Για τον καθημερινό επιβάτη που βγαίνει από τον σταθμό ΗΣΑΠ Ταύρου, είναι ένας περιφραγμένος χώρος που μοιάζει να έχει μείνει παγωμένος στον χρόνο. Κάτω όμως από το πάρκινγκ περνά μία από τις μεγάλες «αόρατες» υποδομές της Αθήνας: η καλυμμένη κοίτη του Ιλισού.
Εκεί, στις 11 Μαΐου 2018, σημειώθηκε η καθίζηση που άνοιξε το οδόστρωμα του υπαίθριου χώρου στάθμευσης και αποκάλυψε σοβαρές φθορές στην υπόγεια κατασκευή. Οκτώ χρόνια αργότερα, η αποκατάσταση περνά πλέον από τις εξαγγελίες στη συμβασιοποιημένη φάση.
Η σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του αναδόχου έχει πλέον υπογραφεί. Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι να διαχωριστούν δύο πράγματα: υπογραφή της σύμβασης δεν σημαίνει ότι έχει ήδη εγκατασταθεί εργοτάξιο ούτε ότι οι εργασίες έχουν ολοκληρωθεί ή ότι το πάρκινγκ είναι έτοιμο να ανοίξει.
Τι ακριβώς θα γίνει κάτω από την Καλλιθέα
Τα νεότερα στοιχεία δίνουν πλέον πολύ καθαρότερη εικόνα για το τεχνικό αντικείμενο.
Οι παρεμβάσεις θα γίνουν σε δύο διαφορετικές θέσεις της υπόγειας κοίτης του Ιλισού, συνολικού μήκους τουλάχιστον 120 μέτρων. Ο αναφερόμενος προϋπολογισμός είναι περίπου 1,21 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Η πρώτη θέση βρίσκεται ακριβώς κάτω από τον υπαίθριο χώρο στάθμευσης κοντά στον ΗΣΑΠ Ταύρου. Σε μήκος τουλάχιστον 60 μέτρων προβλέπεται αποκατάσταση της καθίζησης στον πυθμένα, ανακατασκευή τμήματος του λιθόκτιστου τοίχου αντιστήριξης που έχει καταρρεύσει και αποκατάσταση του κατεστραμμένου οδοστρώματος του πάρκινγκ.
Η δεύτερη θέση βρίσκεται περίπου 850 μέτρα κατάντη, δηλαδή προς την κατεύθυνση ροής του ποταμού. Το έργο, επομένως, δεν περιορίζεται στο ορατό «άνοιγμα» δίπλα στον σταθμό.
Προβλέπεται επίσης η δημιουργία ράμπας πρόσβασης οχημάτων προς την κοίτη, ώστε στο μέλλον να μπορούν να πραγματοποιούνται εργασίες καθαρισμού και συντήρησης.
Αυτό είναι ίσως το λιγότερο θεαματικό, αλλά ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του έργου: δεν επιχειρείται μόνο η επισκευή της ζημιάς που έγινε ορατή το 2018, αλλά και η δημιουργία πρόσβασης σε μια υποδομή που βρίσκεται κρυμμένη κάτω από την πόλη.
Τι είχε συμβεί το 2018
Η καθίζηση εμφανίστηκε στον χώρο στάθμευσης δίπλα στον σταθμό, κοντά στην οδό Παναγή Τσαλδάρη. Οι έρευνες που ακολούθησαν κατέγραψαν φθορές στο καλυμμένο τμήμα του Ιλισού: τμήμα πλευρικού λιθόκτιστου τοίχου είχε καταρρεύσει, ενώ σημαντική διάβρωση είχε σημειωθεί και στην κοιτόστρωση — τον τεχνικά διαμορφωμένο πυθμένα της κοίτης.
Στην περιοχή έχει καταγραφεί επίσης υπόγειος αγωγός ομβρίων και εισροή υδάτων. Παλαιότερη επιτόπια έρευνα της Αστικής Σπηλαιολογίας είχε συνδέσει την υποχώρηση με τη μετακίνηση εδαφικού υλικού προς την υπόγεια κοίτη και τις εισροές νερού, επισημαίνοντας παράλληλα ότι είχε υποχωρήσει το δεξί πλευρικό λιθόκτιστο τοιχίο. Πρόκειται όμως για τεχνική διερεύνηση τρίτου φορέα και όχι για τη σημερινή επίσημη μελέτη του έργου, γι’ αυτό και δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως η μοναδική επίσημη διάγνωση των αιτίων.
Ο Ιλισός που δεν βλέπουμε
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης ξεπερνά το πάρκινγκ του Ταύρου.
Η κοίτη που βρίσκεται κάτω από το συγκεκριμένο σημείο είναι η σημερινή κύρια κοίτη του Ιλισού, όχι όμως η αρχική φυσική διαδρομή του ποταμού. Πρόκειται για αποτέλεσμα των μεγάλων τεχνικών μεταβολών που υπέστη το υδρογραφικό σύστημα της Αθήνας τον 20ό αιώνα.
Και αυτό εξηγεί γιατί μια καθίζηση σε ένα φαινομενικά συνηθισμένο πάρκινγκ μπορεί να αποκαλύψει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα αστικών υποδομών.
Μετά το περιστατικό του 2018 πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι σε τμήματα της υπόγειας κοίτης, όπου είχαν καταγραφεί φθορές σε τοιχία και σκυρόδεμα και προβλήματα διάβρωσης.
