Πριν εμφανιστούν οι μπάρες και τα συσκευασμένα σνακ, ένα κομμάτι σταφιδόψωμο ήταν αρκετό: ψωμένιο, ελαφρά γλυκό και γεμάτο σταφίδες. Αυτή η εκδοχή έχει τραγανή κόρα, μαλακή ψίχα και άρωμα πορτοκαλιού, χωρίς να μετατρέπεται σε κέικ.
Μερίδες: 10–12 φέτες
Προετοιμασία: 25 λεπτά
Φούσκωμα: περίπου 1 ώρα και 45 λεπτά
Ψήσιμο: 35–40 λεπτά
Δυσκολία: Εύκολη
Υλικά
- 500 γρ. αλεύρι για ψωμί ή δυνατό αλεύρι
- 7 γρ. ξηρή μαγιά
- 280–300 ml χλιαρό νερό
- 60 ml φρέσκο χυμό πορτοκαλιού
- ξύσμα από 1 ακέρωτο πορτοκάλι
- 50 ml ελαιόλαδο
- 45 γρ. μέλι ή 50 γρ. καστανή ζάχαρη
- 1 κ.γ. κανέλα
- ¼ κ.γ. γαρίφαλο, προαιρετικά
- 8 γρ. αλάτι
- 180 γρ. σταφίδες
- 40 γρ. καρύδια χοντροκομμένα, προαιρετικά
- λίγο σουσάμι για την επιφάνεια
Πριν ξεκινήσουμε
Βάζουμε τις σταφίδες σε μπολ, τις καλύπτουμε με χλιαρό νερό και τις αφήνουμε για 10–15 λεπτά. Τις στραγγίζουμε και τις στεγνώνουμε πολύ καλά με χαρτί κουζίνας. Το σύντομο μούλιασμα τις βοηθά να παραμείνουν μαλακές στο ψήσιμο. Αν μπουν στη ζύμη βρεγμένες, όμως, θα δημιουργήσουν κολλώδη σημεία γύρω τους.
Εκτέλεση
- Βάζουμε σε μεγάλο μπολ το αλεύρι, τη μαγιά, την κανέλα και, αν θέλουμε, το γαρίφαλο.
- Σε δεύτερο μπολ ανακατεύουμε 280 ml από το χλιαρό νερό, τον χυμό και το ξύσμα πορτοκαλιού, το μέλι και το ελαιόλαδο.
- Ρίχνουμε τα υγρά στο αλεύρι και ανακατεύουμε μέχρι να σχηματιστεί τραχιά ζύμη. Προσθέτουμε το αλάτι.
- Ζυμώνουμε για 8–10 λεπτά με το χέρι ή για 6–7 λεπτά στο μίξερ. Η ζύμη πρέπει να γίνει μαλακή και ελαστική, αλλά όχι νερουλή. Αν είναι σφιχτή, προσθέτουμε σταδιακά το υπόλοιπο νερό.
- Απλώνουμε ελαφρά τη ζύμη πάνω στον πάγκο και σκορπίζουμε τις σταφίδες και τα καρύδια. Διπλώνουμε και ζυμώνουμε απαλά, μέχρι να μοιραστούν χωρίς να λιώσουν.
- Μεταφέρουμε τη ζύμη σε ελαφρά λαδωμένο μπολ, τη σκεπάζουμε και την αφήνουμε σε ζεστό σημείο για 60–75 λεπτά, μέχρι να αυξηθεί αισθητά σε όγκο.
- Την πιέζουμε απαλά για να φύγει ο πολύς αέρας. Πλάθουμε ένα μακρόστενο καρβέλι και το βάζουμε σε φόρμα 25×11 εκ. στρωμένη με αντικολλητικό χαρτί. Μπορούμε επίσης να το ψήσουμε ελεύθερο σε λαμαρίνα.
- Σκεπάζουμε χαλαρά και αφήνουμε για δεύτερο φούσκωμα, περίπου 35–45 λεπτά.
- Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 190°C στις αντιστάσεις ή στους 175°C στον αέρα.
- Αλείφουμε πολύ ελαφρά την επιφάνεια με νερό και πασπαλίζουμε με σουσάμι. Χαράζουμε το καρβέλι κατά μήκος με κοφτερό μαχαίρι.
- Ψήνουμε για 35–40 λεπτά. Αν πάρει γρήγορα χρώμα, το καλύπτουμε χαλαρά με αλουμινόχαρτο στα τελευταία 10 λεπτά.
- Το σταφιδόψωμο είναι έτοιμο όταν η βάση ακούγεται κούφια στο χτύπημα. Αν διαθέτουμε θερμόμετρο, το κέντρο του πρέπει να βρίσκεται περίπου στους 93–96°C.
- Το βγάζουμε αμέσως από τη φόρμα και το αφήνουμε πάνω σε σχάρα να κρυώσει εντελώς πριν το κόψουμε.
Ο χυμός και το ξύσμα πορτοκαλιού δίνουν άρωμα χωρίς να σκεπάζουν τη γεύση του ψωμιού. Το ελαιόλαδο διατηρεί την ψίχα μαλακή, ενώ η μικρή ποσότητα μελιού γλυκαίνει διακριτικά και βοηθά το καρβέλι να πάρει χρώμα. Οι σταφίδες αποτελούν τη βασική γλυκιά ύλη. Για αυτό δεν χρειάζεται μεγάλη ποσότητα πρόσθετης ζάχαρης.
Τα τρία συνηθισμένα λάθη
- Πάρα πολύ αλεύρι: Η ζύμη πρέπει να παραμένει μαλακή. Αν την κάνουμε σκληρή, το ψωμί θα στεγνώσει γρήγορα.
- Βρεγμένες σταφίδες: Τις στεγνώνουμε σχολαστικά μετά το μούλιασμα.
- Κόψιμο όσο είναι ζεστό: Η ψίχα συνεχίζει να σταθεροποιείται εκτός φούρνου. Περιμένουμε τουλάχιστον μία ώρα.
Παραλλαγές
- Χωρίς ξηρούς καρπούς: Παραλείπουμε τα καρύδια χωρίς άλλη αλλαγή.
- Με πετιμέζι: Αντικαθιστούμε το μέλι με 40 γρ. πετιμέζι. Η ψίχα θα γίνει σκουρότερη και η γεύση εντονότερη.
- Με μήλο: Προσθέτουμε 80 γρ. μήλο κομμένο σε πολύ μικρούς κύβους και μειώνουμε το νερό κατά περίπου 20 ml.
- Ατομικά ψωμάκια: Χωρίζουμε τη ζύμη σε 10 κομμάτια και ψήνουμε για 20–24 λεπτά.
Αλλεργιογόνα
Περιέχει γλουτένη, ξηρούς καρπούς και, εφόσον χρησιμοποιηθεί, σουσάμι. Για σχολική χρήση προτιμάμε την εκδοχή χωρίς καρύδια όταν υπάρχει σχετικός κανονισμός ή αλλεργία στην τάξη.
Συντήρηση και κατάψυξη
Όταν κρυώσει εντελώς, το τυλίγουμε καλά και το διατηρούμε σε θερμοκρασία δωματίου για 2–3 ημέρες. Δεν το βάζουμε στο ψυγείο, επειδή στεγνώνει γρηγορότερα. Για την εβδομάδα, το κόβουμε σε φέτες και τις καταψύχουμε χωρισμένες με αντικολλητικό χαρτί. Το βράδυ μεταφέρουμε μία φέτα στον πάγκο, μέσα σε κλειστό δοχείο, ή τη ζεσταίνουμε απευθείας στην τοστιέρα.
