Το μαγειρείο δεν είναι ταβέρνα. Είναι κατσαρόλα, ταψί και ό,τι έτυχε να μαγειρευτεί σήμερα. Είναι ο πιο αυθεντικός, πιο ανθεκτικός θεσμός της αθηναϊκής γαστρονομίας, κι αυτά τα δέκα μαγαζιά αποδεικνύουν γιατί: μερικά λειτουργούν από τον 19ο αιώνα, άλλα κρατούν όρθια τη μνήμη μιας γειτονιάς που άλλαξε γύρω τους πολλές φορές.
Δίπορτο: το μαγειρείο-θρύλος της Κεντρικής Αγοράς
Ανάμεσα στη Σωκράτους και την Πλατεία Θεάτρου, μια σκάλα κατεβαίνει σε έναν χώρο που ανοίγει από το 1887. Δεν υπάρχει κατάλογος φαγητών — παίρνεις ό,τι βρέθηκε στην κατσαρόλα εκείνη τη μέρα: ρεβίθια, φασολάδα, φάβα, τηγανητές σαρδέλες, κρασί κατευθείαν από το βαρέλι. Επί δεκαετίες τάιζε τους μικροπωλητές και τους χασάπηδες της γύρω αγοράς πριν ξημερώσει η μέρα τους, και σήμερα παραμένει σημείο αναφοράς για κάθε γενιά Αθηναίων.
Φιλίππου: το μαγέρικο του παππού Κώστα στο Κολωνάκι
Σε ένα υπόγειο στην οδό Ξενοκράτους λειτουργεί από το 1923 ένα μαγειρείο που δεν έχει αλλάξει ρότα εδώ κι έναν αιώνα. Οι συνταγές ανήκουν ακόμα στον παππού Κώστα: σπανακόρυζο, αγκινάρες αλά πολίτα, γεμιστά με δυόσμο. Ανάμεσα στους θαμώνες του έχουν καθίσει πολιτικοί και καλλιτέχνες, χωρίς ποτέ το μαγαζί να αλλάξει ύφος για χάρη τους.
Οινοπωλείον: κρασί και σπιτικό φαγητό στον Ψυρρή από το 1928
Στην Αισχύλου, το Οινοπωλείον συνδυάζει κάτι σπάνιο: παράγει το δικό του κρασί, με ετικέτα «Αμπελώνες Μάρκου», και το πουλά μαζί με το φαγητό στο κελάρι του. Δοκίμασε κανείς εδώ γιαννιώτικη κασόπιτα ή χειροποίητο μοσχαρίσιο λουκάνικο σε έναν χώρο που λειτουργεί αδιάλειπτα εδώ και σχεδόν εκατό χρόνια, σε μια περιοχή που κάποτε ήταν γεμάτη βιοτεχνίες.
Οικονόμου: μαγέρικο στα Άνω Πετράλωνα από το 1930
Το κτίριο χτίστηκε το 1918, αλλά ως μαγέρικο λειτουργεί από το 1930, αρχικά με το όνομα «Ζέφυρος». Λαδερά ανάλογα με την εποχή, λαχανοντολμάδες, στιφάδο, αρνί ψητό στον φούρνο — φαγητό φτιαγμένο με τον ίδιο τρόπο που θα το έφτιαχνε κανείς στο σπίτι, χωρίς εντυπωσιασμούς.
Κληματαριά: το οινομαγειρείο της πλατείας Θεάτρου από το 1927
Κάτω από τη Βαρβάκειο, εκεί όπου κάποτε ήταν καφενείο μιας γειτονικής εκκλησίας, ο κύριος Γεροδήμος άνοιξε το 1927 ένα οινομαγειρείο που βάφτισε Κληματαριά. Φασολάδα, ρέγγα, γαρδούμπα, μαγειρευτά με κρασί από τα ξύλινα βαρέλια — γεύσεις που έτρεφαν τους τεχνίτες και τους εμπόρους της γύρω περιοχής πριν από έναν αιώνα και συνεχίζουν να σερβίρονται στο ίδιο σημείο σήμερα
Η Ήπειρος: το ξενύχτι της Βαρβακείου
Μέσα στη Βαρβάκειο Αγορά λειτουργεί ένα από τα πιο ιδιόρρυθμα μαγειρεία της πόλης, ανοιχτό ως αργά τη νύχτα. Η Ράνια συνεχίζει σήμερα ό,τι έστησε ο πατέρας της Τζίμης, με ηπειρώτικες συνταγές που έχουν πάρει και μια ελαφριά γαλλική πινελιά. Οι ζεστές σούπες του είναι το σήμα κατατεθέν του, ιδανικές για όσους δουλεύουν στην αγορά με το ξημέρωμα.
Μαρτίνης: το μαγειρείο των Πατησίων
Στη γωνία Πατησίων και Ιακωβάτων στεγάζεται μέσα σε ένα από τα παλαιότερα κτίρια της περιοχής, χτισμένο το 1888. Το ίδιο το μαγειρείο λειτουργεί εδώ δεκαετίες, με πιάτα βγαλμένα από την ελληνική οικογενειακή κουζίνα — απλά, χωρίς φανφάρες, αγαπημένα κυρίως από όσους ζουν στη γειτονιά και όχι από περαστικούς.
Οινομαγειρείο Παραδοσιακό: το μαγέρικο της Ευγενίας επί της Βουλής
Στο κέντρο, στη Βουλής 44Α, το «μαγέρικο της Ευγενίας» ανοίγει την πόρτα του από το 1987. Κάθε μέρα το μενού αλλάζει ανάλογα με τι μαγειρεύτηκε, σε μερίδες φτιαγμένες για να χορταίνουν, όχι για να εντυπωσιάζουν — το τυπικό καταφύγιο για όσους δουλεύουν στο κέντρο και θέλουν κάτι σπιτικό στη μέση της ημέρας.
Κίτσουλας: το μαγειρείο του Χαλανδρίου από το 1946
Στο Χαλάνδρι, ο Κίτσουλας ανοίγει τις πόρτες του από το 1946. Κάθε πρωί μπαίνουν στον φούρνο γεμιστά που δεν προλαβαίνουν να κρυώσουν πριν τα διεκδικήσουν οι πελάτες — μια απόδειξη πως η παράδοση του μαγειρείου δεν είναι υπόθεση μόνο του ιστορικού κέντρου.
Κουτούκι της Κηφισιάς: μαγειρευτά στα βόρεια προάστια
Πενήντα σχεδόν χρόνια λειτουργίας κάνουν το Κουτούκι της Κηφισιάς σταθερή επιλογή για την περιοχή. Το καλοκαίρι ξεχωρίζουν ο αρακάς με άνηθο και το μπριάμ, ενώ όλο τον χρόνο τα γεμιστά και τα φασολάκια κρατούν ζωντανή τη γεύση της σπιτικής κουζίνας μακριά από το κέντρο.
