Ένα πλαστικό καπάκι περνά σχεδόν απαρατήρητο από την καθημερινότητά μας. Το ξεβιδώνουμε, το αφήνουμε στην άκρη και, συνήθως, το πετάμε. Στο Athens Makerspace, όμως, οι δημιουργοί το αντιμετωπίζουν ως πρώτη ύλη για μια νέα κατασκευή. Στη Σαρδέων 3, στη Νέα Σμύρνη, η ομάδα συνδυάζει την ανακύκλωση πλαστικού με την ψηφιακή κατασκευή και τις παραδοσιακές τεχνικές. Τρισδιάστατοι εκτυπωτές, μηχανήματα κοπής, εργαλεία ξυλουργικής και ραπτομηχανές προσφέρουν διαφορετικούς δρόμους από την ιδέα στο αντικείμενο. Έτσι, ένα σχέδιο αποκτά διαστάσεις, υλικό και χρήση.

Δύο άνθρωποι και μια ιδέα που χρειαζόταν χώρο

Ο Ηλίας Σαλτιέλ και ο Κωνσταντίνος Ζερβός ξεκίνησαν το εγχείρημα μετά τις σπουδές τους στο Εδιμβούργο. Επέστρεψαν στην Αθήνα και δημιούργησαν ένα κοινόχρηστο εργαστήριο. Στόχος τους ήταν να προσφέρουν πρόσβαση σε εργαλεία και μηχανήματα που πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονταν να αποκτήσουν μόνοι τους. Ήδη το 2017, ρεπορτάζ της Καθημερινής κατέγραφε την πρώτη εγκατάσταση στην Καισαριανή. Εκεί, διαφορετικοί δημιουργοί μοιράζονταν τον εξοπλισμό, αντάλλασσαν γνώσεις και δοκίμαζαν τις ιδέες τους. Η συνεργασία αποτελούσε μέρος της καθημερινής δουλειάς.

Σήμερα, η επίσημη ιστοσελίδα του Athens Makerspace δίνει ως έδρα τη Νέα Σμύρνη. Η βασική ιδέα, ωστόσο, εξακολουθεί να αγγίζει μια πραγματική ανάγκη της πόλης: πολλοί διαθέτουν διάθεση για δημιουργία, αλλά στερούνται χώρο και εξοπλισμό. Πώς δοκιμάζεις, λοιπόν, μια κατασκευή όταν δεν έχεις εργαλεία; Πού μαθαίνεις να χειρίζεσαι ένα μηχάνημα; Και ποιος σε βοηθά όταν το πρώτο σχέδιο δεν λειτουργεί;

Ένα κοινόχρηστο εργαστήριο φέρνει κοντά αυτές τις ανάγκες και τις λύσεις τους. Προσφέρει χώρο για δοκιμές και, κυρίως, ανθρώπους με τους οποίους μπορείς να μοιραστείς τη διαδικασία.

Η δεύτερη ζωή των υλικών αρχίζει στον πάγκο εργασίας

Η ομάδα του Athens Makerspace δουλεύει, μεταξύ άλλων, με ανακυκλωμένο πλαστικό. Στη συνέχεια, το μετατρέπει σε χρηστικά αντικείμενα και υπαίθριες κατασκευές. Στα έργα που παρουσιάζει περιλαμβάνει παγκάκια και άλλες κατασκευές για τη δομή προσφύγων του Σχιστού, καθώς και κάδους ανακύκλωσης για την Αντίπαρο. Με αυτόν τον τρόπο, συνδέει την επεξεργασία ενός υλικού με συγκεκριμένες καθημερινές χρήσεις. Αυτή η αλλαγή κλίμακας τραβά το ενδιαφέρον. Ένα μικρό αντικείμενο, που κρατάμε για λίγα δευτερόλεπτα, μπορεί να προσφέρει υλικό για κάτι που θα χρησιμοποιούμε για χρόνια.

Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η δουλειά που προηγείται. Οι δημιουργοί συλλέγουν το πλαστικό, το επεξεργάζονται και δοκιμάζουν νέες μορφές. Έπειτα, περνούν από το υλικό στην κατασκευή, συνδυάζοντας σχεδιασμό και τεχνική γνώση. Έτσι, η ανακύκλωση αποκτά χειροπιαστό αποτέλεσμα. Ο άνθρωπος που συμμετέχει βλέπει τη μεταμόρφωση και καταλαβαίνει καλύτερα την εργασία πίσω από ένα αντικείμενο.

Μια πόλη που ξαναμαθαίνει να φτιάχνει

Όταν κατασκευάζουμε κάτι, αλλάζουμε και τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε τα πράγματα. Παρατηρούμε τις ενώσεις ενός τραπεζιού, αναγνωρίζουμε τα υλικά του και αναρωτιόμαστε γιατί ο δημιουργός επέλεξε μια συγκεκριμένη μορφή. Παράλληλα, ανακαλύπτουμε όσα κρύβει η τελική εικόνα: χρόνο, αποτυχημένες δοκιμές, διορθώσεις και δεξιότητες. Ακόμη και μια μικρή κατασκευή μπορεί να μας μάθει πόση προσπάθεια απαιτεί ένα αντικείμενο που μέχρι χθες θεωρούσαμε αυτονόητο.

Εδώ βρίσκεται η ανθρώπινη πλευρά του Athens Makerspace. Οι δημιουργοί συναντιούνται γύρω από μια ιδέα, μοιράζονται εργαλεία και μαθαίνουν μέσα από την πράξη. Επιπλέον, μεταφέρουν αυτή τη γνώση σε ανθρώπους που θέλουν να κάνουν τα πρώτα τους βήματα. Στη Νέα Σμύρνη, η δημιουργία ξεκινά με μια απλή ερώτηση: τι άλλο μπορούμε να φτιάξουμε με αυτό που έχουμε ήδη στα χέρια μας;