Είναι ακριβώς η φωτογραφία που έχει όλα τα συστατικά για να γίνει viral.
Το Stonehenge στο ηλιοβασίλεμα και ακριβώς πάνω από το προϊστορικό μνημείο ένας σχεδόν απόλυτα σκοτεινός ηλιακός δίσκος.
Οι εντυπωσιακές εικόνες άρχισαν να κυκλοφορούν σε Facebook, Instagram, X και Threads μετά την έκλειψη της 12ης Αυγούστου.
Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα:
Το συγκεκριμένο θέαμα δεν συνέβη ποτέ.
Fact-check του Reuters επιβεβαίωσε ότι οι εικόνες που παρουσιάζονται ως φωτογραφίες ολικής έκλειψης πάνω από το Stonehenge δεν απεικονίζουν το πραγματικό αστρονομικό φαινόμενο όπως ήταν ορατό από τη συγκεκριμένη περιοχή.
Το στοιχείο που προδίδει την εικόνα
Η εξήγηση βρίσκεται στη γεωγραφία της έκλειψης.
Στη Βρετανία το φαινόμενο ήταν μερικό. Η χώρα βρισκόταν εκτός της λεγόμενης «ζώνης ολικότητας».
Αυτό σημαίνει ότι από το Stonehenge δεν ήταν δυνατόν να παρατηρηθεί ο Ήλιος πλήρως καλυμμένος από τη Σελήνη όπως εμφανίζεται στις viral εικόνες.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης: δεν χρειάζεται καν περίπλοκη ανάλυση pixels για να ελεγχθεί ο ισχυρισμός.
Αρκεί να απαντηθεί μία ερώτηση:
Μπορούσε να συμβεί αυτό που δείχνει η εικόνα στο συγκεκριμένο μέρος;
Η απάντηση είναι όχι.
Γιατί ήταν τόσο εύκολο να μας ξεγελάσει
Τα καλύτερα παραπλανητικά visuals δεν βασίζονται συνήθως σε ένα εντελώς φανταστικό γεγονός.
Βασίζονται σε κάτι που όντως συνέβη.
Η έκλειψη ήταν πραγματική.
Το Stonehenge είναι πραγματικό.
Υπήρχε πραγματικά μερική έκλειψη στη Βρετανία.
Αυτό που δεν ήταν πραγματικό ήταν ο συνδυασμός τους όπως παρουσιάστηκε.
Και ακριβώς γι’ αυτό η εικόνα μπορούσε να περάσει πολύ πιο εύκολα ως αυθεντική.
Πώς ελέγχουμε μια viral φωτογραφία
Πριν κάνουμε share, ελέγχουμε:
Πότε υποτίθεται ότι τραβήχτηκε;
Πού;
Μπορούσε το γεγονός να συμβεί εκεί;
Υπάρχει δεύτερη ανεξάρτητη φωτογραφία;
Υπάρχει επιβεβαίωση από αξιόπιστη πηγή;
Στην εποχή των AI-generated και manipulated εικόνων, μερικές φορές η γεωγραφία και η ώρα αποτελούν ισχυρότερο εργαλείο verification από την ίδια την εικόνα.
