανάγκες του ζώου.

Πρώτες βοήθειες για σκύλους

Στις 16:00, η δράση «Πρώτες Βοήθειες για Σκύλους» προσφέρει βασικές γνώσεις για την αναγνώριση και την αρχική διαχείριση μιας επείγουσας κατάστασης. Ένας τραυματισμός, η κατάποση ενός επικίνδυνου αντικειμένου, η θερμοπληξία ή μια ξαφνική αδιαθεσία απαιτούν άμεση και ψύχραιμη αντίδραση. Η σωστή ενημέρωση μπορεί να βοηθήσει τον κηδεμόνα να προστατεύσει το ζώο μέχρι να αναλάβει ο κτηνίατρος.

Η παρουσίαση έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά σε καμία περίπτωση την κτηνιατρική εξέταση ή θεραπεία. Μπορεί, όμως, να αποτρέψει επικίνδυνους αυτοσχεδιασμούς και πολύτιμη απώλεια χρόνου.

Πώς «μιλούν» οι σκύλοι;

Ένα γάβγισμα δεν σημαίνει πάντα το ίδιο πράγμα. Ούτε κάθε κούνημα της ουράς είναι απαραίτητα πρόσκληση για χάδι. Στις 18:00, η παρουσίαση «Πώς μιλάμε τη γλώσσα των σκύλων;» στρέφει την προσοχή στη στάση του σώματος, στα αυτιά, στο βλέμμα, στην ουρά και στην απόσταση που επιλέγει να κρατήσει ένας σκύλος.

Η κατανόηση αυτών των σημάτων μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να αποφεύγουν συμπεριφορές που προκαλούν φόβο ή ένταση. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για γονείς και παιδιά, αλλά και για όσους συναντούν καθημερινά σκύλους σε πάρκα, πλατείες και γειτονιές. Το σημαντικότερο μάθημα είναι απλό: η αγάπη για ένα ζώο δεν μας δίνει αυτόματα το δικαίωμα να το αγγίξουμε. Πρώτα παρατηρούμε, ρωτάμε τον κηδεμόνα και σεβόμαστε τον χώρο του.

Η τέχνη ρωτά: «Μοιάζουμε;»

Στις 11:00, δύο ζωγράφοι δημιουργούν παράλληλα στο Κανάλι στο πλαίσιο της εικαστικής δράσης «Μοιάζουμε;». Μέσα από τη ζωγραφική, η δράση εξετάζει όσα συνδέουν τον άνθρωπο με τα υπόλοιπα ζώα: την ανάγκη για προστασία, τον φόβο, την περιέργεια, το παιχνίδι και την επιθυμία για επικοινωνία. Τα παιδιά μπορούν να συμμετάσχουν και σε δημιουργικά εργαστήρια, να φτιάξουν τη δική τους κονκάρδα με το αγαπημένο τους ζώο και να γνωρίσουν βιβλία σχετικά με τη φύση και τη φιλοζωία μέσω του Book Stroller.

Τρέχοντας για τα αδέσποτα

Η ημέρα αρχίζει νωρίς, στις 07:30, με το Penny Marathon, μια διαδρομή αφιερωμένη στα αδέσποτα και στους ανθρώπους που τα φροντίζουν. Δεν πρόκειται για έναν συμβατικό αγώνα επίδοσης. Η διοργάνωση συνδέει το τρέξιμο με την ενημέρωση για την εγκατάλειψη, την υπεύθυνη κηδεμονία και την ανάγκη προστασίας των ζώων που ζουν στους δρόμους.

Στις 08:30 ακολουθεί το Dog Agility, όπου σκύλοι και κηδεμόνες κινούνται μαζί σε ειδικά σχεδιασμένη διαδρομή. Πίσω από το θέαμα βρίσκεται η συνεργασία: η εμπιστοσύνη, η επικοινωνία και η θετική εκπαίδευση που επιτρέπουν σε άνθρωπο και ζώο να λειτουργήσουν ως ομάδα.

Μια πόλη φιλική προς τα ζώα

Η Παγκόσμια Ημέρα Ζώων δεν είναι μόνο μια ευκαιρία να ανεβάσουμε μια χαριτωμένη φωτογραφία του κατοικιδίου μας. Είναι αφορμή να αναρωτηθούμε πόσο φιλική είναι πραγματικά η πόλη για τα ζώα που ζουν σε αυτή. Πώς αντιμετωπίζονται τα αδέσποτα; Υπάρχουν ασφαλείς δημόσιοι χώροι; Γνωρίζουν οι πολίτες τι σημαίνει υπεύθυνη υιοθεσία; Υπάρχει πρόσβαση σε περίθαλψη και στειρώσεις;

Οι δράσεις στο ΚΠΙΣΝ δεν μπορούν να απαντήσουν μέσα σε μία ημέρα σε όλα αυτά τα ερωτήματα. Μπορούν, όμως, να μας φέρουν πιο κοντά στους ανθρώπους που εργάζονται καθημερινά για τις απαντήσεις. Και ίσως να μας θυμίσουν ότι η φιλοζωία δεν μετριέται μόνο με το πόσο αγαπάμε τα ζώα, αλλά με το πόσο υπεύθυνα επιλέγουμε να τα φροντίζουμε.

Το πρόγραμμα της ημέρας

  • 07:30: Penny Marathon 2026
  • 08:30: Dog Agility στο ΚΠΙΣΝ
  • 09:00: Έναρξη Open Agora: Animals
  • 09:00: Book Stroller και δημιουργικές δράσεις
  • 11:00: Εικαστική δράση «Μοιάζουμε;»
  • 12:00: «Υιοθετώ ή Φιλοξενώ;»
  • 16:00: Πρώτες βοήθειες για σκύλους
  • 18:00: «Πώς μιλάμε τη γλώσσα των σκύλων;»

Χρήσιμες πληροφορίες

Ημερομηνία: Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026
Χώρος: Κανάλι, Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Είσοδος: Ελεύθερη
Πρόσβαση: Συνιστάται η χρήση δημόσιων συγκοινωνιών ή ποδηλάτου. Για δράσεις με περιορισμένο αριθμό συμμετοχών χρειάζεται προηγούμενος έλεγχος στην επίσημη σελίδα του ΚΠΙΣΝ.

Η ιστορία του σαπουνιού που έκανε την Ελευσίνα βιομηχανική πόλη

Η Ελευσίνα είναι μια πόλη χτισμένη πάνω σε διαδοχικά στρώματα ιστορίας. Κάτω από τη βιομηχανική της εικόνα βρίσκεται η αρχαία πόλη των Μυστηρίων. Δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο απλώνεται ένα παραλιακό μέτωπο γεμάτο εργοστάσια, αποθήκες και εγκαταστάσεις που διαμόρφωσαν τη νεότερη ζωή της. Ανάμεσα σε αυτούς τους δύο κόσμους βρίσκεται το Παλαιό Ελαιουργείο. Ένα συγκρότημα που ξεκίνησε από την παραγωγή σαπουνιού, συνέβαλε στην εκβιομηχάνιση της πόλης και τώρα ετοιμάζεται να στεγάσει τη μνήμη όλων των εποχών της.

