Connect with us

ΔΙΕΘΝΗ

Διάσκεψη του Βερολίνου: Σκληρό πόκερ για τη Λιβύη – Οι επιδιώξεις της κάθε χώρας

Πυρετώδεις είναι οι διαπραγματεύσεις στη Διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη η οποία επισήμως θα ξεκινήσει στις 15:10 (ώρα Ελλάδος). Τα διμερή τετ α τετ ωστόσο έχουν ήδη ξεκινήσει.

Όπως έγινε γνωστό λίγο πριν τις 14 :30 ο Ταγίπ Ερντογάν συναντήθηκε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν ενώ ήδη ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου συναντήθηκε με τον ομόλογό του της Ιταλίας Λουίτζι ντι Μάιο και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο.

Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, ειχε συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Όπως αναφέρεται στη σχετική ανάρτηση στο Twitter ο Αμερικανός ΥΠΕΞ τόνισε την ανάγκη να υπάρξει μια εκεχειρία που θα διαρκέσει αλλά και να σταματήσει κάθε ξένη παρέμβαση στη Λιβύη.

Bloomberg: Τι επιδιώκουν οι «παίκτες»

Τις απαντήσεις επιχειρεί να δώσει το διεθνές ειδησεογραφικό δίκτυο Bloomberg. Σύμφωνα με τους αναλυτές του, το ενδιαφέρον της Τουρκίας για τη Λιβύη ανάγεται στην εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τούρκοι αξιωματικοί, ανάμεσά τους και ο ιδρυτής της σύγχρονης Τουρκίας, Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, οργάνωσαν πριν από έναν αιώνα την αντίσταση των Λίβυων κατά των Ιταλών εισβολέων.

Σε ό,τι αφορά τον Ερντογάν, το «μνημόνιο» με τη Λιβύη, που συνήψε με την κυβέρνηση του Αλ Σάρατζ, διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο τις φιλοδοξίες της Άγκυρας για την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στα πλούσια σε υδρογονάνθρακες νερά της Μεσογείου. Την ίδια ώρα, τουρκικές εταιρείες έχουν απαιτήσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη χώρα, στην οποία είχαν «πλούσια» δραστηριότητα την περίοδο Καντάφι.

Αναφορικά με τον ρόλο του Πούτιν και της Ρωσίας, το Bloomberg αναφέρει πως ο Ρώσος πρόεδρος πίεσε τα αντίπαλα μέρη στη Λιβύη να παραστούν στη Μόσχα, ωστόσο ο στρατάρχης Χαφτάρ αποχώρησε. Ρωσία και Τουρκία, θυμίζει το Bloomberg, υποστηρίζουν, όπως και στη Συρία, διαφορετικά στρατόπεδα στη Λιβύη και ο Πούτιν ίσως χρησιμοποιήσει την επιρροή του για να εξασφαλίσει από τον Ερντογάν παραχωρήσεις στα δύο μέτωπα της σύρραξης, ενδεχομένως και από τη Γερμανία και την ΕΕ, αν επιτευχθεί μια συμφωνία. Σε κάθε περίπτωση, η Ρωσία θέλει να έχει πρόσβαση στον μαύρο χρύσο της αφρικανικής χώρας.

Από την άλλη, η Γερμανία, η οποία παρουσιάζεται ως αμερόληπτη διαμεσολαβήτρια, πέρα από την επάνοδο της χώρας, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στη διεθνή διπλωματική κονίστρα, επιδιώκει την εδραίωση μιας σταθερής κυβέρνησης, που θα φρενάρει τις μεταναστατικές ροές από την Κεντρική Αφρική προς την Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, το Βερολίνο βλέπει τη Λιβύη ως ανάχωμα στο Ισλαμικό Κράτος και στην εξάπλωση του ριζοσπαστικού Ισλάμ.

