Ο έλεγχος της κατάστασης των ηλεκτρολογικών και υδραυλικών δικτύων, καθώς και του ανελκυστήρα και της στέγης σε κοινόχρηστο επίπεδο, είναι απαραίτητος πριν την αγορά διαμερίσματος σε παλαιότερο κτίριο. Στην Ελλάδα, όπου πάνω από το 70% των κτιρίων είναι άνω των 40 ετών, ο έλεγχος αυτός δεν αποτελεί απλή προφύλαξη αλλά ουσιαστικό στοιχείο της απόφασης αγοράς.
Κατάσταση δικτύων και κοινόχρηστων εγκαταστάσεων
Ο έλεγχος της κατάστασης των ηλεκτρολογικών και υδραυλικών δικτύων, καθώς και του ανελκυστήρα και της στέγης σε κοινόχρηστο επίπεδο, είναι απαραίτητος πριν την αγορά διαμερίσματος σε παλαιότερο κτίριο. Παλαιότερη καλωδίωση χωρίς γείωση, σωληνώσεις που έχουν ξεπεράσει τη διάρκεια ζωής τους ή ανελκυστήρας χωρίς πρόσφατη συντήρηση μπορούν να συνεπάγονται σημαντικό κόστος αντικατάστασης βραχυπρόθεσμα, ακόμη κι αν το ίδιο το διαμέρισμα φαίνεται καλά συντηρημένο εσωτερικά.
Δομική κατάσταση και αντισεισμικότητα
Σε κτίρια χωρίς σύγχρονο αντισεισμικό κανονισμό, η γνώμη μηχανικού για τη δομική κατάσταση του κτιρίου αποτελεί σημαντικό στοιχείο προστασίας του αγοραστή. Ο πρώτος ελληνικός αντισεισμικός κανονισμός θεσπίστηκε το 1959, συμπληρώθηκε με πρόσθετα άρθρα που εφαρμόστηκαν αποκλειστικά από το 1985, και αντικαταστάθηκε τελικά από τον Ελληνικό Αντισεισμικό Κανονισμό (ΕΑΚ) του 2000. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι ένα κτίριο του 1970, ένα του 1990 και ένα του 2005 μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό επίπεδο αντισεισμικής προστασίας, ακόμη κι αν εξωτερικά φαίνονται εξίσου καλοδιατηρημένα. Ειδικά τα κτίρια που έχουν κατασκευαστεί πριν το 1985 συχνά χρειάζονται αξιολόγηση με τον Κανονισμό Επεμβάσεων (ΚΑΝ.ΕΠΕ.) πριν οποιαδήποτε μελλοντική επέκταση ή σημαντική παρέμβαση, κάτι που αξίζει να γνωρίζει ο αγοραστής πριν δεσμευτεί.
Κόστος συντήρησης σε βάθος χρόνου
Πέρα από την τιμή αγοράς, ο υπολογισμός αναμενόμενου κόστους συντήρησης —όπως ανακαίνιση προσόψεων ή αντικατάσταση δικτύων— βοηθά στην πραγματική εκτίμηση του συνολικού κόστους κτήσης. Σε πολυκατοικίες με πολλούς ιδιοκτήτες, τέτοιες παρεμβάσεις συνήθως αποφασίζονται και επιμερίζονται μέσω γενικής συνέλευσης, οπότε αξίζει να ζητηθεί ενημέρωση για τυχόν προγραμματισμένες ή ήδη αποφασισμένες εργασίες κοινοχρήστων πριν την αγορά — ένα κόστος που συχνά δεν φαίνεται στην αρχική τιμή του διαμερίσματος αλλά εμφανίζεται λίγο μετά την υπογραφή.
Τι να ζητήσετε πριν την υπογραφή
Στην πράξη, ο πιο ασφαλής τρόπος να αποφευχθούν δυσάρεστες εκπλήξεις είναι η ανάθεση τεχνικού ελέγχου σε ανεξάρτητο μηχανικό πριν την τελική απόφαση, με ζήτημα ελέγχου τόσο του ίδιου του διαμερίσματος όσο και των κοινόχρηστων υποδομών του κτιρίου συνολικά. Ένας τέτοιος έλεγχος, αν και συνεπάγεται μικρό επιπλέον κόστος, μπορεί να αποτρέψει δαπάνες πολλαπλάσιου μεγέθους μετά την αγορά.
