Σε ενίσχυση κατά 30% των επίγειων και εναέριων ψεκασμών κατά των κουνουπιών έχει προχωρήσει για το 2026 η Περιφέρεια Αττικής, αυξάνοντας τις παρεμβάσεις της με φόντο την εμφάνιση κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου και τις συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή.

Η Περιφέρεια δηλώνει ότι βρίσκεται σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενώ η ενίσχυση των δράσεων δεν αφορά μόνο τη φετινή περίοδο. Η ίδια αύξηση προβλέπεται να ενσωματωθεί και στο νέο τριετές πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών 2027–2029, για το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαγωνιστική διαδικασία.

Χαρδαλιάς: «Δεν επιτρέπεται κανένας εφησυχασμός»

Ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, επισημαίνει ότι ο σχεδιασμός έχει προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα.

«Η προστασία της δημόσιας υγείας δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό. Οι συνθήκες αλλάζουν και ο σχεδιασμός μας πρέπει να προσαρμόζεται άμεσα στα νέα δεδομένα», αναφέρει, συνδέοντας την ενίσχυση των δράσεων τόσο με τα κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου όσο και με τους κινδύνους που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με τον ίδιο, φέτος πραγματοποιούνται περισσότερες δράσεις από κάθε άλλη χρονιά, με πρόσθετους ψεκασμούς τόσο από εδάφους όσο και από αέρος.

Από 58 σε 78 οι εφαρμογές στην Ανατολική Αττική

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ενίσχυση του προγράμματος στην Ανατολική Αττική.

Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, Γιώργος Κώσταντος, οι έκτακτοι ψεκασμοί αυξήθηκαν κατά 20.

Έτσι, οι προβλεπόμενες εφαρμογές από εδάφους για το 2026 αυξήθηκαν από 58 σε 78.

Ο αρχικός σχεδιασμός περιλάμβανε:

• 24 εφαρμογές στις περιαστικές περιοχές των Δήμων της Ανατολικής Αττικής,
• 24 εφαρμογές στις οικολογικά προστατευόμενες περιοχές,
• 10 έκτακτες εφαρμογές.

Με τις πρόσθετες παρεμβάσεις, το σύνολο φτάνει πλέον τις 78.

Ιός του Δυτικού Νείλου: Γιατί έχει σημασία το κοινό κουνούπι

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία του κοινού κουνουπιού (Culex pipiens), καθώς μέσω του τσιμπήματός του μπορεί να μεταδοθεί στον άνθρωπο ο ιός του Δυτικού Νείλου.

Το συγκεκριμένο είδος ζει και αναπτύσσεται κυρίως κοντά σε κατοικίες και χώρους καθημερινής ανθρώπινης δραστηριότητας.

Για την αναπαραγωγή του αξιοποιεί εστίες στάσιμου νερού που μπορούν να δημιουργηθούν σε:

• φρεάτια,
• βόθρους,
• δοχεία και κουβάδες,
• μικρές συλλογές νερού,
• αυλές και κήπους.

Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τους μεγάλους ψεκασμούς της Περιφέρειας.

Ποιος είναι υπεύθυνος για τους ψεκασμούς μέσα στις πόλεις

Εδώ βρίσκεται μία κρίσιμη διάκριση για τους κατοίκους της Αττικής.

Η Περιφέρεια Αττικής έχει ως περιοχή συστηματικής παρέμβασης κυρίως το φυσικό και περιαστικό περιβάλλον και όχι τον αστικό ιστό κάθε πόλης.

Μέσα στις πόλεις, η διαχείριση των ανθρωπογενών εστιών και η εφαρμογή τοπικών προγραμμάτων καταπολέμησης κουνουπιών αποτελούν πρωτίστως αρμοδιότητα των Δήμων.

Η Περιφέρεια μπορεί να συνδράμει στον αστικό ιστό σε έκτακτες περιπτώσεις, σε συνεργασία με τους Δήμους, πραγματοποιώντας επιχειρησιακές παρεμβάσεις σε πιθανές εστίες τόσο σε κοινόχρηστους όσο και σε ιδιωτικούς χώρους.

Η ύπαρξη, επομένως, ενεργού και συστηματικού προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών σε κάθε Δήμο θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για την προστασία των γειτονιών.

«Το κοινό κουνούπι υπάρχει όλο τον χρόνο»

Η Περιφέρεια Αττικής συνεργάζεται με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, το οποίο πραγματοποιεί συστηματική εντομολογική επιτήρηση και έρευνα σε ολόκληρη την Αττική.

Οι δειγματοληψίες επιτρέπουν στις αρμόδιες υπηρεσίες να γνωρίζουν πού και πότε απαιτούνται παρεμβάσεις.

Ο Δρ. Αντώνιος Μιχαηλάκης, Ερευνητής Α΄ και Προϊστάμενος του Εργαστηρίου Εντόμων και Παρασίτων Υγειονομικής Σημασίας του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, επισημαίνει ότι τα δεδομένα δείχνουν πως το κοινό κουνούπι υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Οι ολοένα ηπιότεροι χειμώνες, σύμφωνα με τον ίδιο, διευκολύνουν την προσαρμογή του και επιμηκύνουν την περίοδο κατά την οποία παραμένει ενεργό.

Στις δειγματοληψίες είναι επίσης δυνατό να εντοπίζονται κουνούπια θετικά στον ιό, με τα επιστημονικά δεδομένα να αξιοποιούνται για τον καθορισμό των επόμενων παρεμβάσεων.

Τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες

Η εξάλειψη μικρών εστιών στάσιμου νερού γύρω από το σπίτι αποτελεί σημαντικό μέρος της πρόληψης.

Οι πολίτες μπορούν να ελέγχουν συστηματικά αυλές, μπαλκόνια και κήπους, να αδειάζουν δοχεία και πιατάκια γλαστρών όπου παραμένει νερό και να αποφεύγουν οποιαδήποτε μικρή, μόνιμη συλλογή νερού που μπορεί να μετατραπεί σε εστία αναπαραγωγής κουνουπιών.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται μετά από πότισμα ή βροχόπτωση, καθώς ακόμη και μικρές ποσότητες στάσιμου νερού μπορούν να δημιουργήσουν κατάλληλες συνθήκες.

Πού βλέπουμε τους ψεκασμούς και τις οδηγίες προστασίας

Η Περιφέρεια λειτουργεί από το 2025 το Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών Αττικής, μέσω του οποίου οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται για το πρόγραμμα, τις δράσεις και τα μέτρα προστασίας.

Παρατηρητήριο Ενημέρωσης Κουνουπιών:
https://www.attica-mosquito.gr/

Ενημερωτικό υλικό για τους πολίτες:
https://www.attica-mosquito.gr/enimerwtiko-yliko/diathesimo-vinteo-gia-xrisi-apo-dimoys-me-stoxo-tin-enimerosi-ton-politon-toys

Πρόγραμμα και ενημερώσεις Περιφέρειας Αττικής για τα κουνούπια:
https://www.patt.gov.gr/category/koinonia/perivallon/kounoupia/

Η Περιφέρεια τονίζει ότι ο συνδυασμός επιστημονικής επιτήρησης, παρεμβάσεων της ίδιας, ενεργών προγραμμάτων των Δήμων και πρόληψης από τους πολίτες αποτελεί τη βάση για τον περιορισμό των κουνουπιών και την προστασία της δημόσιας υγείας.