Μέσα από τις ελληνικές κάλπες εξανεμίστηκε μια πολύ συγκεκριμένη ιδέα για την Ευρώπη.
Μια Ευρώπη γερμανική, γεμάτη από “μερκελβελικές” πεποιθήσεις όπως λέει χαρακτηριστικά ο Γερμανός κοινωνιολόγος Ulrich Beck και οικοδομημένη σύμφωνα με τις αρχές της πειθαρχίας, της τήρησης των δεσμεύσεων και την υπεροχή της οικονομίας.
Τι σημασία έχει αν η Γερμανία δεν υπήρξε πάντα αυτό το μοντέλο αρετής που προσπαθεί να επιβάλει τους εταίρους της. Η Άνγκελα Μέρκελ είναι σήμερα το μόνο και μοναδικό αφεντικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ιστορικός άξονας Παρίσι-Βόννη έχει πλέον αντικατασταθεί από τον διαγώνιο άξονα Βερολίνο-Φρανκφούρτη, νέο τόπο λατρείας για τους προσκυνητές της λιτότητας.
Το νέο κέντρο βάρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει μετατοπιστεί όλα αυτά τα χρόνια, από την άλλη πλευρά του Ρήνου. Ένα μη ικανοποιητικό μοντέλο, τα ανεπαρκή έσοδα και μια Ευρώπη χωρίς σχέδιο οδήγησαν στην αύξηση της ανεργίας, στην απόρριψη των ελίτ και στην άνοδο του λαϊκισμού.
Σ’αυτό το παιχνίδι του “σταματήστε ή συνεχίστε” οι Έλληνες ούρλιαξαν “Σταματήστε”. Βέβαια, η Άνγκελα Μέρκελ απέχει πολύ από το να βγει νοκ άουτ. Όχι μόνο συνεχίζει να είναι εκείνη που ελέγχει το “πουγκί”, αλλά με πείσμα αρνείται κάθε συμβιβασμό. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έφτασε ο καιρός για αλλαγή. Διότι το μυστικό της Ευρώπης βρίσκεται στο συμβιβασμό: μόνο έτσι θα διαμορφωθεί και το νέο διοικητήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο Παρίσι, στη Ρώμη, ή και στο Λονδίνο είναι καθόλα έτοιμοι για να πάρουν την σκυτάλη από το Βερολίνο. Αναμφίβολα και με κάποιες υστερόβουλες σκέψεις, αλλά επίσης με το όραμα της επιστροφής στις αρχικές αξίες και ιδέες. Γιατί πάνω απ’ όλα η Ευρώπη είναι ένα πολιτικό σχέδιο που είχε ωριμάσει στις αρχές του 1980, με την ένταξη της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Εκείνη την εποχή, ο Γερμανός καγκελάριος Χέλμουτ Σμιτ είχε παρατηρήσει ότι η Ελλάδα δεν ήταν οικονομικά έτοιμη να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
“Δεν κλείνουμε την πόρτα στον Πλάτωνα” είχε δηλώσει τότε ο Γάλλος πρόεδρος Βαλερί Ζισκάρ ντ ‘Εστέν.
Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, η Γαλλία έχει την ιστορική ευθύνη να εξισορροπήσει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα προς το νότο. Είναι καιρός να ξανασυνδεθούμε με το πνεύμα του Πλάτωνα.
