Η στεγαστική κρίση εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα στην Ελλάδα. Νέα ποσοτική έρευνα της BluPeak Estate Analytics αποτυπώνει την αυξανόμενη πίεση που βιώνουν τόσο οι νέοι όσο και οι πολίτες μέσης ηλικίας, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τη μεγάλη απαίτηση για περισσότερη διαφάνεια στην αγορά κατοικίας και ουσιαστικές παρεμβάσεις από την Πολιτεία.
Το στεγαστικό εξελίσσεται σε διαγενεακή κρίση
Τα ευρήματα δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά πλέον μόνο τους νέους που προσπαθούν να αποκτήσουν ή να ενοικιάσουν την πρώτη τους κατοικία.
Οι ηλικίες 25-35 ετών αφιερώνουν κατά μέσο όρο περίπου το 32% του εισοδήματός τους για στέγαση, ενώ σημαντικό ποσοστό χαρακτηρίζει το κόστος κατοικίας ως δύσκολα διαχειρίσιμο ή ακόμη και μη βιώσιμο.
Αντίστοιχα, στις ηλικίες 36-55 ετών, το μέσο ποσοστό του εισοδήματος που κατευθύνεται στη στέγαση φθάνει στο 34%, με μέση μηνιαία επιβάρυνση περίπου 443 ευρώ για όσους πληρώνουν στεγαστικό κόστος.
Χαμηλή εμπιστοσύνη στην αγορά ακινήτων
Ένα από τα πιο ισχυρά συμπεράσματα της έρευνας αφορά την εικόνα που έχουν οι πολίτες για την αγορά κατοικίας.
Η μεγάλη πλειονότητα θεωρεί ότι η αγορά χαρακτηρίζεται από περιορισμένη διαφάνεια, ενώ επικρατεί η πεποίθηση ότι οι αδήλωτες ή μερικώς δηλωμένες μισθώσεις επηρεάζουν άμεσα τις τιμές των ακινήτων.
Το εύρημα αυτό καταδεικνύει ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη λειτουργία της αγοράς παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή.
Ισχυρή αποδοχή για ένα Ενιαίο Μητρώο Ιδιοκτησίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ευρεία κοινωνική αποδοχή της δημιουργίας ενός ενιαίου δημόσιου Μητρώου Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων θεωρεί ότι η ψηφιακή καταγραφή των ακινήτων θα μπορούσε:
* να ενισχύσει τη διαφάνεια,
* να προστατεύσει τους πολίτες,
* να περιορίσει τις στρεβλώσεις της αγοράς,
* να συμβάλει στη σταθεροποίηση των τιμών.
Παράλληλα, οι περισσότεροι δηλώνουν ότι θα χρησιμοποιούσαν μια επίσημη ψηφιακή πλατφόρμα πλήρους διαφάνειας για την αγορά ακινήτων.
Οι ενοικιαστές βρίσκονται στο μεγαλύτερο αδιέξοδο
Η έρευνα δείχνει ότι οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στους ενοικιαστές, ιδιαίτερα σε όσους ζουν με επίσημες ή ανεπίσημες μισθώσεις.
Πολλοί δηλώνουν ότι:
* δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος κατοικίας,
* εξετάζουν το ενδεχόμενο μετακόμισης τα επόμενα χρόνια,
* επηρεάζονται σημαντικά στις προσωπικές και οικογενειακές τους αποφάσεις από τη στεγαστική τους κατάσταση.
Η οικονομική επιβάρυνση αποτελεί τον βασικό λόγο που ωθεί μεγάλο μέρος των πολιτών να αναζητήσει νέα κατοικία.
Η ανάγκη κρατικής παρέμβασης θεωρείται πλέον επιτακτική
Η συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων αξιολογεί ως ιδιαίτερα επείγουσα την ανάγκη κρατικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Παράλληλα, αρκετοί θεωρούν ότι η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στη συγκράτηση των τιμών.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης
Η BluPeak Estate Analytics συνοψίζει τα αποτελέσματα της έρευνας σε πέντε βασικούς άξονες:
* Η στεγαστική κρίση αποτελεί πλέον διαγενεακό πρόβλημα.
* Η αγορά κατοικίας χαρακτηρίζεται από χαμηλή εμπιστοσύνη και περιορισμένη διαφάνεια.
* Υπάρχει ευρεία κοινωνική αποδοχή για εργαλεία καταγραφής και ελέγχου των ακινήτων.
* Οι πολίτες ζητούν θεσμικές λύσεις και μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση.
* Η αγορά διαμορφώνεται γύρω από νοικοκυριά που βρίσκονται σε συνεχή στεγαστική μετάβαση, δημιουργώντας νέες ανάγκες για πολιτικές στέγασης και αξιόπιστη πληροφόρηση.
Η έρευνα καταγράφει μια κοινωνία που θεωρεί το στεγαστικό ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της καθημερινότητας. Η αύξηση του κόστους κατοικίας, η περιορισμένη διαφάνεια της αγοράς και η αίσθηση ανασφάλειας οδηγούν ολοένα και περισσότερους πολίτες να ζητούν θεσμικές αλλαγές, ψηφιακά εργαλεία ελέγχου και αποτελεσματικές πολιτικές που θα κάνουν την αγορά κατοικίας πιο δίκαιη και προσιτή.