Το εργοστάσιο που ήρθε πρώτο

Το 1875 ιδρύθηκε στην παραλία της Ελευσίνας το Σαπωνοποιείο Χαριλάου από τους αδελφούς Λύσανδρο και Εμμανουήλ Χαρίλαο. Η αρχική μονάδα ήταν μικρή: απασχολούσε περίπου 20 εργάτες και χρησιμοποιούσε ως πρώτη ύλη τους πυρήνες του ελαιοκάρπου.  Η επιλογή της Ελευσίνας δεν ήταν τυχαία. Το φυσικό λιμάνι διευκόλυνε την άφιξη πρώτων υλών και τη μεταφορά των προϊόντων, ενώ η σιδηροδρομική σύνδεση που ακολούθησε έφερε την πόλη ακόμη πιο κοντά στην Αθήνα και στις αγορές της χώρας. Το σαπωνοποιείο θεωρείται το πρώτο μεγάλο βήμα της Ελευσίνας από την αγροτική οικονομία προς τη βιομηχανική εποχή.

Οι χημικοί που άλλαξαν την παραγωγή

Στα τέλη του 19ου αιώνα τη διεύθυνση ανέλαβαν ο Επαμεινώνδας Χαρίλαος και ο Νικόλαος Κανελλόπουλος, δύο χημικοί με ευρωπαϊκές σπουδές και επαφή με τις νέες βιομηχανικές μεθόδους. Η επιχείρηση εξελίχθηκε σε ελαιουργείο και σαπωνοποιείο με την επωνυμία «Χαρίλαος–Κανελλόπουλος». Στις εγκαταστάσεις παράγονταν διαφορετικά είδη λαδιού, γλυκερίνη, πράσινο σαπούνι και οι αποκαλούμενοι «Σάπωνες Ελευσίνας» — λευκό σαπούνι τύπου Μασσαλίας.

Η παραγωγή σαπουνιού συνδέθηκε έτσι με τη χημεία, τις διεθνείς εμπορικές διαδρομές και την οργανωμένη βιομηχανική γνώση. Η Ελευσίνα δεν παρήγε πλέον μόνο για τις τοπικές ανάγκες. Έγινε μέρος ενός μεγαλύτερου οικονομικού δικτύου.

Από 20 εργάτες σε μια ολόκληρη εργατούπολη

Το εργοστάσιο που ξεκίνησε με περίπου 20 εργαζομένους απασχολούσε 90 ανθρώπους το 1900 και γύρω στους 250 το 1928. Η ανάπτυξή του δημιούργησε έναν πρώτο σταθερό εργατικό πυρήνα. Ακολούθησαν το ΤΙΤΑΝ, ο Βότρυς, ο Κρόνος, τα ρητινεργοστάσια, τα ναυπηγεία και άλλες μονάδες που μετέτρεψαν ολόκληρο το Θριάσιο σε ένα από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά τοπία της χώρας. Η αλλαγή δεν αφορούσε μόνο την οικονομία. Καθόρισε τον πληθυσμό, τις γειτονιές, τις εργατικές κατοικίες, τον ρυθμό της ημέρας και τη σχέση της πόλης με τη θάλασσά της. Για δεκαετίες, η ζωή της Ελευσίνας ακολουθούσε τις βάρδιες και τις σειρήνες των εργοστασίων.

Τι απέμεινε από το Ελαιουργείο

Η λειτουργία της μονάδας διακόπηκε περίπου στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Ο μηχανολογικός εξοπλισμός απομακρύνθηκε ή καταστράφηκε, αλλά μεγάλο μέρος του κτιριακού συγκροτήματος διασώθηκε. Το Παλαιό Ελαιουργείο καταλαμβάνει έκταση περίπου 26 στρεμμάτων. Σώζονται 23 κτιριακές μονάδες, συνολικής επιφάνειας περίπου 11.700 τετραγωνικών μέτρων. Άλλες παραμένουν σε σχετικά πλήρη μορφή και άλλες έχουν μετατραπεί σε ερείπια.

Τα διαφορετικά υλικά και οι αρχιτεκτονικές φάσεις των κτιρίων καταγράφουν την εξέλιξη της παραγωγής από τα τέλη του 19ου αιώνα έως τον Μεσοπόλεμο και τις μεταπολεμικές δεκαετίες.

Από το 1995 ο χώρος φιλοξενεί, με διακοπές, παραστάσεις, εκθέσεις, προβολές και εκδηλώσεις των Αισχυλείων. Ένα πρώην εργοστάσιο έγινε ένας από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς χώρους της πόλης.

Από εργοστάσιο σε Διαχρονικό Μουσείο

Το 2024 εγκρίθηκε η εκπόνηση των μελετών για τη μετατροπή του Παλαιού Ελαιουργείου σε Διαχρονικό Μουσείο Ελευσίνας. Η χρήση του χώρου για ένα τέτοιο μουσείο συζητείται ήδη από το 1989. Η πρόκληση είναι μεγάλη. Το νέο μουσείο δεν καλείται να αφηγηθεί μόνο την αρχαία Ελευσίνα, αλλά μια πόλη με πολλές, συχνά αντιφατικές ταυτότητες: ιερός τόπος, αγροτικός οικισμός, βιομηχανικό κέντρο, εργατούπολη και σύγχρονος πολιτιστικός προορισμός. Ο μετασχηματισμός δεν πρέπει να σβήσει την προηγούμενη χρήση. Οι φθαρμένες επιφάνειες, τα βιομηχανικά ανοίγματα και η σχέση των κτιρίων με την ακτή είναι στοιχεία της ιστορίας, όχι ατέλειες που πρέπει απλώς να καλυφθούν.

Η μυρωδιά που έγινε μνήμη

Το σαπούνι που παραγόταν κάποτε δίπλα στη θάλασσα μπορεί να φαίνεται μικρή λεπτομέρεια μπροστά στις τεράστιες μεταγενέστερες βιομηχανίες. Στην πραγματικότητα, όμως, βρίσκεται στην αρχή της μεγάλης μεταμόρφωσης. Το Παλαιό Ελαιουργείο κουβαλά αυτή τη μετάβαση στους τοίχους του. Από τον ελαιόκαρπο και το σαπούνι τύπου Μασσαλίας, στις εργατικές βάρδιες· και από τη σιωπή της εγκατάλειψης, στις παραστάσεις και στο σχεδιαζόμενο μουσείο. Η ιστορία του είναι, τελικά, η ιστορία μιας πόλης που αλλάζει χρήση χωρίς να μπορεί —ούτε να πρέπει— να ξεχάσει τι υπήρξε.

