Ο διαφημιστικός χώρος της Αθήνας αποτελεί ένα σημαντικό δημοτικό περιουσιακό στοιχείο. Στέγαστρα στάσεων λεωφορείων, φωτεινά πλαίσια και διαφημιστικοί πύργοι συνθέτουν ένα δίκτυο εμπορικής προβολής, το οποίο μπορεί να αποφέρει σημαντικά έσοδα στον Δήμο Αθηναίων.
Πέρα όμως από το οικονομικό όφελος, τίθενται ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα των κατοίκων: την αισθητική της πόλης, την ασφάλεια των κατασκευών, την προσβασιμότητα των πεζοδρομίων και τη συντήρηση των στάσεων.
Η έρευνα του TheCitizen.gr στα επίσημα έγγραφα του Δήμου Αθηναίων αναδεικνύει τα οικονομικά μεγέθη και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται για την εκμετάλλευση των δημοτικών διαφημιστικών χώρων.
523 στέγαστρα στάσεων και 30 διαφημιστικοί πύργοι
Στις 5 Αυγούστου 2024, ο Δήμος Αθηναίων προκήρυξε δημόσια πλειοδοτική δημοπρασία για την εκμίσθωση συνολικά 553 κοινόχρηστων θέσεων υπαίθριας διαφήμισης.
Η διακήρυξη αφορούσε:
- 523 θέσεις σε στέγαστρα στάσεων αστικών συγκοινωνιών.
- 30 θέσεις με κυλινδρικά διαφημιστικά μέσα, τύπου πύργου.
Πρόκειται για υφιστάμενες θέσεις που είχαν καταγραφεί και περιληφθεί στον σχετικό σχεδιασμό του Δήμου.
Η δημοπρασία προέβλεπε διάρκεια εκμίσθωσης 12 ετών, με αφετηρία την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης με τον πλειοδότη.
Αυτό σημαίνει ότι η δωδεκαετία δεν αρχίζει αυτομάτως από το έτος προκήρυξης, αλλά από την πραγματική συμβατική έναρξη.
Πόσα χρήματα προβλέπονται για τον Δήμο Αθηναίων
Το οικονομικό ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Σύμφωνα με την επίσημη διακήρυξη, το κατώτατο όριο πρώτης προσφοράς ορίστηκε σε:
703.290 ευρώ ετησίως.
Για τη δωδεκαετή διάρκεια, το αντίστοιχο βασικό ποσό διαμορφώνεται σε:
8.439.480 ευρώ.
Τα ποσά αυτά αποτελούσαν την ελάχιστη αφετηρία της δημοπρασίας και όχι επιβεβαιωμένα εισπραχθέντα έσοδα.
Μάλιστα, η διακήρυξη προέβλεπε ετήσια αναπροσαρμογή του μισθώματος με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Σε περίπτωση αρνητικής μεταβολής, το μίσθωμα θα παρέμενε σταθερό.
Συνεπώς, το τελικό οικονομικό αποτέλεσμα θα εξαρτιόταν από την προσφορά του αναδόχου, τους όρους της υπογεγραμμένης σύμβασης και τις ετήσιες αναπροσαρμογές.

Τι αναλαμβάνει να κάνει ο ανάδοχος
Η παραχώρηση του δικαιώματος εμπορικής εκμετάλλευσης δεν περιορίζεται στην τοποθέτηση διαφημιστικών μηνυμάτων.
Η δημοτική διακήρυξη προβλέπει ότι ο ανάδοχος αναλαμβάνει εργασίες συντήρησης, επισκευής, ευπρεπισμού και ηλεκτροφωτισμού των διαφημιστικών εγκαταστάσεων.
Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα τοποθέτησης ψηφιακών μέσων, υπό τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας και της διακήρυξης.
Στις διευκρινίσεις που δημοσίευσε ο Δήμος τον Αύγουστο του 2024, αναφέρεται ότι 60 θέσεις προβλεπόταν υποχρεωτικά να εξοπλιστούν με ψηφιακά μέσα, με δυνατότητα πρόσθετων εγκαταστάσεων υπό συγκεκριμένους όρους.
Για τους κατοίκους, το κρίσιμο ζήτημα είναι κατά πόσο οι συμβατικές υποχρεώσεις μεταφράζονται σε καθαρότερες, ασφαλέστερες και καλύτερα συντηρημένες στάσεις.
Τι ισχύει για τις ψηφιακές διαφημιστικές οθόνες
Το κανονιστικό πλαίσιο της υπαίθριας διαφήμισης τροποποιήθηκε τον Ιούλιο του 2026, με την απόφαση 39895/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 4418.
