Η εικόνα της στεγαστικής επιβάρυνσης έχει πάψει εδώ και καιρό να είναι αμιγώς ελληνικό φαινόμενο. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα της Eurostat, που καλύπτει το δεύτερο εξάμηνο του 2025, η στέγαση -μαζί με τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας- απορροφά πλέον κοντά στο ένα τέταρτο των συνολικών δαπανών των νοικοκυριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τους ενοικιαστές των μεγάλων πρωτευουσών, μάλιστα, το βάρος είναι ακόμη δυσβάστακτο.
Η μελέτη εξετάζει 40 πόλεις σε 38 χώρες, συμπεριλαμβάνοντας κράτη-μέλη της ΕΕ, υποψήφιες και δυνητικά υποψήφιες χώρες, μέλη της EFTA και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αφορά ανεπίπλωτα διαμερίσματα δύο υπνοδωματίων, καλής έως πολύ καλής ποιότητας αλλά όχι πολυτελή, και δεν περιλαμβάνει χρεώσεις ρεύματος, νερού ή θέρμανσης. Το εύρος των τιμών είναι εντυπωσιακό: από 470 ευρώ τον μήνα στα Σκόπια έως 3.350 ευρώ στη Γενεύη.
Λονδίνο και βόρειες πρωτεύουσες στην κορυφή
Η Γενεύη, αν και δεν είναι πρωτεύουσα, κρατά τα πρωτεία σε ολόκληρο τον πίνακα. Ανάμεσα στις πρωτεύουσες, το Λονδίνο ξεχωρίζει ως η μοναδική με μέσο ενοίκιο πάνω από τα 3.000 ευρώ, φτάνοντας τα 3.050 ευρώ. Ακολουθούν το Δουβλίνο και η Στοκχόλμη με 2.650 ευρώ -οι ακριβότερες πρωτεύουσες της ΕΕ για τους ενοικιαστές- και το Όσλο με 2.550 ευρώ.
Στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της Ένωσης την πρωτιά κρατά το Παρίσι με 2.500 ευρώ, ενώ ακολουθούν το Βερολίνο (1.750 ευρώ), η Μαδρίτη (1.700 ευρώ) και η Ρώμη (1.650 ευρώ). Πάνω από τα 2.000 ευρώ κινούνται επίσης η Κοπεγχάγη, το Λουξεμβούργο, το Ρέικιαβικ, η Χάγη, η Βέρνη και το Μόναχο.
Πού στέκεται η Αθήνα
Η ελληνική πρωτεύουσα εντάσσεται στην ομάδα πόλεων με μέσο ενοίκιο 1.500 έως 1.750 ευρώ, καταγράφοντας τα 1.500 ευρώ. Στην ίδια ζώνη βρίσκονται η Λισαβόνα, η Πράγα, η Βιέννη, το Ζάγκρεμπ και το Ελσίνκι. Το εύρημα που προκαλεί ίσως τη μεγαλύτερη εντύπωση είναι ότι το ενοίκιο για ένα τριάρι στην Αθήνα ξεπερνά αυτό των Βρυξελλών -έδρας των ευρωπαϊκών θεσμών, που με 1.450 ευρώ τοποθετείται στο μέσο του πίνακα- και υπολείπεται οριακά μόνο της Βιέννης και του Ελσίνκι.
Στον αντίποδα, οι φθηνότερες επιλογές εντοπίζονται στα Σκόπια (470 ευρώ) και την Πρίστινα (520 ευρώ), ενώ μεταξύ των κρατών-μελών τα χαμηλότερα ενοίκια καταγράφονται στη Σόφια (900 ευρώ) και τη Λευκωσία (910 ευρώ).
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η τιμή, αλλά η σχέση με τον μισθό
Όπως επισημαίνει στο Euronews ο Mikk Kalmet, ειδικός σε θέματα ακινήτων της Global Property, οι έντονες αποκλίσεις οφείλονται στον τοπικό χαρακτήρα των αγορών κατοικίας. Σε πόλεις όπως η Γενεύη, το Λονδίνο ή η Στοκχόλμη συνυπάρχουν ισχυρή ζήτηση από υψηλόμισθους εργαζομένους, πολυεθνικές και φοιτητές με προσφορά που δεν προλαβαίνει να καλύψει τις ανάγκες.
Ο ίδιος προειδοποιεί, ωστόσο, ότι τα χαμηλότερα ενοίκια της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης δεν συνεπάγονται αυτομάτως μεγαλύτερη προσιτότητα, καθώς συνοδεύονται και από χαμηλότερους μισθούς. Εδώ ακριβώς αποτυπώνεται και η ελληνική ιδιαιτερότητα: σε σχετική κατάταξη που συνδυάζει το ενοίκιο με τον κατώτατο μισθό, η Αθήνα βρίσκεται στην 6η θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, με το κόστος ενός τριαριού να αντιστοιχεί στο 153% του ακαθάριστου κατώτατου μισθού. Με άλλα λόγια, ένας εργαζόμενος που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό θα έπρεπε να διαθέσει ολόκληρο τον μισθό του και ακόμη μισό επιπλέον για να καλύψει το ενοίκιο.
Πέντε δυνάμεις πίσω από τις αυξήσεις
Ο Kalmet αποδίδει την άνοδο των τιμών σε ένα πλέγμα παραγόντων: στην αυξημένη ζήτηση για αστική κατοικία μετά την πανδημία, στη δημογραφική πίεση, στις μεταναστευτικές ροές, στα υψηλότερα επιτόκια και στο διογκωμένο κόστος κατασκευής. Τα ακριβότερα δάνεια, ειδικότερα, έχουν δυσκολέψει την απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας, στρέφοντας περισσότερους πολίτες στην ενοικίαση και εντείνοντας τη ζήτηση σε αγορές που ήδη αδυνατούν να ανταποκριθούν.
Τα δεδομένα συγκεντρώθηκαν με εναρμονισμένη μεθοδολογία και διασταυρώθηκαν μέσω συνεντεύξεων με μεσίτες σε κάθε χώρα, ενώ για τη μετατροπή σε ευρώ χρησιμοποιήθηκαν οι ισοτιμίες του Ιουλίου 2025.