Savapile: Το εργαστήριο του Ψυρρή που κράτησε ζωντανό το χειροποίητο καπέλο

Το Ψυρρή δεν ήταν πάντοτε μια γειτονιά γεμάτη εστιατόρια, μπαρ και επισκέπτες. Πίσω από τις προσόψεις των χαμηλών κτιρίων λειτουργούσαν ξυλουργεία, βιοτεχνίες, τυπογραφεία, υποδηματοποιεία και μικρά εργαστήρια. Ένα από αυτά ήταν το Savapile, το πιλοποιείο της οικογένειας Σαριγιαννίδη. Η ιστορία του άρχισε το 1960 και συνδέθηκε με την κατασκευή ενός αντικειμένου που κάποτε αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής εμφάνισης: του ψάθινου καπέλου.

Σήμερα, η ιστορία του εργαστηρίου δεν αφορά μόνο τη μόδα. Αφορά την επιβίωση μιας τέχνης, την αλλαγή μιας ολόκληρης γειτονιάς και την προσπάθεια μιας μικρής οικογενειακής επιχείρησης να παραμείνει παραγωγική μέσα σε μια πόλη που μεταμορφώθηκε.

Από μια γλάστρα και ένα τηγάνι

Ο Σάββας Σαριγιαννίδης εργαζόταν ως χειριστής πρέσας σε εργοστάσιο καπέλων στον Πειραιά. Γνώριζε μόνο ένα μέρος της παραγωγής, αλλά ήθελε να καταλάβει ολόκληρη τη διαδικασία. Όταν ζήτησε από τις εργάτριες του εργοστασίου να του δείξουν πώς κατασκευάζεται το καπέλο, εκείνες του απάντησαν πως «η τέχνη δεν μαθαίνεται, αλλά κλέβεται».

Έτσι άρχισε να πειραματίζεται μόνος του. Χρησιμοποίησε μια γλάστρα ως αυτοσχέδιο καλούπι για το επάνω μέρος του καπέλου και ένα τηγάνι για το γείσο. Με μια ραπτομηχανή και τα ελάχιστα μέσα που διέθετε, κατάφερε να κατασκευάσει τα πρώτα του κομμάτια. Στη συνέχεια έπαιρνε το καραβάκι για τη Σαλαμίνα και τα πουλούσε στις παραλίες. Όταν διαπίστωσε ότι υπήρχε ζήτηση, εγκατέστησε το εργαστήριό του στου Ψυρρή και ξεκίνησε την παραγωγή και τη χονδρική πώληση. Το όνομα Savapile προέκυψε από το μικρό του όνομα και το αντικείμενο της δουλειάς του: το πιλοποιείο του Σάββα.

Η δεύτερη γενιά πίσω από τις μηχανές

Το 2001 η επιχείρηση πέρασε στην κόρη του, Λίζα Σαριγιαννίδου. Είχε μεγαλώσει ανάμεσα στις ραπτομηχανές, στις ψάθες και στα ξύλινα καλούπια, χωρίς αρχικά να συνειδητοποιεί ότι κάποια στιγμή θα αναλάμβανε ολόκληρο το εργαστήριο.

Η γνώση δεν της παραδόθηκε μέσα από εγχειρίδια. Παρατηρούσε τον πατέρα της, επαναλάμβανε τις κινήσεις του και μάθαινε διορθώνοντας τα δικά της λάθη. Με τον ίδιο τρόπο που εκείνος είχε «κλέψει» την τέχνη παρακολουθώντας τους παλαιότερους, εκείνη έμαθε παρακολουθώντας τον ίδιο.

Κάθε καπέλο περνά από διαδοχικά χειροποίητα στάδια. Η ψάθα ράβεται, βρέχεται, μορφοποιείται, πιέζεται στο κατάλληλο καλούπι και αποκτά σταδιακά το τελικό της σχήμα. Σύμφωνα με τη δημιουργό, ένα ψάθινο καπέλο μπορεί να χρειαστεί περίπου δέκα στάδια, ενώ ένα κασκέτο πολύ περισσότερα.

Οι μηχανές που δεν αντικαθίστανται

Στο εργαστήριο, οι παλιές μηχανές δεν αποτελούν διακοσμητικά αντικείμενα. Είναι εργαλεία παραγωγής — και ταυτόχρονα μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες της δουλειάς. Ανταλλακτικά δεν κατασκευάζονται εύκολα και οι τεχνίτες που γνωρίζουν να επισκευάζουν τον συγκεκριμένο εξοπλισμό λιγοστεύουν. Για τον λόγο αυτό παλαιότερες, ανενεργές μηχανές διατηρούνταν ως πηγή εξαρτημάτων για εκείνες που εξακολουθούσαν να δουλεύουν.

Εξίσου δύσκολη έγινε και η αναζήτηση της αυθεντικής ψάθας. Η επέκταση των φθηνών εισαγωγών από τη δεκαετία του 1990 περιόρισε την εγχώρια χειροποίητη παραγωγή, ενώ αρκετά φυσικά υλικά αντικαταστάθηκαν από χαρτί ή συνθετικές ύλες.

Περισσότερα από ψάθινα καπέλα

Για να μπορέσει να επιβιώσει, το Savapile δεν έμεινε σε ένα μόνο προϊόν. Στο εργαστήριο κατασκευάστηκαν ναυτικά κασκέτα, σχολικοί μπερέδες, καπέλα για βαπτιστικά ρούχα, καλάθια και ειδικές παραγγελίες. Η προσαρμογή δεν κατάργησε τον χειροποίητο χαρακτήρα της δουλειάς. Έδειξε, όμως, τι σημαίνει πραγματικά η επιβίωση ενός παλιού επαγγέλματος: όχι η μηχανική επανάληψη του παρελθόντος, αλλά η ικανότητα μιας τέχνης να βρίσκει νέες χρήσεις χωρίς να χάνει τον πυρήνα της.

Όταν το Ψυρρή ήταν μια γειτονιά εργαστηρίων

Η πρώτη έδρα του πιλοποιείου βρισκόταν στην Αγίας Ελεούσης 7. Αργότερα μεταφέρθηκε απέναντι, στον αριθμό 14. Στο παλιό κτίριο, οι εργαζόμενοι των διαφορετικών εργαστηρίων συναντιούνταν στο καφενείο του ισογείου. Στην ταράτσα στέγνωναν οι ψάθες, ενώ στις περιόδους κατά τις οποίες απαγορευόταν ο θόρυβος των μηχανών, οι τεχνίτες κατέβαιναν στον δρόμο.

Αυτή η εικόνα απέχει πολύ από το σημερινό Ψυρρή. Η γειτονιά εξακολουθεί να είναι πολυσύχναστη, αλλά μεγάλο μέρος της παραγωγικής της δραστηριότητας έχει αντικατασταθεί από την εστίαση, τη διασκέδαση και την τουριστική οικονομία. Γι’ αυτό το πιλοποιείο έχει ιδιαίτερη σημασία για την πόλη. Δεν διατηρεί μόνο ένα επάγγελμα. Θυμίζει ότι πίσω από τις σημερινές βιτρίνες υπήρχε κάποτε μια ολόκληρη Αθήνα που κατασκεύαζε, επιδιόρθωνε και δημιουργούσε με τα χέρια.

