Υπάρχουν σημεία της Αθήνας που τα προσπερνάμε καθημερινά χωρίς να γνωρίζουμε τι βρισκόταν εκεί πριν. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά βρίσκεται στα Χαυτεία, στη συμβολή της Σταδίου 53 με την Αιόλου 96.
Το περιφραγμένο οικόπεδο ανάμεσα στα κτίρια είναι γνωστό στους παλιότερους Αθηναίους με ένα όνομα που επιβίωσε επί δεκαετίες: η «τρύπα του Κατράντζου».
Δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο κενό στον οικοδομικό ιστό. Εκεί στεκόταν κάποτε το πολυκατάστημα «Κατράντζος Σπορ», ένα από τα σύμβολα της εμπορικής Αθήνας της μεταπολεμικής περιόδου.
Ένα δωδεκαώροφο πολυκατάστημα στην καρδιά της Αθήνας
Το κτίριο του Κατράντζου ήταν εντυπωσιακό για την εποχή του. Σύμφωνα με το αρχιτεκτονικό αρχείο DOMa, το έργο του αρχιτέκτονα Μιχάλη Φωτιάδη μελετήθηκε την περίοδο 1970-1972 και αποπερατώθηκε το 1974.
Ήταν ένα πολυώροφο εμπορικό κτίριο περίπου 7.000 τετραγωνικών μέτρων και 12 ορόφων, με χαρακτηριστική μοντέρνα πρόσοψη και την τεράστια κάθετη επιγραφή «ΚΑΤΡΑΝΤΖΟΣΠΟΡ» να δεσπόζει πάνω από τη Σταδίου.
Η επιχείρηση Κατράντζος είχε ήδη μακρά παρουσία στην ελληνική αγορά αθλητικών ειδών. Το συγκεκριμένο κτίριο, όμως, ήταν η πιο επιβλητική έκφραση της επιτυχίας της: ένα πολυκατάστημα τοποθετημένο απέναντι από τον Λαμπρόπουλο και σε μικρή απόσταση από το Μινιόν, στην περιοχή που αποτελούσε τότε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς πυρήνες της πρωτεύουσας.
Η νύχτα που άλλαξε τη Σταδίου
Τα ξημερώματα της 19ης Δεκεμβρίου 1980, λίγες ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα, η Αθήνα ξύπνησε από δύο σχεδόν ταυτόχρονες μεγάλες πυρκαγιές.
Το Μινιόν στην Πατησίων και ο Κατράντζος στη Σταδίου είχαν γίνει στόχος εμπρηστικών επιθέσεων. Σύμφωνα με το ιστορικό αρχείο της «Καθημερινής», χρησιμοποιήθηκαν ωρολογιακοί εμπρηστικοί μηχανισμοί και λίγες ημέρες αργότερα την ευθύνη ανέλαβε η «Επαναστατική Οργάνωση Οκτώβρης ’80».
Η ένταση της φωτιάς στον Κατράντζο ήταν τέτοια ώστε το κτίριο κατέρρευσε. Το Μινιόν κατάφερε αργότερα να ξαναλειτουργήσει. Ο Κατράντζος δεν επέστρεψε ποτέ.
Και στη θέση του έμεινε… μια τρύπα
Μετά την καταστροφή, εκεί όπου μέχρι πριν από λίγες ημέρες υψωνόταν ένα δωδεκαώροφο πολυκατάστημα έμεινε ένα κενό.
Και το προσωρινό κενό έγινε μόνιμο.
Το 1982 το οικόπεδο χαρακτηρίστηκε με Προεδρικό Διάταγμα ως κοινόχρηστος χώρος πρασίνου, με πρόβλεψη απαλλοτρίωσης υπέρ του Δήμου Αθηναίων. Το οικόπεδο ανήκε στο Κληροδότημα «Μαρία Κασιμάτη».
Η σχεδιαζόμενη απαλλοτρίωση, όμως, δεν οδήγησε στη δημιουργία του χώρου πρασίνου. Ακολούθησαν δεκαετίες πολεοδομικών και ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων.
Έτσι γεννήθηκε στην καθημερινή γλώσσα των Αθηναίων η «τρύπα του Κατράντζου»: ένα παράδοξο αστικό κενό πάνω σε έναν από τους ακριβότερους και ιστορικότερους εμπορικούς δρόμους της πρωτεύουσας.
Από το πράσινο στην οικοδόμηση
Η μεγάλη αλλαγή ήρθε δεκαετίες αργότερα.
Το 2019 τροποποιήθηκε το ρυμοτομικό σχέδιο και ήρθη η απαλλοτρίωση για μεγάλο μέρος του οικοπέδου. Περίπου 196 τ.μ. προς την πλευρά των Χαυτείων διατηρήθηκαν σε κοινή χρήση, ενώ στο υπόλοιπο τμήμα επετράπη οικοδόμηση με μέγιστο αριθμό επτά ορόφων και ύψος έως 25 μέτρα.
Τι σχεδιάζεται σήμερα στην «τρύπα του Κατράντζου»
Τον Ιούνιο του 2025 δημοσιοποιήθηκε διαδικασία για τη μακροχρόνια μίσθωση του ακινήτου του Κληροδοτήματος Μαρίας Κασιμάτη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν, η συνολική έκταση υπολογίζεται σε 645,38 τ.μ., από τα οποία 448,74 τ.μ. είναι οικοδομήσιμα. Προβλέπεται ελάχιστη επένδυση 5 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και μίσθωση διάρκειας 50 ετών.
Ο σχεδιασμός αφήνει ανοιχτές διάφορες χρήσεις: από boutique hotel και serviced apartments έως καταστήματα, γραφεία και χώρους εστίασης.
Κάπως έτσι, μια από τις πιο παράξενες «τρύπες» της Αθήνας ίσως πλησιάζει στο τέλος της ιστορίας της.
Όμως ό,τι κι αν χτιστεί εκεί, το όνομα δύσκολα θα εξαφανιστεί από τη μνήμη της πόλης. Για μια ολόκληρη γενιά Αθηναίων, η γωνία Σταδίου και Αιόλου θα παραμένει πάντα ως η «τρύπα του Κατράντζου».