Και η Γαλλία, όμως, διατηρεί συμφέροντα στην περιοχή. Μάλιστα, όπως αναφέρει το Bloomberg, ηγήθηκε της νατοϊκής εκστρατείας που οδήγησε στην ανατροπή του Καντάφι, αλλά και στην τρέχουσα σύρραξη στη Λιβύη, ενώ τώρα παίζει και στα δύο ταμπλό: από τη μια στηρίζει την ειρηνευτική διαδικασία με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ, αλλά έχει στηρίξει και τον Χαφτάρ, αφού το Παρίσι βλέπει στο πρόσωπό του τον άνθρωπο που μπορεί να σταματήσει τη ροή όπλων και χρημάτων σε τζιχαντιστικές οργανώσεις στην περιοχή του Σαχέλ, όπου γαλλικά στρατεύματα κυνηγούν τις κεφαλές τους.

Προ διετίας ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν είχε καλέσει στο Παρίσι τον στρατάρχη Χαφτάρ και τον επικεφαλής της κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας, Φαγέζ αλ Σάρατζ, σε μια προσπάθεια για την αποκατάσταση της ειρήνης.

Η Ιταλία διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με τη Λιβύη, καθώς υπήρξε αποικία της από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι και το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος «παίκτης» στη βιομηχανία πετρελαίου της Λιβύης είναι ο κολοσσός Eni SpA, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, διατηρούσε στενές σχέσεις με τον Καντάφι και είχε εκφράσει έντονες αμφιβολίες για την αποπομπή του.

Οι Ιταλοί ασκούν έντονη κριτική στη γαλλική παρέμβαση στη χώρα, ενώ το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της Ρώμης για τη Λιβύη πηγάζει κι απ’ το γεγονός ότι η Ιταλία είναι από τις πρώτες χώρες υποδοχής μεταναστών που διαπλέουν τη Μεσόγειο.

Η δε Αίγυπτος βλέπει στο πρόσωπο του στρατάρχη Χαφτάρ το μοναδικό εμπόδιο για την προέλαση του ακραίου ισλαμισμού. Τις ανησυχίες αυτές ενέτεινε η απαγωγή και ο αποκεφαλισμός 21 Αιγύπτιων Κοπτών Χριστιανών από πυρήνα στη Λιβύη που συνδέεται με το ISIS. Ο Χαφτάρ έχει συμφωνήσει να συνεργάζεται στενά με την Αίγυπτο ειδικά στην ανταλλαγή πληροφοριών και στρατιωτικής βοήθειας.

Οσον αφορά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προσβλέπουν στον Χαφτάρ για τη συντριβή της απειλής των Ισλαμιστών εξτρεμιστών. Μάλιστα του έχουν παράσχει στρατιωτική και υλικοτεχνική υποστήριξη.

Η Βρετανία έχει σε μεγάλο βαθμό περιορίσει την ενεργό εμπλοκή του στη Μέση Ανατολή. Κάποια στιγμή η Βρετανία έδειξε να διεκδικεί από τη Γαλλία τα ηνία της νατοϊκής επιχείρησης στη Λιβύη για την ανατροπή του Καντάφι, αλλά υπαναχώρησε μετά τις επικρίσεις που δέχθηκε ο τότε πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον.

Mετά την επίθεση στην αμερικανική πρεσβεία στη Βεγγάζη το 2012 και το θάνατο του Αμερικανού πρεσβευτή και τριών ακόμη ατόμων οι ΗΠΑ περιόρισαν την εμπλοκή τους στη Λιβύη σε περιστασιακά πλήγματα κατά μαχητών του ISIS. Έστελναν μάλιστα αντιφατικά μηνύηματα στις αντίπαλες κυβερνήσεις στη Λιβύη μέχρι που ανακάλυψαν τι έκανε ο Πούτιν στη χώρα με την αποστολή τον περασμένο Σεπτέμβριο εκατοντάδων μισθοφόρων στο πλευρό του Χαφτάρ, κάτι που αρνείται, βέβαια, η Μόσχα. Λίγες εβδομάδες αργότερα κατερρίφθη ένα αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος και η Ουάσιγκτον άρχισε να πιέζει τον Χαφτάρ για εκεχειρία ελπίζοντας ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα κλείσει το δρόμο στη Ρωσία.