Μια τέχνη που χρειάζεται επόμενα χέρια

Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι εάν το χειροποίητο καπέλο έχει θέση στη σύγχρονη μόδα. Είναι εάν υπάρχει κάποιος που θα μάθει να το κατασκευάζει. Χωρίς μαθητευόμενους, κατάλληλα υλικά και ανθρώπους που μπορούν να συντηρήσουν τα μηχανήματα, η τεχνογνωσία κινδυνεύει να χαθεί μαζί με τους τελευταίους ανθρώπους που την κατέχουν. Το Savapile αποτελεί γι’ αυτό κάτι περισσότερο από μια οικογενειακή επιχείρηση. Είναι ένα μικρό κομμάτι της παραγωγικής μνήμης της Αθήνας — μια ιστορία φτιαγμένη από ψάθα, παλιά σίδερα, ξύλινα καλούπια και κινήσεις που δεν καταγράφονται εύκολα σε ένα βιβλίο. Κινήσεις που πρέπει να τις δεις από κοντά, προτού πάψει να υπάρχει κάποιος που μπορεί να τις επαναλάβει.

Race for the Cure: Ποιοι δρόμοι κλείνουν την Κυριακή στο κέντρο της Αθήνας

Εκτεταμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις θα ισχύσουν την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026 στο κέντρο της Αθήνας, λόγω της διεξαγωγής του Αγώνα Δρόμου και Περιπάτου «Greece Race for the Cure 2026».

Οι πρώτες διακοπές της κυκλοφορίας θα αρχίσουν από τις 06:00 το πρωί, ενώ από τις 07:30 οι περιορισμοί θα επεκταθούν σε σειρά κεντρικών οδικών αξόνων, μεταξύ των οποίων η Πατησίων, η 3ης Σεπτεμβρίου, η Ακαδημίας και ολόκληρη η Πανεπιστημίου.

Οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις θα παραμείνουν σε ισχύ έως τις 13:00.

Ποιοι δρόμοι κλείνουν από τις 06:00

Από τις 06:00 έως τις 13:00 θα διακοπεί η κυκλοφορία:

Λεωφόρος Αλεξάνδρας: Στο τμήμα μεταξύ Χαριλάου Τρικούπη και Πατησίων, στο ρεύμα κυκλοφορίας προς τη Λεωφόρο Κηφισίας, καθώς και στις κάθετες οδούς μέχρι την πρώτη παράλληλη.

Ευελπίδων: Στο τμήμα μεταξύ Πριγκιποννήσων και Κοδριγκτώνος, στο ρεύμα κυκλοφορίας προς την Πατησίων.

Τι κλείνει από τις 07:30

Από τις 07:30 έως τις 13:00 οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις επεκτείνονται σε μεγαλύτερο τμήμα του κέντρου.

Ειδικότερα, θα διακοπεί η κυκλοφορία:

Λεωφόρος Αλεξάνδρας: Από τη Λεωφόρο Κηφισίας έως τη Λουκάρεως, στο ρεύμα προς Πατησίων.

Επίσης στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, από τη Λουκάρεως έως την Πατησίων, στο ρεύμα προς Πατησίων και στις κάθετες οδούς μέχρι την πρώτη παράλληλη.

Μαυροματαίων: Σε όλο το μήκος της και στις κάθετες οδούς έως την πρώτη παράλληλη.

Πατησίων: Από την Αγίου Μελετίου έως την Κοδριγκτώνος, στο ρεύμα προς την πλατεία Ομονοίας.

Από την Κοδριγκτώνος έως την πλατεία Ομονοίας οι περιορισμοί επεκτείνονται και στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας, καθώς και στις κάθετες οδούς μέχρι την πρώτη παράλληλη.

3ης Σεπτεμβρίου: Από την Κοδριγκτώνος έως την πλατεία Ομονοίας και στις κάθετες οδούς μέχρι την πρώτη παράλληλη.

Μάρνη: Από την πλατεία Βάθης έως την Πατησίων και στις κάθετες οδούς μέχρι την πρώτη παράλληλη.

Ακαδημίας: Από τη Χαριλάου Τρικούπη έως τη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας.

Πανεπιστημίου: Σε όλο το μήκος της και στις κάθετες οδούς έως την πρώτη παράλληλη.

Από πού θα επιτρέπεται η κάθετη διέλευση

Ιδιαίτερη σημασία για όσους πρέπει να κινηθούν στην περιοχή έχει η πρόβλεψη της Τροχαίας για την κάθετη διέλευση της διαδρομής.

Όσο τα παραπάνω τμήματα παραμένουν αποκλεισμένα, η διέλευση οχημάτων κατά μήκος της διαδρομής της διοργάνωσης θα πραγματοποιείται από τον ελεγχόμενο κόμβο Πατησίων – Κοδριγκτώνος.

Οι οδηγοί θα πρέπει να υπολογίσουν ότι οι περιορισμοί αφορούν όχι μόνο τους βασικούς δρόμους αλλά, σε αρκετά σημεία, και τις κάθετες οδούς έως την πρώτη παράλληλη.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οδηγοί

Η ΕΛ.ΑΣ. καλεί τους οδηγούς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά τη διέλευσή τους από τις περιοχές όπου εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις, να ακολουθούν την οδική σήμανση και να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των τροχονόμων.

Πρακτικά, όσοι πρόκειται να κινηθούν το πρωί της Κυριακής στο κέντρο της Αθήνας είναι σκόπιμο να αποφεύγουν τη ζώνη Αλεξάνδρας – Πατησίων – Ομόνοιας – Πανεπιστημίου και να υπολογίσουν πρόσθετο χρόνο για τη μετακίνησή τους.

 

Η Αθήνα μετά τις 8: Έξι διαφορετικές βραδινές έξοδοι από 1 έως 4 Οκτωβρίου

Τι πόλη θέλεις να συναντήσεις αυτή την εβδομάδα; Μια Αθήνα που χορεύει χωρίς ηλικία, που γελά και προβληματίζεται μέσα στο θέατρο, που ανακαλύπτει νέες ταινίες και γεμίζει την Τεχνόπολη με νέους δημιουργούς; Από την Πέμπτη 1 έως την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, επιλέγουμε έξι διαφορετικές βραδινές εξόδους. Γιατί μετά τις 8 η Αθήνα αλλάζει ρυθμό — και πάντα υπάρχει κάτι που αξίζει να ανακαλύψεις.

Πέμπτη 1 Οκτωβρίου — Μια γιορτή χωρίς ηλικία στο Σχολείον της Αθήνας

Το Εθνικό Θέατρο υποδέχεται τον Οκτώβριο με το «65+ | Μια Γιορτή», μια ολοήμερη συνάντηση αφιερωμένη στον χρόνο, στη μνήμη και στις ιστορίες που ενώνουν τις γενιές.

Το βραδινό πρόγραμμα ξεκινά στις 20:00 με τη συλλογική περιπατητική χορογραφία «Συμβαδίζοντας». Στις 21:00 ακολουθεί η παράσταση «Πώς μεγάλωσε η Αλίκη!», μια διαφορετική εκδοχή της «Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων», ενώ η βραδιά ολοκληρώνεται με μουσική και χορό έως τα μεσάνυχτα. Η διοργάνωση απευθύνεται σε ανθρώπους άνω των 65 ετών, αλλά παραμένει ανοιχτή σε όλες τις ηλικίες.

