Η αγορά κατοικίας είναι μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές αποφάσεις στη ζωή ενός ανθρώπου, γι’ αυτό ο έλεγχος του συμβολαίου και των σχετικών εγγράφων πριν την υπογραφή είναι κρίσιμος. Με έτοιμα δικαιολογητικά, η διαδικασία διαρκεί συνήθως 2-4 εβδομάδες· χωρίς αυτά, μπορεί να φτάσει τις 6-16 εβδομάδες — ή και πάνω από 8 μήνες, αν υπάρχουν σοβαρά ζητήματα προς επίλυση.
Νομικός έλεγχος τίτλων ιδιοκτησίας
Ο έλεγχος στο υποθηκοφυλακείο ή το κτηματολόγιο για τυχόν βάρη, υποθήκες ή διεκδικήσεις τρίτων στο ακίνητο αποτελεί απαραίτητο βήμα πριν από κάθε αγορά. Στην πράξη, ο αγοραστής ή ο δικηγόρος του ζητά κτηματολογικό απόσπασμα (κόστος συνήθως 5€-10€, με άμεση ή σύντομη έκδοση), το οποίο δείχνει αν το ακίνητο είναι «καθαρό» ή αν υπάρχουν εγγεγραμμένα βάρη που πρέπει να διευθετηθούν πριν τη μεταβίβαση.
Πολεοδομικός και τεχνικός έλεγχος
Η επιβεβαίωση ότι το ακίνητο δεν έχει εκκρεμότητες αυθαιρέτων, ότι η άδεια δόμησης αντιστοιχεί στην πραγματική κατάσταση και ότι δεν υπάρχουν πολεοδομικές παραβάσεις είναι εξίσου σημαντική. Από το 2011, ο πωλητής είναι υποχρεωμένος να προσκομίσει στον συμβολαιογράφο βεβαίωση μηχανικού για την πολεοδομική κατάσταση του ακινήτου, η οποία πλέον περιλαμβάνει και βεβαίωση δασαρχείου όπου απαιτείται. Η μεταβίβαση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αν δεν έχει προηγηθεί έλεγχος από μηχανικό και τακτοποίηση τυχόν παραβάσεων σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία — αν υπάρχουν ελλείψεις σε σχέδια ή ζητήματα κτηματολογίου, αυτό είναι συνήθως το σημείο που καθυστερεί περισσότερο τη συναλλαγή.
Τα έγγραφα που θα ζητήσει ο συμβολαιογράφος
Πέρα από τον τίτλο κτήσης, ο φάκελος μεταβίβασης περιλαμβάνει συνήθως: Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) — υποχρεωτικό σε κάθε αγοραπωλησία, Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ των τελευταίων 5 ετών, φορολογική ενημερότητα πωλητή (ισχύει περίπου δύο μήνες), αντίγραφο δήλωσης Ε9, βεβαίωση ΤΑΠ από τον αρμόδιο δήμο και πιστοποιητικό μεταγραφής από το υποθηκοφυλακείο. Η καλή είδηση είναι ότι τα περισσότερα από αυτά (ΠΕΑ εξαιρείται) εκδίδονται σήμερα ηλεκτρονικά μέσω myAADE, συνήθως χωρίς κόστος και με άμεση διαθεσιμότητα — αρκεί να μην υπάρχουν εκκρεμείς οφειλές.
Οικονομικοί όροι της συναλλαγής
Ο σαφής καθορισμός τρόπου πληρωμής, προθεσμιών παράδοσης και ευθυνών για φόρους και τέλη μεταβίβασης πρέπει να αποτυπώνεται με ακρίβεια στο προσύμφωνο και το οριστικό συμβόλαιο. Στο κόστος της συναλλαγής, πέρα από το τίμημα, ο αγοραστής θα πρέπει να υπολογίζει: φόρο μεταβίβασης ακινήτου 3,09% επί της αξίας (εκτός αν δικαιούται απαλλαγή πρώτης κατοικίας), τέλος μεταγραφής στο υποθηκοφυλακείο 0,475% (πλέον ΦΠΑ 24% επί του τέλους) ή 0,5% χωρίς ΦΠΑ αν το ακίνητο μετεγγραφεί σε Κτηματολογικό Γραφείο, καθώς και την αμοιβή συμβολαιογράφου. Όλα αυτά τα ποσοστά αξίζει να ζητούνται γραπτώς και εκ των προτέρων, ώστε να μην υπάρξουν εκπλήξεις την ημέρα της υπογραφής.