Τέλος, η Κίνα απηύθυνε έκκληση για επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και τερματισμό της βίας στη Λιβύη εν μέρει για να βοηθήσει τις κρατικές τους εταιρείες να συνάψουν συμφωνίες και να διασφαλίσουν την πρόσβαση στα κοιτάσμτα της χώρας. Αν μη τι άλλο, το Πεκίνο θέλει να διασφαλίσει την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της και γι’ αυτό έστειλε κορυφαίο διπλωμάτη στη γερμανική πρωτεύουσα.

Τον Μάιο του 2018, θυμίζει το Bloomberg, η PetroChina συμφώνησε να αγοράσει μαζούτ από τη Λιβύη, ενώ πιθανώς προσβλέπει και σε πιθανές ευκαιρίες που θα ανακύψουν από την ανοικοδόμηση της βορειοαφρικανικής χώρας και από τη διασύνδεσή τους με ε άλλα κινεζικές έργα στη Μεσόγειο στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τον Νέο Δρόμο του Μεταξιού.

Τι προβλέπει η συμφωνία

Οι ηγέτες, με την Ελλάδα να είναι απούσα, θα κληθούν να δώσουν μια λύση την ώρα που η Τουρκία έχει ξεκινήσει να δυναμιτίζει για τα καλά το κλίμα με αφορμή την επίσκεψη του Χαλίφα Χάφταρ στην Αθήνα.

Στόχος της Διάσκεψη του Βερολίνουείναι, σύμφωνα με το προσχέδιο του ΟΗΕ, να επιτευχθεί εκεχειρία και να τερματιστεί ο δεακετής εμφύλιος. Προϋπόθεση, ωστόσο, για κατάπαυση του πυρός είναι και ο τερματισμός της ξένης στρταιωτικής παρέμβασης γεγονός που η Άγκυρα δεν δείχνει να υπολογίζει.

Η Διάσκεψη του Βερολίνουαναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 6 το απόγευμα και θα ακολουθήσει συνέντευξη τύπου της Ανγκελα Μέρκελ με τον γ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

Από τις δυνάμεις που θα μετέχουν στη Διάσκεψη του Βερολίνου, κοινή θέση με την Ελλάδα κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου έχουν εκφράσει επισήμως η Αίγυπτος, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν και ο Λίβυος στρατάρχης Χαφτάρ.

Το μνημόνιο στηρίζουν οι δυνάμεις που το έχουν υπογράψει, ο Τούρκος πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν και ο επικεφαλής της κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας Φαγέζ αλ Σάρατζ.

Η Γερμανίδα καγκελάριος και ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε, δεσμεύονται από τις αποφάσεις της ΕΕ, τις οποίες συμμερίζεται και ο Βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον.

Την ανάγκη ύπαρξης ενιαίας κυβέρνησης στη Λιβύη υπογραμμίζει το προσχέδιο της Διάσκεψης του Βερολίνου, αντίγραφο του οποίου φέρεται να ήρθε στην κατοχή του ρωσικού πρακτορείου ΤΑSS.

Σύμφωνα με το πρακτορείο, το προσχέδιο των τελικών εγγράφων που αναμένεται να υπογράψουν οι συμμετέχοντες στην αυριανή Διάσκεψη του Βερολίνου, αναφέρει τα εξής:

«Εμείς [οι συμμετέχοντες] στηρίζουμε την Πολιτική Συμφωνία για τη Λιβύη ως βιώσιμο πλαίσιο για την πολιτική λύση στη Λιβύη», αναφέρει το έγγραφο. «Ζητάμε επίσης τη δημιουργία ενός λειτουργικού Προεδρικού Συμβουλίου και τη δημιουργία μιας μοναδικής, ενιαίας, περιεκτικής και αποτελεσματικής λιβυκής κυβέρνησης που θα εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων», προσθέτει το έγγραφο.

Επίσης, οι συμμετέχοντες «παροτρύνουν επίσης όλα τα κόμματα της Λιβύης να συνεχίσουν την πολιτική διαδικασία ειρήνευσης υπό την αιγίδα της UNSMIL [Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη], συμμετέχοντας εποικοδομητικά, ανοίγοντας το δρόμο για τον τερματισμό της μεταβατικής περιόδου μέσω ελεύθερων, δίκαιων, περιεκτικών και αξιόπιστων κοινοβουλευτικών και προεδρικών εκλογών». Το έγγραφο υπογραμμίζει «τον σημαντικό ρόλο των γειτονικών χωρών στη διαδικασία σταθεροποίησης της Λιβύης».