Πότε: Πέμπτη 1 Οκτωβρίου, βραδινό πρόγραμμα 20:00–00:00
Πού: Σχολείον της Αθήνας «Ειρήνη Παπά», Πειραιώς 52, Μοσχάτο
Είσοδος: Ελεύθερη – σε ορισμένες δράσεις απαιτείται προκράτηση
Πληροφορίες: Εθνικό Θέατρο

Γιατί να πας: Επειδή είναι μια σπάνια αθηναϊκή βραδιά όπου διαφορετικές γενιές συναντιούνται πραγματικά — με θέατρο, κίνηση, μουσική και χορό.

Πέμπτη 1 Οκτωβρίου — «Ιεροτελεστία»: Όσα δεν λέγονται εύκολα γίνονται θέατρο

Τριακόσιες πραγματικές συνεντεύξεις βρίσκονται πίσω από την «Ιεροτελεστία», την παράσταση που επιστρέφει στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου.

Το έργο του Γκιγιόμ Πουά, σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη, φέρνει στη σκηνή προσωπικές μαρτυρίες και ερωτήματα για την οικογένεια, τις σχέσεις, την κοινωνική θέση και όσα συνήθως μένουν κρυμμένα. Δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις· δημιουργεί όμως έναν χώρο όπου το ιδιωτικό αποκτά δημόσια φωνή.

Πότε: Πέμπτη 1 Οκτωβρίου, 20:30
Πού: Εθνικό Θέατρο – Κτήριο Τσίλλερ, Αγίου Κωνσταντίνου 22–24
Διάρκεια: 2 ώρες και 45 λεπτά, με διάλειμμα
Εισιτήρια: 14€ για την παράσταση της Πέμπτης
Πληροφορίες: Εθνικό Θέατρο

Γιατί να πας: Για μια παράσταση που χρησιμοποιεί αληθινές φωνές και εμπειρίες, μετατρέποντας τη θεατρική αίθουσα σε χώρο ακρόασης και ουσιαστικής συζήτησης.

Παρασκευή 2 Οκτωβρίου — Ο Ρόμπερτ Πάτινσον στα σκοτεινά όρια της τηλεοπτικής δικαιοσύνης

Οι 32ες Νύχτες Πρεμιέρας μάς οδηγούν στον Δαναό για το «Primetime», την πρώτη ταινία μυθοπλασίας του σκηνοθέτη ντοκιμαντέρ Λανς Όπενχαϊμ.

Με αφετηρία πραγματικά γεγονότα, η ταινία εξετάζει τα όρια μιας τηλεοπτικής εκπομπής που μετέτρεψε την παγίδευση υπόπτων σε θέαμα. Ο Ρόμπερτ Πάτινσον πρωταγωνιστεί σε ένα σκοτεινό θρίλερ για τη δημοσιογραφία, την εκδίκηση και τη στιγμή κατά την οποία η δημόσια αποκάλυψη αρχίζει να μοιάζει με τηλεοπτική διαπόμπευση.

Πότε: Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, 22:00
Πού: Δαναός 1, Λεωφόρος Κηφισίας 109
Διάρκεια: 110 λεπτά
Γλώσσα: Αγγλικά, με ελληνικούς υπότιτλους
Εισιτήριο: 8€
Πληροφορίες και εισιτήρια: Νύχτες Πρεμιέρας

Γιατί να πας: Για μία από τις πιο συζητήσιμες ταινίες του φεστιβάλ και μια βραδινή προβολή που πιθανότατα θα συνεχιστεί με μεγάλη κουβέντα μετά τους τίτλους τέλους.

Παρασκευή 2 Οκτωβρίου — «Τα σπίτια αλλάζουν θέση τη νύχτα» στο Θέατρο Χώρος

Πότε αρχίζει πραγματικά να διαλύεται μια ομάδα; Στην πρώτη σοβαρή διαφωνία, σε μια προσωπική σύγκρουση ή σε μια απόφαση που κανείς δεν θέλει να πάρει;

Η Εταιρεία Θεάτρου Τροχιές και η σκηνοθέτις Νοεμή Βασιλειάδου επιστρέφουν με ένα θεατρικό ψευδοντοκιμαντέρ για τις συλλογικότητες που δημιουργούνται, μεγαλώνουν και τελικά δοκιμάζονται. Πραγματικές ιστορίες, πολιτική φιλοσοφία και προσωπικές σκέψεις συνδέουν τη διάλυση μιας μπάντας, τη διάσπαση ενός πολιτικού κινήματος και μια αποτυχημένη συνέλευση πολυκατοικίας.

Πότε: Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, 21:15
Πού: Θέατρο Χώρος, Πραβίου 6–8, Βοτανικός
Διάρκεια: 90 λεπτά
Εισιτήρια: 15€ κανονικό, 13€ μειωμένο

Γιατί να πας: Επειδή πίσω από την ιστορία μιας ομάδας κρύβεται κάτι που όλοι έχουμε ζήσει: η ανάγκη να ανήκουμε κάπου και η δυσκολία να παραμένουμε μαζί.

Σάββατο 3 Οκτωβρίου — Οι MIKRO επιστρέφουν στην αθηναϊκή νύχτα

Οι MIKRO ανεβαίνουν στο Roof Stage του Gazarte για μια βραδιά γεμάτη synthpop, electronica και τραγούδια που σημάδεψαν την ελληνική εναλλακτική σκηνή.

Από το «Αυτή η πόλη» και τα κομμάτια που συνδέθηκαν με τα dance floors μιας ολόκληρης εποχής μέχρι τις νεότερες δημιουργίες τους, το συγκρότημα επιστρέφει με ένα live που συνδυάζει νοσταλγία και σύγχρονο ηλεκτρονικό ήχο.

Πότε: Σάββατο 3 Οκτωβρίου
Προσέλευση: 21:00
Έναρξη: 22:00
Πού: Gazarte Roof Stage, Βουτάδων 32–34, Γκάζι
Διάρκεια: Περίπου 90 λεπτά
Εισιτήρια: 17€ προπώληση, 20€ στο ταμείο
Πληροφορίες: Gazarte

Γιατί να πας: Για να ακούσεις ξανά τα τραγούδια που έδωσαν ηλεκτρονικό παλμό στην ελληνική pop — αυτή τη φορά κάτω από τον αθηναϊκό ουρανό.

Κυριακή 4 Οκτωβρίου — Βραδινή βόλτα ανάμεσα σε 160 ελληνικά brands

Η πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου κλείνει στην Τεχνόπολη με το φθινοπωρινό Meet Market. Περισσότερα από 160 ελληνικά brands και ανεξάρτητοι δημιουργοί παρουσιάζουν αντικείμενα design, κοσμήματα, ρούχα, αξεσουάρ, προϊόντα περιποίησης και μικρές γαστρονομικές προτάσεις.

