Του Θοδωρή Λαπαναΐτη

Δύο διαφορετικές αφηγήσεις αρχίζουν να κατασταλάζουν μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ για την πορεία των διαπραγματεύσεων, το χαρακτήρα της επικείμενης συμφωνίας και εν τέλει το μέλλον της παρούσας κυβέρνησης. Μια πρώτη καταγραφή των τάσεων που διαγράφονται στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ αναμένεται να καταγραφούν στην προγραμματιζόμενη για το Σαββατοκύριακο συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής.

Το κλίμα στο στελεχικό δυναμικό του ΣΥΡΙΖΑ καταγράφεται αυτή τη στιγμή ως ιδιαίτερα βαρύ και κυριαρχεί ο προβληματισμός για το τι μέλλει γενέσθαι. Όπως όλα δείχνουν και παρά τις εμπλοκές που υπάρχουν στη διαπραγμάτευση το γεγονός ότι μπαίνουμε στην «τελική ευθεία» για τη συμφωνία –σύμφωνα και με τα όσα είπε ο πρωθυπουργός στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ πριν από δύο μέρες, θα σημάνει και την «ώρα της αλήθειας» για το αριστερό κυβερνητικό πείραμα του ΣΥΡΙΖΑ.

Προς το παρόν το εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ δίνει δύο αντιθετικές εικόνες, οι οποίες καταγράφονται τις τελευταίες μέρες με σχεδόν απόλυτο τρόπο. Από τη μια μεριά ο πρωθυπουργός εμφανίζεται «αποφασισμένος» να προχωρήσει σε συμφωνία με τους εταίρους και από την άλλη μεριά, μια ευρεία γκάμα στελεχών του κυβερνώντος κόμματος εκφράζουν από επιφυλάξεις, φοβίες μέχρι και κατηγορηματική άρνηση στην οποιαδήποτε συμφωνία με τους εταίρους θεωρώντας ότι στις παρούσες συνθήκες μόνο η ρήξη θα επιτρέψει την εφαρμογή του προεκλογικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ.

Σ’ αυτό το πλαίσιο μπορεί να εξηγηθεί και η εικόνα σύγχυσης που εκπέμπει το μέγαρο Μαξίμου αναφορικά με τους στόχους του στη διαπραγμάτευση. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη διάρκεια πολύωρης σύσκεψης του προεδρείου της κοινοβουλευτικής ομάδας υπό την προεδρία του Αλέξη Τσίπρα και με τη συμμετοχή και κυβερνητικών και άλλων κομματικών στελεχών, αρχικά η κυβέρνηση διέρρευσε ότι ο πρωθυπουργός επιδιώκει συμφωνία σε δύο φάσεις -μια για την άμεση λύση του προβλήματος ρευστότητας και μια συνολική συμφωνία που θα περιλαμβάνει τη ρύθμιση του χρέους, την οποία και τοποθετούσε το φθινόπωρο- και τρεις ώρες αργότερα με non paper το Μαξίμου διέψευδε τον εαυτό του σημειώνοντας ότι ο πρωθυπουργός επιδιώκει «ενιαία συμφωνία» και επικαλούνταν τις τοποθετήσεις του Αλέξη Τσίπρα στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ και στο συνέδριο του Economist.

Το γεγονός των αντιφατικών μηνυμάτων που εκπέμπει το Μαξίμου σχετίζεται άμεσα με την πορεία των διαπραγματεύσεων, η οποία δεν φαίνεται να είναι όπως ακριβώς την παρουσιάζει η κυβέρνηση και παράλληλα οι αποκλίνουσες εκτιμήσεις στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ υποχρεώνουν την ηγετική ομάδα της κυβέρνησης σε ελιγμούς για να μπορέσει να πείσει για την ανάγκη της επιδιωκόμενης συμφωνίας με τους δανειστές. Είναι επίσης αντιπροσωπευτικό αυτής της τακτικής το γεγονός ότι το σενάριο της στάσης πληρωμών για τις επόμενες δόσεις στο ΔΝΤ συνολικού ύψους 1,5 δις ευρώ μέσα στον Ιούνιο επανήλθε στη ρητορική των κυβερνητικών και κοινοβουλευτικών στελεχών της κυβέρνησης (Φίλης, Σκουρλέτης).

Εκτιμάται ότι με αυτό τον τρόπο διασκεδάζονται και οι εντυπώσεις στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ καθώς σημείο σύγκλισης όλων των αντιτιθέμενων στελεχών του κόμματος σε μια συμφωνία με τους εταίρους, όπως αυτή περιγράφεται σήμερα, είναι η παύση πληρωμών προς τους δανειστές. Σ’ αυτή την εκδοχή συμπίπτουν οι εκτιμήσεις στελεχών από την Αριστερή Πλατφόρμα μέχρι και το Γιάννη Μηλιό, τον πρώην υπεύθυνο του τμήματος οικονομικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος κάνει λόγο για «κίνδυνο εγκλωβισμού του ΣΥΡΙΖΑ στη νεοφιλελεύθερη παγίδα» και κατηγορεί την κυβέρνηση ότι πατάει σε δύο βάρκες.

Από εκεί και πέρα και στο στρατόπεδο των στελεχών που εκφράζουν ενστάσεις για τα κυβερνητικά πεπραγμένα οι στόχοι αποκλίνουν. Τα στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας επαναφέρουν στη ρητορική τους την ανάγκη εξόδου από το ευρώ. Μάλιστα η Σοφία Παπαδόγιαννη χαρακτήρισε αυταπάτη τη συνεννόηση με τους εταίρους και την εντός της ευρωζώνης εφαρμογή του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ και τάχθηκε υπέρ της διαμόρφωσης ενός σχεδίου για την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα.

Διακριτή παρουσία έχει το στέλεχος της Αριστερής Πλατφόρμας και επικεφαλής του «Κόκκινου Δικτύου» Αντώνης Νταβανέλος ο οποίος τάσσεται κατά του δημοψηφίσματος εκτιμώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα εγκλωβίσει το λαό στην αποδοχή της συμφωνίας. Στον αντίποδα προτείνει τη ρήξη με τους δανειστές και την προσφυγή σε εθνικές εκλογές αν εκτιμηθεί ότι χρειάζεται αναβάπτιση της λαϊκής εντολής.