«Δεσμευόμαστε να χρησιμοποιήσουμε όλες τις διμερείς επαφές για να παροτρύνουμε όλα τα κόμματα της Λιβύης να συμμετάσχουν στην κατάπαυση του πυρός και να συμμετάσχουν στην πολιτική διαδικασία εντός της Λιβύης υπό την αιγίδα του UNSMIL», προσθέτει το έγγραφο.

Το προσχέδιο υπογραμμίζει επίσης «τον σημαντικό ρόλο των γειτονικών χωρών στη διαδικασία σταθεροποίησης της Λιβύης».

Επισημαίνεται ότι στο προσχέδιο δεν υπάρχει καμία αναφορά στις διμερείς σχέσεις και συμφωνίες των δύο αντιμαχόμενων πλευρών με άλλα κράτη, και συγκεκριμένα της κυβέρνησης της Τρίπολης με την Τουρκία.

Κυρώσεις για όσους παραβιάζουν το εμπάργκο

Το σχέδιο συμπερασμάτων της επικείμενης Διάσκεψης του Βερολίνου για τη Λιβύη απαιτεί κυρώσεις σε όσους παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

«Εμείς [οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη] δεσμευόμαστε να τηρήσουμε κατηγορηματικά και πλήρως τον εμπάργκο όπλων που θεσπίστηκε με το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (2011) και τα μεταγενέστερα ψηφίσματα του Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης όπλων από τη Λιβύη.

Καλούμε όλους τους φορείς να εφαρμόσουν και να επιβάλουν κυρώσεις το Συμβουλίου, μεταξύ άλλων μέσω εθνικών μέτρων εφαρμογής, εναντίον εκείνων που διαπιστώνεται ότι παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων ή την κατάπαυση του πυρός».

Ειδική επιτροπή

Μια ειδική επιτροπή θα εγκαθιδρυθεί υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών προκειμένου να εφαρμόσει τα αποτελέσματα της Διάσκεψης του Βερολίνουστη Λιβύη.

Η διεθνής επιτροπή θα ασχοληθεί με την εφαρμογή των έξι σημείων που περιγράφονται στο έγγραφο. Πρόκειται για την κατάπαυση του πυρός, το εμπάργκο όπλων, την επανέναρξη του πολιτικού διαλόγου, τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ασφάλειας, τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και το ανθρωπιστικό δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

«Δημιουργούμε με τον τρόπο αυτό μια Διεθνή Επιτροπή Παρακολούθησης (IFC) για να διατηρήσουμε τον συντονισμό μετά τηνΔιάσκεψη του Βερολίνου υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών», αναφέρει το έγγραφο.

Σύμφωνα με το έγγραφο, η επιτροπή θα συνεδριάζει σε μηνιαία βάση σε διαφορετικές τοποθεσίες. Στο τέλος κάθε συνεδρίασης, θα παρουσιαστεί ένα συμπέρασμα που θα αναγνωρίζει συγκεκριμένα επιτεύγματα ή συμμόρφωση. Εκτός από αυτό, ειδικές ομάδες εργασίας θα συναντηθούν στη Λιβύη ή στην Τυνησία δύο φορές το μήνα.

Μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός

Το σχέδιο συμπερασμάτων καλεί επίσης τα εμπλεκόμενα μέρη στη σύγκρουση στη Λιβύη να προβούν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

«Εμείς [οι συμμετέχοντες] χαιρετίζουμε τη αξιοσημείωτη μείωση της βίας από τις 12 Ιανουαρίου και τις διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν στη Μόσχα στις 14 Ιανουαρίου με στόχο την προετοιμασία του εδάφους για μια συμφωνία εκεχειρίας», αναφέρει το έγγραφο. «Ζητάμε αξιόπιστα, επαληθεύσιμα, αλληλοεξαρτώμενα και αμοιβαία βήματα, ξεκινώντας από μια εκεχειρία που εφαρμόζουν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων αξιόπιστων βημάτων προς την απομάκρυνση όλων των ένοπλων ομάδων και των πολιτοφυλακών από όλα τα κόμματα», αναφέρει το έγγραφο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «την απόσυρση των βαρέων όπλων, του πυροβολικού και των εναέριων μέσων».