Το market παραμένει ανοιχτό έως τις 22:00, με μουσική, DJ sets, street food και cocktails. Είναι η πιο χαλαρή επιλογή της λίστας: χωρίς καθορισμένη ώρα άφιξης και χωρίς να χρειάζεται να μείνεις καθηλωμένος σε μία θέση.

Πότε: Κυριακή 4 Οκτωβρίου, 12:00–22:00
Πού: Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100, Γκάζι
Είσοδος: Ελεύθερη
Πληροφορίες: Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων

Γιατί να πας: Για μια ανεπιτήδευτη κυριακάτικη έξοδο που συνδυάζει βόλτα, φαγητό, μουσική και γνωριμία με τη σύγχρονη δημιουργική πλευρά της πόλης.

«Θεοδώρα»: Η αμφιλεγόμενη αυτοκράτειρα του Βυζαντίου επιστρέφει ως ηρωίδα μιας νέας ελληνικής όπερας

Μία από τις ισχυρότερες και περισσότερο αμφιλεγόμενες γυναίκες της βυζαντινής ιστορίας ανεβαίνει στη σκηνή. Η νέα ελληνική όπερα «Θεοδώρα, Αυτοκράτειρα του Βυζαντίου» παρουσιάζεται στις 30 Σεπτεμβρίου και την 1η Οκτωβρίου στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας».

Το έργο υπογράφει ο συνθέτης και συγγραφέας Θεόδωρος Στάθης, ο οποίος προσεγγίζει τη Θεοδώρα πέρα από την εικόνα που δημιούργησαν γύρω της οι αντιφατικές ιστορικές πηγές: ως πολιτική προσωπικότητα, ως γυναίκα που ξεπέρασε τα κοινωνικά όρια της εποχής της και ως καθοριστική παρουσία δίπλα στον Ιουστινιανό. Η παράσταση δεν επιχειρεί απλώς να αναπαραστήσει το Βυζάντιο. Συνδυάζει όπερα, θεατρική δράση, ιστορική αφήγηση, γλυπτά και ψηφιακή σκηνογραφία με τρισδιάστατες προβολές.

Μια Θεοδώρα ανάμεσα στην Ιστορία και τον μύθο

Η αφήγηση εξελίσσεται μέσα από τον «Απόστολο της Ιστορίας», έναν δραματουργικό χαρακτήρα που συνομιλεί με τη χορωδία και λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο παρόν και το Βυζάντιο.

Σύμφωνα με το δημιουργικό σημείωμα του Θεόδωρου Στάθη, το λιμπρέτο προέκυψε από πολυετή μελέτη και προτείνει μια διαφορετική ανάγνωση της καταγωγής και των νεανικών χρόνων της αυτοκράτειρας. Πρόκειται για καλλιτεχνική και ιστοριογραφική πρόταση του δημιουργού — όχι για οριστικά αποδεκτή ιστορική εκδοχή.

Τον ομώνυμο ρόλο ερμηνεύει η υψίφωνος Χριστίνα Πουλίτση. Ο Δημήτρης Τηλιακός εμφανίζεται ως Ιουστινιανός και ο Φίλιππος Μοδινός ως Απόστολος της Ιστορίας. Συμμετέχουν η Συμφωνική Ορχήστρα και η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων, με μουσική διεύθυνση του Ραφαήλ Πυλαρινού και σκηνοθεσία του Πάνου Αγγελόπουλου.

Τα ψηφιακά σκηνικά δημιουργεί η Videotooth, τα κοστούμια υπογράφει ο Δημήτρης Ντάσσιος και την εικαστική επιμέλεια με τα γλυπτά αναλαμβάνει ο Κωνσταντίνος Βαρώτσος. Τα έσοδα της παραγωγής θα διατεθούν στον οργανισμό «Μαζί για το Παιδί».

Πληροφορίες

Πότε: Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου και Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026
Ώρα: 20:30
Πού: Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», Ακαδημίας 59
Διάρκεια: 130 λεπτά, με διάλειμμα
Εισιτήρια: Από 20€ – διαθέσιμες κατηγορίες έως 60€
Προπώληση: More.com
Παραστάσεις: Μόνο δύο

Η Αθήνα του Σεφέρη μέσα από δύο σπίτια: Από την Κυδαθηναίων στην οδό Άγρας

Η Αθήνα του Γιώργου Σεφέρη δεν βρίσκεται μόνο στα ποιήματα, στις φωτογραφίες και στα αρχεία του. Παραμένει ορατή και σε δύο συγκεκριμένα σημεία της πόλης: στην Κυδαθηναίων 9, στην Πλάκα, και στην Άγρας 20, κοντά στο Παναθηναϊκό Στάδιο.

Δεν είναι δύο όμοια σπίτια ούτε είχαν ακριβώς τον ίδιο ρόλο στη ζωή του. Το πρώτο συνδέεται με την οικογένεια Σεφεριάδη και την Ιωάννα Τσάτσου. Το δεύτερο υπήρξε η κατοικία που δημιούργησαν ο ποιητής και η Μαρώ Σεφέρη για τη δική τους ζωή στην Αθήνα.

Κυδαθηναίων 9: Το σπίτι της οικογένειας

Το σπίτι της Κυδαθηναίων ολοκληρώθηκε το 1933, σε μια Πλάκα που άλλαζε, αλλά διατηρούσε ακόμη τον χαρακτήρα κατοικημένης γειτονιάς. Χτίστηκε από τον καθηγητή και νομικό Στέλιο Σεφεριάδη, πατέρα του Γιώργου Σεφέρη, της Ιωάννας Τσάτσου και του Άγγελου Σεφεριάδη, ώστε η οικογένεια να αποκτήσει μια σταθερή βάση στην Αθήνα.

Ο Γιώργος Σεφέρης έζησε εκεί για ένα διάστημα, όμως το σπίτι συνδέθηκε στενότερα με την Ιωάννα και τον Κωνσταντίνο Τσάτσο. Στους χώρους του συναντήθηκαν πρόσωπα των γραμμάτων, της πολιτικής και της δημόσιας ζωής του 20ού αιώνα.

Πίσω από την πρόσοψη βρισκόταν μια αυλή με γλυσίνα, γούρνα και βρύση — ένα εσωτερικό, προστατευμένο κομμάτι της παλιάς αθηναϊκής κατοικίας. Μέρος του οικογενειακού υλικού, όπως αλληλογραφία, ημερολόγια και φωτογραφίες, παρέμεινε επίσης συνδεδεμένο με το σπίτι. Η Κυδαθηναίων 9 δεν πρέπει, επομένως, να παρουσιάζεται απλώς ως «το σπίτι του Σεφέρη». Είναι το σπίτι μιας οικογένειας που βρέθηκε στο κέντρο της λογοτεχνικής και πολιτικής ιστορίας της νεότερης Ελλάδας.

