Σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι μισθολογικές ανισότητες μεταξύ των φύλων, έρχεται νέο νομοσχέδιο που φέρνει στο προσκήνιο τη διαφάνεια στις αμοιβές. Το λεγόμενο μισθολογικό χάσμα –η διαφορά στις μέσες ακαθάριστες απολαβές ανδρών και γυναικών– παραμένει υπαρκτό: στην Ελλάδα υπολογίζεται γύρω στο 13,6%, ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ που κινείται κοντά στο 12%.

Το νομοσχέδιο ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970, η οποία θεσπίζει ένα νέο πλαίσιο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων με στόχο την ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας. Πέρα από την κοινωνική του διάσταση, το μέτρο έχει και οικονομικό σκέλος: σε συνδυασμό με τα υπάρχοντα φορολογικά κίνητρα, η διαφάνεια στους μισθούς θεωρείται εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στον επαναπατρισμό Ελλήνων επαγγελματιών του εξωτερικού.

Γιατί η διαφάνεια «μετράει» – τα στοιχεία

Σύμφωνα με τα δεδομένα που συνοδεύουν το νομοσχέδιο, η διαφάνεια στις αμοιβές δεν είναι μόνο ζήτημα συμμόρφωσης αλλά και ανταγωνιστικότητας. Ενδεικτικά:

• Το 63% των επιχειρήσεων αναγνωρίζει ότι η διαφάνεια στις αμοιβές αποτελεί βασική προσδοκία των υποψηφίων.
• Το 46% των υποψηφίων είναι απίθανο να απαντήσει σε αγγελία που δεν αναφέρει αποδοχές.
• Οι αγγελίες με μισθολογικό εύρος προσελκύουν έως και 50% περισσότερους υποψηφίους.
• Το 77% των οργανισμών παγκοσμίως αναπτύσσει ήδη στρατηγικές διαφάνειας αμοιβών, ενώ το 70% εκτιμά ότι θα βοηθήσει στη μισθολογική ισότητα.

Τι αλλάζει στην πρόσληψη

Κατά τη διαδικασία πρόσληψης, ο εργοδότης θα υποχρεούται:

• Να γνωστοποιεί εκ των προτέρων την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης.
• Να ενημερώνει για τη σχετική συλλογική σύμβαση, όπου υπάρχει.
• Να μη ρωτά τον υποψήφιο για τις προηγούμενες αποδοχές του.

Παράλληλα, η διαδικασία επιλογής πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και απαλλαγμένη από κάθε μορφή διάκρισης.

Τι ισχύει κατά τη διάρκεια της εργασίας

Ο εργαζόμενος αποκτά ρητό δικαίωμα ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Σημαντικό είναι ότι η έννοια της «αμοιβής» δεν περιορίζεται στον βασικό μισθό, αλλά περιλαμβάνει επίσης τα bonus και τις μεταβλητές αποδοχές, τα επιδόματα, τις υπερωρίες, τις παροχές σε είδος και τις επαγγελματικές συντάξεις.

Επιπλέον, ο εργαζόμενος θα μπορεί να ζητά και να λαμβάνει πληροφορίες για το ατομικό του επίπεδο αμοιβής, καθώς και για τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που κάνουν την ίδια ή ισοδύναμη δουλειά – χωρίς, ωστόσο, να αποκαλύπτεται η ταυτότητα συγκεκριμένων συναδέλφων.