Σε μουσείο μετατρέπεται το ιστορικό κτίριο που έφτιαχνε παραδοσιακά μαντήλια στο Μεταξουργείο

Οι μηχανές του εργαστηρίου δούλευαν ασταμάτητα, μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ΄90, και παρήγαγαν, με τη μοναδική τεχνική, σταμπωτά μαντήλια κεφαλής. Ένα κτήριο που κουβαλά ιστορία 130 και πλέον ετών, άρρηκτα συνδεδεμένο με τη μοναδική τέχνη.

Το 2003 το ΥΠΠΟΑ ενέκρινε την απ΄ ευθείας εξαγορά του μηχανολογικού και κινητού εξοπλισμού του εργαστηρίου και ακολούθησε η καταγραφή και φύλαξη του πολύτιμου υλικού. Το κτήριο, ιδιοκτησίας της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου, παραχωρήθηκε για χρήση στο ΥΠΠΟΑ το 1999. Είχε προηγηθεί, το 1995 η κήρυξή του ως διατηρητέου μνημείου μαζί με τον μοναδικό εξοπλισμό του και τα λοιπά κινητά αντικείμενα, διότι αποτελούσε μοναδικό δείγμα τυποβαφικού εργαστηρίου σταμπωτών παραδοσιακών μαντηλιών στην Ελλάδα, με συνεχή λειτουργία επί 100 χρόνια. Η «Βιοτεχνία Ελληνικών Μαντηλιών ΒΕΜ Ο.Ε.», κατασκεύαζε τα παραδοσιακά μαντήλια κεφαλής για όλες τις περιοχές της Ηπειρωτικής και Νησιωτικής Ελλάδας, αλλά και για τα μοναστήρια της χώρας.

Το τελευταίο Καλεμκερείον άρχισε τη λειτουργία του στη Σύρο, από τον Ηρακλή Οικονομόπουλο και τα τέσσερα αδέλφια του. Η λέξη καλεμκερί είναι τουρκικής προέλευσης και σύνθετη (καλέμ=κάλαμος και κιαρ=εργασία) και σήμαινε το γυναικείο και ζωγραφισμένο στο χέρι μαντήλι.

Το 1895 το Καλεμκερείον μεταφέρθηκε στην Αθήνα, στην οδό Πλαταιών 38. Επέλεξαν το χώρο γιατί διέθετε πηγάδι, και το νερό αποτελούσε κύριο συστατικό για τη βαφή. Εκεί λειτούργησε μέχρι το 1997, διατηρώντας την παραδοσιακή διαδικασία, με μόνη αλλαγή, το πέρασμα από τα ξύλινα καλούπια και τις σφραγίδες -φτιαγμένες από ξύλο φλαμουριάς- στη μεταξοτυπία. Την περίοδο 1935-1940 με προτροπή της Δόρας Στράτου, ο Γιάννης Τσαρούχης δημιούργησε σχέδια με ελληνική θεματολογία, με εξαίρετα αποτελέσματα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Σήμερα στόχος είναι, εκτός από την μουσειακή χρήση του παραδοσιακού εργαστηρίου, να αναβιώσει η τέχνη και η τεχνική του σταμπωτού μαντηλιού, η οποία κάποτε ταξίδεψε την Ελλάδα στα πέρατα του κόσμου.

κτίριο

Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά επί των μελετών αποκατάστασης του χαρακτηρισμένου ως μνημείου κτιρίου ΒΕΜ, και επί της χωροθέτησης των λειτουργιών του πολυδύναμου πολιτιστικού χώρου ως μουσείου τυποβαφικής τέχνης και παραγωγής μαντηλιών της ΒΕΜ και κέντρου χειροτεχνίας του υφάσματος.

μαντήλια
νηματα

Η συγκεκριμένη μελέτη αποσκοπεί στην αποκατάσταση των αυθεντικών χαρακτηριστικών του κτηρίου και στην ανάδειξη του χαρακτήρα του, μετατρέποντάς το σε πολυδύναμο πολιτιστικό χώρο.

κτιριο

Share it!
spot_img

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

Η Αθήνα μετά τις 8: Θέατρο, σινεμά και live για το τετραήμερο

Θέατρο στο Μεταξουργείο, σινεμά στην Πλάκα, swing στο Γκάζι και συμφωνική μουσική την Κυριακή. Ένας μικρός οδηγός για τέσσερις βραδιές στην πόλη.