Άγρας 20: Το σπίτι που επέλεξαν ο Γιώργος και η Μαρώ

Η δεύτερη διεύθυνση βρίσκεται πίσω από το Καλλιμάρμαρο. Στην οδό Άγρας 20, ο Γιώργος και η Μαρώ Σεφέρη δημιούργησαν το δικό τους αθηναϊκό σπίτι. Με λευκούς τοίχους, γαλάζια παντζούρια και έναν χαρακτήρα που παραπέμπει σε νησιωτική κατοικία, σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Παναγή Μανουηλίδη. Ο Σεφέρης συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωσή του, αναζητώντας ένα σπίτι ήσυχο και περισσότερο στραμμένο προς το εσωτερικό του παρά προς τον δρόμο.

Εδώ εγκαταστάθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και έζησε μέχρι τον θάνατό του, το 1971. Στην αυλή αυτού του σπιτιού βρισκόταν στις 24 Οκτωβρίου 1963, όταν ανακοινώθηκε ότι τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η οδός Άγρας δεν αποτελεί μόνο έναν βιογραφικό σταθμό. Είναι το σημείο όπου η διεθνής αναγνώριση του ποιητή συναντά την ιδιωτική, καθημερινή του Αθήνα.

Μια διαδρομή από την οικογενειακή μνήμη στην προσωπική κατοικία

Αν τα δύο σπίτια διαβαστούν μαζί, αφηγούνται πολύ περισσότερα από τη ζωή ενός διάσημου ποιητή. Η Κυδαθηναίων μιλά για την οικογένεια, τη μετακίνηση από τη Σμύρνη στην Αθήνα και τη δημιουργία μιας νέας αστικής εστίας. Η Άγρας μιλά για την προσωπική επιλογή, τη σχέση του Σεφέρη με τη Μαρώ και την ανάγκη για ένα καταφύγιο μέσα στην πόλη.

Ανάμεσά τους σχηματίζεται μια νοητή πεζή διαδρομή από την Πλάκα προς το Στάδιο. Μια διαδρομή που περνά από δύο διαφορετικές όψεις της Αθήνας του 20ού αιώνα: την παλιά οικογενειακή κατοικία και το μεταπολεμικό σπίτι ενός ανθρώπου που είχε ήδη ζήσει για χρόνια ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες και πόλεις.

Οι πόρτες που κρατούν τη μνήμη της πόλης

Τα σπίτια δεν είναι μουσεία και η πρόσβαση στο εσωτερικό τους δεν είναι ελεύθερη. Οι προσόψεις, όμως, εξακολουθούν να λειτουργούν ως σημεία μνήμης. Στην Κυδαθηναίων και στην Άγρας, η ιστορία δεν βρίσκεται σε κάποιο μακρινό παρελθόν. Παραμένει ενσωματωμένη στους δρόμους, στις αυλές και στις γειτονιές όπου η Αθήνα συνεχίζει να ζει. Αρκεί να γνωρίζουμε ποια πόρτα κοιτάζουμε — και ποια ακριβώς ιστορία βρίσκεται πίσω της.

Η διαδρομή

  • Κυδαθηναίων 9: Πλάκα, απέναντι από την Αγία Σωτείρα του Κοττάκη
  • Άγρας 20: Περιοχή Σταδίου, πίσω από το Καλλιμάρμαρο
  • Πρόσβαση: Τα σπίτια είναι ιδιωτικοί χώροι. Η παρατήρηση και φωτογράφιση πρέπει να γίνεται από δημόσιο σημείο, με σεβασμό στους σημερινούς χρήστες.

 

Νέες εκθέσεις φθινόπωρο 2026: Όσα έρχονται στα μουσεία της Αθήνας

Τα μεγάλα μουσεία και τα ιδρύματα της Αθήνας ανοίγουν τη σεζόν με σειρά αναδρομικών, διεθνών συνεργασιών και αρχαιολογικών εκθέσεων. Το TheCitizen.gr τις συγκέντρωσε με σειρά ημερομηνιών, για να οργανώσετε τις επισκέψεις σας μέχρι το τέλος του χρόνου.

Το φθινόπωρο ξεκίνησε ήδη στην Onassis Mandra

Η Στέγη μπήκε πρώτη στη σεζόν με το «clinamen» του Γάλλου συνθέτη και εικαστικού Céleste Boursier-Mougenot. Στην εγκατάσταση εκατοντάδες λευκά κεραμικά μπολ κινούνται μέσα σε τρεις πισίνες και, καθώς συγκρούονται, παράγουν μια ηχητική σύνθεση που αλλάζει συνεχώς. Είναι η πρώτη φορά που το έργο στήνεται σε υπαίθριο χώρο, όπου ο ήχος συνομιλεί με το φως, τον αέρα και τους θορύβους της πόλης. Η εγκατάσταση μένει ανοιχτή έως τις 5 Δεκεμβρίου, από Τετάρτη έως Κυριακή, με εισιτήριο 5 ευρώ.

Φωτογραφία: @onassis.stegi

Οκτώβριος: η σεζόν ανοίγει με αναδρομικές και νέα σώματα δουλειάς

Αλέκος Λεβίδης, Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138. Η έκθεση «Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» εγκαινιάζεται την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου στις 20:00. Πρόκειται για μεγάλη αναδρομική με περισσότερα από 500 έργα, η οποία θα διαρκέσει από τις 8 Οκτωβρίου 2026 έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027.

Δανάη Στράτου, «Αφάλες», Μέγαρο Μουσικής. Από τις 8 Οκτωβρίου η εικαστικός στήνει στην Υπηρεσιακή Αυλή του Μεγάρου μια site-specific εγκατάσταση. Σε αυτήν μεταφέρει στον χώρο τη βαρύτητα, το νερό και τους κύκλους της σελήνης, έως τις 31 Ιανουαρίου 2027. Πρόκειται για το τελευταίο εκθεσιακό σχέδιο που είχε προτείνει η Άννα Καφέτση ως διευθύντρια του annexM και είναι αφιερωμένο στη μνήμη της.

Ίδρυμα Θεοχαράκη. Δύο εκθέσεις ανοίγουν στις 6 Οκτωβρίου. Η πρώτη είναι η πρώτη θεσμική ατομική της Kylie Manning στην Ελλάδα, με ζωγραφική εμπνευσμένη από την Αλάσκα. Η δεύτερη, με τίτλο «Αδύναμα έργα Ι», παρουσιάζει το ριζοσπαστικό όραμα του αρχιτέκτονα Χρήστου Παπούλια, μέσα από το αρχείο του. Και οι δύο μένουν έως τις 21 Φεβρουαρίου 2027.

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Από τις 9 Οκτωβρίου έως τις 8 Νοεμβρίου φιλοξενείται η 9η Έκθεση Γλυπτικής του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών. Περιλαμβάνει 91 γλυπτά από 85 δημιουργούς, με θέμα τη σχέση της γλυπτικής με το φυσικό περιβάλλον.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Στις 12 Οκτωβρίου εγκαινιάζεται η έκθεση «Διαιρεμένο παρελθόν. Ελληνογερμανικές σχέσεις σε σκοτεινούς καιρούς».

