Καθώς οι καλοκαιρινές θερμοκρασίες στην Αθήνα ανεβαίνουν σταθερά, το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας γίνεται όλο και πιο αισθητό στην καθημερινότητα των πολιτών. Δεν «ζεσταίνεται» όμως όλη η πόλη το ίδιο: συγκεκριμένες γειτονιές, λόγω δόμησης, έλλειψης πρασίνου και πυκνής κυκλοφορίας, καταγράφουν σημαντικά υψηλότερες θερμοκρασίες, επιβαρύνοντας την υγεία και την ποιότητα ζωής.
Τι είναι η αστική θερμική νησίδα
Το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας εμφανίζεται όταν οι πόλεις συγκρατούν περισσότερη θερμότητα σε σχέση με τις γύρω περιοχές. Η άσφαλτος, το τσιμέντο και τα κτίρια απορροφούν τη θερμότητα μέσα στην ημέρα και την αποδίδουν τη νύχτα, αυξάνοντας τις θερμοκρασίες ακόμη και μετά τη δύση του ήλιου.
Το κέντρο της Αθήνας στο «κόκκινο»
Το ιστορικό και εμπορικό κέντρο της πόλης παρουσιάζει από τα υψηλότερα επίπεδα θερμικής επιβάρυνσης. Πυκνή δόμηση, περιορισμένο πράσινο και έντονη κυκλοφορία δημιουργούν ένα μικροκλίμα που εγκλωβίζει τη θερμότητα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως το Σύνταγμα, η Ομόνοια και το Μεταξουργείο.
Πυκνοκατοικημένες περιοχές με περιορισμένο πράσινο
Γειτονιές με υψηλή δόμηση και χαμηλή αναλογία πρασίνου — όπως τμήματα της Κυψέλης, των Πατησίων και των Σεπολίων — επηρεάζονται έντονα από τις υψηλές θερμοκρασίες. Η έλλειψη μεγάλων πάρκων και δενδροστοιχιών ενισχύει τη θερμική καταπόνηση.
Νότια Προάστια: πιο ήπιο μικροκλίμα αλλά όχι ανοσία
Περιοχές όπως η Γλυφάδα και το Παλαιό Φάληρο επωφελούνται από τη θαλάσσια αύρα, ωστόσο σε περιόδους έντονου καύσωνα το φαινόμενο της θερμικής νησίδας εξακολουθεί να είναι αισθητό, ειδικά σε πυκνοδομημένα σημεία και εμπορικές ζώνες.
Δυτική Αθήνα και θερμική επιβάρυνση
Στη Δυτική Αθήνα, περιοχές με βιομηχανικό παρελθόν και λιγότερο πράσινο παρουσιάζουν αυξημένες θερμοκρασίες. Η περιορισμένη ανανέωση του αστικού ιστού και οι μεγάλες επιφάνειες ασφάλτου ενισχύουν τη θερμική αποθήκευση.
Γιατί κάποιες γειτονιές «κρατούν» περισσότερη ζέστη
Οι βασικοί παράγοντες είναι:
Έλλειψη αστικού πρασίνου
Πυκνή και ψηλή δόμηση
Περιορισμένη κυκλοφορία αέρα
Μεγάλες επιφάνειες ασφάλτου και τσιμέντου
Υψηλή κυκλοφοριακή ρύπανση
Επιπτώσεις στην καθημερινότητα
Το φαινόμενο δεν επηρεάζει μόνο τη θερμοκρασία αλλά και:
Την ποιότητα του ύπνου
Την κατανάλωση ενέργειας (air condition)
Την υγεία ευάλωτων ομάδων
Τη γενική άνεση στην πόλη
Θερμικός χάρτης της Αθήνας με έντονες κόκκινες ζώνες
Κέντρο Αθήνας το μεσημέρι σε καύσωνα
Πυκνοκατοικημένη γειτονιά με περιορισμένο πράσινο
Πάρκο στην Αθήνα ως «νησί δροσιάς»
Άσφαλτος που «καίει» το καλοκαίρι
Σύγκριση πράσινης και τσιμεντένιας περιοχής