Γκράβα: Κλειστά τα σχολεία έως και τις 26 Οκτωβρίου με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου

Τρεις σχολικές ημέρες αναστολής λειτουργίας – Σοβαρές ελλείψεις στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου καταγράφει το πόρισμα του ΤΕΕ, ενώ η πηγή της οσμής παραμένει αδιευκρίνιστη.

Ακτινίδιο: πότε έρχεται η νέα Hayward και ένα εύκολο γλυκό στο ποτήρι

Η συγκομιδή δεν ταυτίζεται με την άφιξη στην αγορά. Μαθαίνουμε τι ισχύει για τη γνωστή ποικιλία και ετοιμάζουμε δροσερά ποτηράκια με γιαούρτι, ακτινίδιο και τραγανό μπισκότο.

SOFFA: Η Αθήνα που δημιουργεί πίσω από τις ραπτομηχανές

Το SOFFA φέρνει στο προσκήνιο τους ανθρώπους πίσω από την κατασκευή των ρούχων. Μια αθηναϊκή ιστορία για τη γνώση της ραπτικής, τη συνεργασία και την επαγγελματική προοπτική.

Watergas Project: Εκεί όπου η βιομηχανική μνήμη της Αθήνας συναντά τη σύγχρονη τέχνη

Στο ιστορικό Νέο Υδαταέριο της Τεχνόπολης, δεκατρείς εικαστικές προτάσεις συνομιλούν με τις μηχανές, τα υλικά και τις ιστορίες ενός παλιού εργοστασίου. Τα επίσημα εγκαίνια πραγματοποιούνται τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, με δωρεάν είσοδο.

Σχινιάς: Το πευκοδάσος που συναντά τη θάλασσα

Μόλις λίγα χιλιόμετρα έξω από τον αστικό ιστό της Αθήνας, ένα σπάνιο παράκτιο οικοσύστημα συνδυάζει κουκουναριές, αμμόλοφους, υγρότοπο και ανοιχτό ορίζοντα. Ο Σχινιάς δεν είναι μόνο καλοκαιρινή παραλία. Είναι ένας τόπος που αξίζει να γνωρίσουμε ξανά το φθινόπωρο.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η Αθήνα μετά τις 8: Θέατρο, σινεμά και live για το τετραήμερο

Θέατρο στο Μεταξουργείο, σινεμά στην Πλάκα, swing στο Γκάζι και συμφωνική μουσική την Κυριακή. Ένας μικρός οδηγός για τέσσερις βραδιές στην πόλη.

Γκράβα: Κλειστά τα σχολεία έως και τις 26 Οκτωβρίου με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου

Τρεις σχολικές ημέρες αναστολής λειτουργίας – Σοβαρές ελλείψεις στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου καταγράφει το πόρισμα του ΤΕΕ, ενώ η πηγή της οσμής παραμένει αδιευκρίνιστη.

Ακτινίδιο: πότε έρχεται η νέα Hayward και ένα εύκολο γλυκό στο ποτήρι

Η συγκομιδή δεν ταυτίζεται με την άφιξη στην αγορά. Μαθαίνουμε τι ισχύει για τη γνωστή ποικιλία και ετοιμάζουμε δροσερά ποτηράκια με γιαούρτι, ακτινίδιο και τραγανό μπισκότο.

SOFFA: Η Αθήνα που δημιουργεί πίσω από τις ραπτομηχανές

Το SOFFA φέρνει στο προσκήνιο τους ανθρώπους πίσω από την κατασκευή των ρούχων. Μια αθηναϊκή ιστορία για τη γνώση της ραπτικής, τη συνεργασία και την επαγγελματική προοπτική.

Watergas Project: Εκεί όπου η βιομηχανική μνήμη της Αθήνας συναντά τη σύγχρονη τέχνη

Στο ιστορικό Νέο Υδαταέριο της Τεχνόπολης, δεκατρείς εικαστικές προτάσεις συνομιλούν με τις μηχανές, τα υλικά και τις ιστορίες ενός παλιού εργοστασίου. Τα επίσημα εγκαίνια πραγματοποιούνται τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, με δωρεάν είσοδο.

Σχινιάς: Το πευκοδάσος που συναντά τη θάλασσα

Μόλις λίγα χιλιόμετρα έξω από τον αστικό ιστό της Αθήνας, ένα σπάνιο παράκτιο οικοσύστημα συνδυάζει κουκουναριές, αμμόλοφους, υγρότοπο και ανοιχτό ορίζοντα. Ο Σχινιάς δεν είναι μόνο καλοκαιρινή παραλία. Είναι ένας τόπος που αξίζει να γνωρίσουμε ξανά το φθινόπωρο.