«Καλούμε τα Ηνωμένα Έθνη να διευκολύνουν τις διαπραγματεύσεις κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των πλευρών, μεταξύ άλλων μέσω της άμεσης σύστασης τεχνικών επιτροπών για την παρακολούθηση και επαλήθευση της εφαρμογής της κατάπαυσης του πυρός, προσθέτει το έγγραφο.

Μπαράζ προκλήσεων από Ερντογάν και Τσαβούσογλου λίγο πριν την Διάσκεψη του Βερολίνου

Προσκολλημένος στην πολιτική των προκλήσεων και του επεκτατισμού, ο Ταγίπ Ερντογάν δεν διστάζει να προβεί σε νέα επίδειξη ισχύος λίγο μετά την δημοσίευση της έκθεσης του ΟΗΕ για τη Λιβύη και μια ημέρα πριν από την κρίσιμη Διάσκεψη στο Βερολίνο, στην οποία θα απουσιάζει η Ελλάδα. Διαβάστε σχετικό ρεπορτάζ εδώ.

Δεν θα μιλήσουμε για τα κοιτάσματα φυσικού αερίου λέει ο Γερμανός ΥΠΕΞ

«Το κοίτασμα φυσικού αερίου δεν διαδραματίζει κανένα ρόλο” στη Διάσκεψη του Βερολίνου το οποίο αποτελεί μια πολιτική διαδικασία για την Λιβύη.

Αυτό τόνισε λίγο πριν την Διάσκεψη του Βερολίνου ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Χάικο Μάας, αναφερόμενος στα μνημόνια που έχει υπογράψει η Τουρκία με την Λιβύη και καλεί όλους «να βγάλουν από το μυαλό τους τα συμφέροντά τους για το κοίτασμα φυσικού αερίου όσο μαίνεται ο εμφύλιος».

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Bild am Sonntag ο κ. Μάας απάντησε στο αρνητικά στο ερώτημα για το αν η Γερμανία υποχώρησε στην πίεση του Τούρκου Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν και δεν προσκάλεσε την Ελλάδα στη Διάσκεψη του Βερολίνου.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι προσδεδεμένη στη διαδικασία. Και είμαι πολύ σίγουρος ότι όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. ενδιαφέρονται για την ειρήνη στη Λιβύη και ως εκ τούτου υποστηρίζουν τη Διάσκεψη», υποστήριξε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών.

Σε ό,τι αφορά τις προοπτικές που έχει η Διάσκεψη του Βερολίνου, ο Χάικο Μάας εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι «κατορθώσαμε να συγκεντρωθούν όλοι σε ένα τραπέζι» και επισημαίνει ότι αυτό αποτελεί προϋπόθεση προκειμένου να καταλήξουμε σε δεσμευτικές συμφωνίες.

«Η Διάσκεψη του Βερολίνουμπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για ειρήνη στη Λιβύη», αναφέρει χαρακτηριστικά και προειδοποιεί για τον κίνδυνο η Λιβύη να εξελιχθεί σε «νέα Συρία».

Δρακόντεια τα μέτρα ασφαλείας

Δρακόντεια είναι τα μέτρα ασφαλείας των γερμανικών αρχών στο Βερολίνο στο πλαίσιο της Διάσκεψης για το λιβυκό ζήτημα που διοργανώνεται στη γερμανική πρωτεύουσα.

Αστυνομικοί βρίσκονται σε κάθε σημείο, και πραγματοποιούν ελέγχους με ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους στα ξενοδοχεία, καθώς στην πόλη έχουν φθάσει σημαντικοί ηγέτες από όλο τον κόσμο.

Είναι ενδεικτικό ότι μόνο γύρω από την περιοχή της Ποτσντάμερ Πλατζ στο εμπορικό κέντρο Sony Center πρέπει να υπάρχουν πάνω από 50 οχήματα και μοτοσικλέτες.

Πηγή

Continue Reading
Advertisement