Οι νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν τεχνικές απαιτήσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες διαφημιστικών πλαισίων, με έμφαση στην ασφάλεια και στον περιορισμό της φωτορύπανσης.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται απαιτήσεις για:
- Στατική επάρκεια των κατασκευών.
- Αυτόματη προσαρμογή της φωτεινότητας.
- Φωτομετρική αξιολόγηση για τον περιορισμό του ενοχλητικού φωτισμού.
- Συμμόρφωση με συγκεκριμένα τεχνικά πρότυπα.
Η νέα ρύθμιση διευκρινίζει επίσης ότι υποδομές όπως φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, κάδοι απορριμμάτων και δημοτικές οθόνες ενημέρωσης δεν μπορούν γενικά να χρησιμοποιούνται ως αυθαίρετες επιφάνειες εμπορικής υπαίθριας διαφήμισης.
Μπορεί να τοποθετηθεί διαφήμιση οπουδήποτε στην Αθήνα;
Όχι. Η υπαίθρια διαφήμιση δεν επιτρέπεται ανεξέλεγκτα σε κάθε διαθέσιμο πεζοδρόμιο, πλατεία ή δημόσιο χώρο.
Ο νόμος 2946/2001 και οι μεταγενέστερες ρυθμίσεις προβλέπουν διαδικασίες καθορισμού επιτρεπόμενων θέσεων, αδειοδότησης και ελέγχου των διαφημιστικών πλαισίων.
Για την εγκατάσταση απαιτείται συμμόρφωση με τις ισχύουσες τεχνικές και πολεοδομικές προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν η οδική ασφάλεια, η προστασία των μνημείων και η ανεμπόδιστη κυκλοφορία των πεζών, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία.
Η εμπορική αξιοποίηση του δημόσιου χώρου δεν μπορεί να καταργεί τη βασική λειτουργία του.
Τι ισχύει για το 2026 και τι πρέπει να διευκρινιστεί
Η χωροθέτηση των 553 θέσεων είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για την περίοδο 1 Ιανουαρίου 2024 έως 31 Δεκεμβρίου 2026.
Αυτό, ωστόσο, δεν πρέπει να συγχέεται με τη διάρκεια της εκμίσθωσης, η οποία στη διακήρυξη του 2024 οριζόταν δωδεκαετής από την υπογραφή της σύμβασης.
Το κρίσιμο ερώτημα για το επόμενο διάστημα είναι εάν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία ανάθεσης, ποιος είναι ο σημερινός συμβατικός διαχειριστής και ποιο ακριβώς μίσθωμα καταβάλλεται στον Δήμο.
Τα διαθέσιμα έγγραφα που εξετάστηκαν τεκμηριώνουν τους όρους της προκήρυξης, όχι όμως την τελική κατακύρωση και τις πραγματικές εισπράξεις.
Το πραγματικό όφελος για τους Αθηναίους
Η αξιοποίηση των διαφημιστικών χώρων μπορεί να δημιουργεί μια σταθερή πηγή εσόδων για τον Δήμο Αθηναίων.
Η οικονομική απόδοση, όμως, αποτελεί μόνο μία πλευρά της υπόθεσης.
Εξίσου σημαντικά είναι η συντήρηση των στάσεων, η προσβασιμότητα, ο έλεγχος των διαφημιστικών εγκαταστάσεων και η διαφάνεια ως προς την εκμετάλλευση της δημοτικής περιουσίας.
Για να αποτιμηθεί πλήρως το όφελος, χρειάζεται να δημοσιοποιούνται με σαφήνεια το τελικό συμβατικό τίμημα, τα εισπραχθέντα μισθώματα, οι υποχρεώσεις του αναδόχου και ο βαθμός υλοποίησής τους.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα αποφέρει η διαφήμιση στην Αθήνα, αλλά και τι επιστρέφει στην καθημερινότητα της πόλης.
Πηγές
- Δήμος Αθηναίων – Προκήρυξη δημοπρασίας 5/8/2024
- Δήμος Αθηναίων – Διευκρινίσεις για τις ψηφιακές θέσεις και τις υποχρεώσεις του αναδόχου
- Δήμος Αθηναίων – Διαβούλευση για τη χωροθέτηση έως το τέλος του 2026
- Τροποποίηση κανονιστικού πλαισίου υπαίθριας διαφήμισης – Απόφαση 39895/2026
- Δήμος Αθηναίων – Απόφαση 783/2025 για τα τέλη διαφήμισης του 2026