Cahiers d’Art, Μουσείο Ελληνικού Πολιτισμού (Μπενάκη). Τα εγκαίνια γίνονται την Τρίτη 13 Οκτωβρίου και η έκθεση διαρκεί από 14 Οκτωβρίου 2026 έως 24 Ιανουαρίου 2027. Την επιμέλεια έχουν η Πολύνα Κοσμαδάκη και η Βασιλική Δανιήλ. Η έκθεση γιορτάζει τα 100 χρόνια του ιστορικού περιοδικού και δείχνει πώς αντικείμενα των συλλογών του μουσείου εμφανίστηκαν στις σελίδες του.

Τέλη Οκτωβρίου–Νοέμβριος: Kentridge, Belle Époque, Platon

William Kentridge στο Εθνικό Αρχαιολογικό. Από τις 30 Οκτωβρίου ο Νοτιοαφρικανός καλλιτέχνης παρουσιάζει την έκθεση «Μιμήσου τον ύπνο των λίθων. Ορφέας και Ευρυδίκη: Μεταμόρφωση και Επιστροφή», σε επιμέλεια της Burcu Fikretoğlu. Ατσάλινες φιγούρες, χάρτινα δέντρα, σχέδια και ένα διόραμα συνυπάρχουν με αρχαία ευρήματα που αφορούν τη μουσική, τον έρωτα και τον θάνατο. Ανάμεσά τους είναι και η ελεφαντοστέινη λύρα από τον θολωτό τάφο του Μενιδίου. Η έκθεση ανοίγει μία μέρα πριν από την πρεμιέρα του «L’Orfeo» του Μοντεβέρντι στην Εθνική Λυρική Σκηνή, σε σκηνοθεσία του ίδιου του Kentridge.

Belle Époque στο Μουσείο Γουλανδρή. Από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 15 Φεβρουαρίου 2027 παρουσιάζεται μία έκθεση με περίπου 90 αφίσες και έργα των Τουλούζ-Λοτρέκ, Μούχα, Στάινλεν, Μπονάρ, Ντενί, Βαλντόν και Ιμπέλ. Μέσα από αυτά ζωντανεύει το Παρίσι μιας εποχής που γέννησε τη διαφήμιση, τον μαζικό Τύπο και το θέαμα.

Platon, «People Power». Τα εγκαίνια γίνονται την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου και η έκθεση διαρκεί από 5 Νοεμβρίου 2026 έως 31 Ιανουαρίου 2027. Στην Πειραιώς 138 θα δούμε τα γνωστά πορτρέτα του διεθνούς φωτογράφου, καθώς και ειδική ενότητα για την Πάρο και την ελληνική του καταγωγή.

Art Athina σε νέο σπίτι. Η μεγαλύτερη ετήσια εικαστική διοργάνωση της χώρας μετακομίζει φέτος από το Ζάππειο, που παραμένει κλειστό για εργασίες, στο Onassis Ready. Συμμετέχουν περισσότερες από 60 γκαλερί από την Ελλάδα και το εξωτερικό (12 έως 16 Νοεμβρίου).

«Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης. Με αυτή την έκθεση το μουσείο ξεκινά σειρά αφιερωμάτων σε αρχαίους πολιτισμούς. Από τα μέσα Νοεμβρίου έως την άνοιξη του 2027 θα εκτίθενται περίπου 200 αρχαιότητες, από την Παλαιολιθική εποχή έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Έμφαση δίνεται στο βασίλειο της Ουραρτού, που άκμασε στα Αρμενικά Υψίπεδα από τον 9ο έως τον 6ο αιώνα π.Χ.

Άνθρωπος και ζώα, Κηφισιά και Πλάκα μαζί. Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή και το Μουσείο Κανελλοπούλου συνεργάζονται σε μια διεπιστημονική έκθεση, από τα μέσα Νοεμβρίου έως τα τέλη Απριλίου 2027, με το όνομα «Άνθρωποι και ζώα: μια πανάρχαια σχέση». Περιλαμβάνει 140 εκθέματα της συλλογής Κανελλοπούλου, τοποθετημένα μέσα στη μόνιμη έκθεση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.

Δεκέμβριος: ΕΜΣΤ και Νικηφόρος Λύτρας

ΕΜΣΤ. Στις 10 Δεκεμβρίου το μουσείο εγκαινιάζει τον κύκλο 2026-2027 με θέμα τον κοσμοπολιτισμό και δύο εκθέσεις. Το «Rehearsal» της Hera Büyüktaşcıyan εστιάζει στη μνήμη, το αστικό τοπίο και τη φύση. Το «This is Not a Movie» της Δέσποινας Μεϊμάρογλου εξετάζει πώς τα ΜΜΕ κατασκευάζουν την πραγματικότητα.

Εθνική Πινακοθήκη. Για τα μέσα Δεκεμβρίου προγραμματίζεται μεγάλη αναδρομική για τον Νικηφόρο Λύτρα, κεντρική μορφή της Σχολής του Μονάχου. Θα περιλαμβάνει περισσότερους από 100 πίνακες και περίπου 300 σχέδια και τεκμήρια, ορισμένα από τα οποία θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά ή μετά από δεκαετίες.

Προλάβετέ τις: εκθέσεις που κλείνουν σύντομα

  • «Η Πύλος του Νέστορα» στο Εθνικό Αρχαιολογικό, με 214 έργα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας, έως 31 Οκτωβρίου. Δεν αποκλείεται παράταση έως τον Ιανουάριο.
  • «Όπυ Ζούνη: Η Τέχνη είναι η ίδια η Ζωή: Ιστορίες στο Τετράγωνο – Ανοικτά Βιβλία» στο κτίριο ΕΣΗΕΑ στη Βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας», έως τις 29 Οκτωβρίου.
  • «Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης» στο Μουσείο Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή, έως τις 4 Οκτωβρίου.
Φωτογραφία: @begoulandrisfoundation

 

Ημερολόγιο εγκαινίων σε μια ματιά

Ημερομηνία Έκθεση Χώρος
6/10 Kylie Manning / Χρήστος Παπούλιας Ίδρυμα Θεοχαράκη
8/10 Αλέκος Λεβίδης Μπενάκη Πειραιώς
8/10 Δανάη Στράτου – Αφάλες Μέγαρο Μουσικής
9/10 9η Έκθεση Γλυπτικής ΕΕΤΕ Βυζαντινό Μουσείο
12/10 Διαιρεμένο παρελθόν Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
14/10 Cahiers d’Art 100 χρόνια Μουσείο Ελληνικού Πολιτισμού
30/10 William Kentridge Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
31/10 Belle Époque Μουσείο Γουλανδρή
5/11 Platon – People Power Μπενάκη Πειραιώς
12–16/11 Art Athina Onassis Ready
Μέσα Νοεμβρίου Αρχαία Αρμενία Μουσείο Ακρόπολης
Μέσα Νοεμβρίου Άνθρωποι και ζώα: μια πανάρχαια σχέση Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή
10/12 Büyüktaşcıyan / Μεϊμάρογλου ΕΜΣΤ
Μέσα Δεκεμβρίου Νικηφόρος Λύτρας Εθνική Πινακοθήκη